Νέα μελέτη διαπιστώνει ότι το ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο σε βραχυπρόθεσμες μεταβολές λεπτών σωματιδίων, ακόμη και σε σχετικά καθαρά αστικά περιβάλλοντα.
Ακόμη και σε πόλεις όπου τα επίπεδα τοπικής ρύπανσης βρίσκονταν κάτω από το συνιστώμενο ημερήσιο όριο έκθεσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, νέα μελέτη δείχνει ότι η κακή ποιότητα του αέρα μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστικά συμπτώματα σε χαμηλότερα επίπεδα έκθεσης από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα. Αυτό οφείλεται στο ότι το ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο σε βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις των λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων, ακόμη και σε σχετικά καθαρά αστικά περιβάλλοντα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ερευνητές από το University of Cambridge στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Tsinghua University στην Κίνα και την εταιρεία τεχνολογίας ύπνου Sleep Cycle διαπίστωσαν ότι όταν τα επίπεδα ρύπανσης αυξάνονταν κατά 10 μικρογραμμάρια σωματιδίων ανά κυβικό μέτρο (μg/m³), καταγραφόταν αύξηση 2,4% στη συχνότητα του βήχα κατά τις επόμενες πέντε ημέρες.
Ανέλυσαν ήχους βήχα από περίπου 100.000 χρήστες της εφαρμογής Sleep Cycle σε 32 πόλεις, σε 12 χώρες, για διάστημα 500 ημερών.
«Αυτό υποδηλώνει ότι ίσως να μην υπάρχει πραγματικά ασφαλές όριο έκθεσης στη ρύπανση του αέρα, αν και η έρευνά μας είναι καθαρά παρατηρητική», δήλωσε η Cecilia Mascolo, που ηγήθηκε της έρευνας στο Cambridge.
«Ωστόσο, οι άνθρωποι ίσως να θελήσουν να εξετάσουν πώς μπορούν να περιορίσουν τη δική τους έκθεση στη ρύπανση του αέρα, χρησιμοποιώντας για παράδειγμα μάσκες ή φίλτρα αέρα».
Πέρα από τον άμεσο ερεθισμό του αναπνευστικού, ο βήχας τη νύχτα διαταράσσει επίσης τον ύπνο, κάτι που θα μπορούσε να συνδέει τη βραχυπρόθεσμη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση με ευρύτερες συστημικές συνέπειες, όπως καρδιομεταβολική δυσλειτουργία, μειωμένη γνωστική απόδοση και νευροεκφυλιστικούς κινδύνους που συνδέονται με κακής ποιότητας ανάπαυση.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης την περίπτωση του Λος Άντζελες το 2025, όταν η πόλη βίωσε τη χειρότερη σεζόν δασικών πυρκαγιών εδώ και χρόνια. Διαπίστωσαν ότι μια αύξηση κατά 10 μικρογραμμάρια σωματιδίων ανά κυβικό μέτρο προκάλεσε άλμα 10% στον νυχτερινό βήχα, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ακραία επεισόδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης πυροδοτούν άμεσες, δυσανάλογα μεγάλες εξάρσεις οξέων αναπνευστικών συμπτωμάτων.
Οι ερευνητές συνυπολόγισαν επίσης εξωτερικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αύξηση του βήχα, όπως οι καιρικές συνθήκες ή τα επίπεδα γρίπης, ωστόσο το μοτίβο που συνδεόταν με τη ρύπανση του αέρα παρέμεινε.
Ποια είναι τα επίπεδα της ποιότητας του αέρα στην Ευρώπη;
Στις 13 ευρωπαϊκές πόλεις που περιλήφθηκαν στη μελέτη, οι μέσες ημερήσιες συγκεντρώσεις λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων κυμαίνονταν από 5,47 μg/m³ στην Ουψάλα της Σουηδίας έως 14,70 μg/m³ στο Μπέργκαμο της Ιταλίας. Ο μέσος όρος για όλες τις 13 ευρωπαϊκές πόλεις ήταν περίπου 10,58 μg/m³. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά η ημερήσια έκθεση να μην υπερβαίνει τα 15 μg/m³, ως μέσος όρος 24 ωρών, για περισσότερες από 3 έως 4 ημέρες τον χρόνο.
Συνολικά, οι ευρωπαϊκές πόλεις της μελέτης εμφάνισαν χαμηλά έως μέτρια βασικά επίπεδα ρύπανσης σε σύγκριση με τις πιο μολυσμένες πόλεις στο ευρύτερο παγκόσμιο δείγμα, όπως το Πεκίνο με 40,97 μg/m³ ή η Σαγκάη με 33,48 μg/m³.
Πιο ευρείες επιπτώσεις στην υγεία
Πέρα από τον ερεθισμό που προκαλούν ο βήχας και ο πονόλαιμος, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να αποτελούν ένδειξη λανθανουσών παθήσεων, προειδοποιούν οι συγγραφείς.
«Όλοι βήχουν πού και πού, αλλά ο βήχας, είτε είναι περιστασιακός είτε πιο επίμονος, είναι ένδειξη ερεθισμού ή φλεγμονής στους πνεύμονες», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Tong Xia από το Tsinghua University. «Ένας βήχας μπορεί να είναι σημάδι για κάτι που δεν έχει γίνει ακόμη χρόνια κατάσταση, αλλά μπορεί να γίνει στο μέλλον».