Τα βακτηριακά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα αυξάνονται στην Ευρώπη εδώ και δεκαετία, αγγίζοντας επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με το ECDC
Τα βακτηριακά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ), όπως η σύφιλη και η γονόρροια, καταγράφουν επίπεδα-ρεκόρ σε όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με νέα στοιχεία που δημοσίευσε την Πέμπτη το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα αυξάνονται εδώ και 10 χρόνια και έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2024», δήλωσε ο Μπρούνο Τσιάντσιο, επικεφαλής της Μονάδας Άμεσα Μεταδιδόμενων και Προλήψιμων με Εμβολιασμό Νοσημάτων του ECDC.
«Εάν δεν αντιμετωπιστούν, αυτές οι λοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές, όπως χρόνιο πόνο και υπογονιμότητα και, στην περίπτωση της σύφιλης, προβλήματα στην καρδιά ή το νευρικό σύστημα».
Τα πιο πρόσφατα δεδομένα για το 2024 δείχνουν ότι οι δηλώσεις κρουσμάτων γονόρροιας και σύφιλης, καθώς και συγγενούς σύφιλης, έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη μετάδοση σε πολλές χώρες.
Τα κρούσματα γονόρροιας έφτασαν τα 106.331, σημειώνοντας αύξηση 303% από το 2015, ενώ τα κρούσματα σύφιλης υπερδιπλασιάστηκαν την ίδια περίοδο, φτάνοντας τα 45.577. Η χλαμύδια παραμένει το συχνότερα αναφερόμενο ΣΜΝ, με 213.443 κρούσματα, σύμφωνα με την έκθεση.
Μεγάλη αύξηση της γονόρροιας
Το ποσοστό δηλωθέντων κρουσμάτων γονόρροιας το 2024 είναι το υψηλότερο που έχει καταγραφεί από τότε που το ECDC ξεκίνησε την επιτήρηση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, το 2009.
Η γονόρροια είναι ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που προκαλείται από το βακτήριο Neisseria gonorrhoeae. Πολλά κρούσματα είναι ασυμπτωματικά, ιδιαίτερα στις γυναίκες, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερημένη διάγνωση, επιπλοκές και αδιάκοπη μετάδοση.
Μεταξύ 2023 και 2024, τα συνολικά ποσοστά αυξήθηκαν κατά 4,3%. Στους άνδρες σημειώθηκε αύξηση 7,9%, με τα υψηλότερα ποσοστά στις ηλικίες 25 έως 34 ετών. Πάνω από τα μισά κρούσματα του 2024 καταγράφηκαν σε άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες.
Στις γυναίκες, αντίθετα, τα συνολικά ποσοστά μειώθηκαν κατά 8,6%. Οι περισσότερες αναφορές κρουσμάτων αφορούσαν την ηλικιακή ομάδα 20-24 ετών.
«Παρότι ένα μέρος αυτής της αύξησης μπορεί να οφείλεται σε μεγαλύτερη ενημέρωση και σε περισσότερους ελέγχους, τα υψηλά ποσοστά γονόρροιας στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι ανησυχητικά, λόγω του πιθανού κινδύνου για επιπλοκές στο αναπαραγωγικό σύστημα», προειδοποίησε το ECDC.
Συνολικά, τα υψηλότερα ποσοστά για το 2024 καταγράφηκαν στην Ιρλανδία, τη Μάλτα, την Ισλανδία, το Λουξεμβούργο, τη Δανία και την Ισπανία.
«Ανησυχητική» αύξηση της συγγενούς σύφιλης
Το ECDC διαπίστωσε σημαντική αύξηση της συγγενούς σύφιλης, με τον αριθμό των κρουσμάτων να φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο από το 2009 και να σχεδόν διπλασιάζεται σε σχέση με το 2023.
Η συγγενής σύφιλη είναι λοίμωξη που εμφανίζεται όταν η σύφιλη μεταδίδεται από έγκυο άτομο που έχει προσβληθεί στο έμβρυο κατά τη διάρκεια της κύησης.
Το ECDC επισημαίνει ότι η μετάδοση μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε στάδιο της λοίμωξης και σε οποιοδήποτε στάδιο της εγκυμοσύνης, ωστόσο ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για έγκυες με αθεράπευτη πρώιμη σύφιλη.
Την περίοδο 2015-2024, η Βουλγαρία ανέφερε τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων (195), ακολουθούμενη από την Πορτογαλία (96) και την Ουγγαρία (91).
«Η συγγενής σύφιλη είναι μια προλήψιμη πάθηση και η εξάλειψή της στην ΕΕ/ΕΟΧ είναι εφικτή», αναφέρει η έκθεση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) Ευρώπης έχει θέσει ως στόχο εξάλειψης έως το 2030: κάτω από ένα κρούσμα ανά 100.000 γεννήσεις ζώντων νεογνών.
Η έκθεση συνιστά την ενίσχυση της πρόληψης στους ετεροφυλόφιλους πληθυσμούς, την επέκταση των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου και την εξέταση του ενδεχομένου καθολικού επανελέγχου των εγκύων στο τρίτο τρίμηνο της κύησης.
Γιατί αυξάνονται τα ΣΜΝ;
Στους ετεροφυλόφιλους άνδρες και γυναίκες, τα υψηλά ποσοστά των τελευταίων ετών ενδέχεται να οφείλονται, μεταξύ άλλων, σε αλλαγές στη σεξουαλική συμπεριφορά που συνεπάγονται μεγαλύτερο κίνδυνο μετάδοσης ΣΜΝ.
«Η χρήση προφυλακτικού γίνεται ολοένα και πιο σπάνια· χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο», δήλωσε ο Τζουζέπ Μαγιόλας, επικεφαλής της μονάδας HIV/AIDS του Hospital Clínic της Βαρκελώνης, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έκθεση.
«Δεύτερον, έχει αυξηθεί ο αριθμός των σεξουαλικών συντρόφων, όχι ο αριθμός των σεξουαλικών επαφών, που θα είχε μικρότερη σημασία, και αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στους νεότερους πληθυσμούς, από την έναρξη της ήβης, κατά την εφηβεία και μέχρι την ηλικία των 20 ετών», πρόσθεσε.
Ωστόσο, δεν πρόκειται μόνο για αρνητικές εξελίξεις. Το ECDC σημείωσε ότι η εντατικοποίηση του ελέγχου και των διαγνωστικών τεστ, όπως και τα βελτιωμένα συστήματα καταγραφής, συμβάλλουν σε κάποιο βαθμό στην αύξηση των αριθμών.
Σύμφωνα με την έκθεση, ως απάντηση στην πρόσφατη αύξηση των κρουσμάτων, ορισμένες χώρες προχώρησαν σε αλλαγές στην πολιτική των διαγνωστικών ελέγχων και βελτίωσαν την πρόσβαση σε δωρεάν τεστ και σε αυτοδειγματοληψία
Παρά ταύτα, το ECDC προειδοποιεί ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για να κατανοηθούν καλύτερα οι τάσεις στις διάφορες χώρες και ομάδες πληθυσμού.