Την ανακούφισή τους εξέφρασαν οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον, που μέχρι πρότινος φοβόντουσαν ότι η αλλαγή στάσης των ΗΠΑ θα οδηγούσε στην μαζική αποχώρηση στρατευμάτων
Ο υφυπουργός Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών Έλμπριτζ Κόλμπι αναμένεται να διαβεβαιώσει τους Ευρωπαίους συμμάχους στο ΝΑΤΟ ότι μόνο περιορισμένος αριθμός Αμερικανών στρατιωτών θα αποσυρθεί από το έδαφος της Συμμαχίας στο πλαίσιο ενδεχόμενης αναθεώρησης της στρατιωτικής παρουσίας, αποκαλύπτει το Euronews.
Πηγές με γνώση των διεργασιών αναφέρουν ότι ο Κόλμπι θα αξιοποιήσει τη συνεδρίαση των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ την Πέμπτη για να δεσμευτεί ότι η συντριπτική πλειονότητα των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν σήμερα στη Γερμανία, την Ιταλία και κατά μήκος της ανατολικής πτέρυγας της Ευρώπης θα παραμείνει στις θέσεις της.
Ο Κόλμπι θα εκπροσωπήσει τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος δεν θα παραστεί στη συνάντηση.
Σήμερα, περίπου 80.000 έως 90.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στην Ευρώπη, ανάλογα με τις εναλλαγές δυνάμεων — αριθμός που αποτελεί τον υψηλότερο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Η ενίσχυση σημειώθηκε μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια.
Η εξέλιξη εκλαμβάνεται ως ανακούφιση αλλά και έκπληξη για τους Ευρωπαίους συμμάχους, οι οποίοι προετοιμάζονταν για σημαντική μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δίνει προτεραιότητα σε άλλες γεωστρατηγικές περιοχές.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι προσηλωμένες στο ΝΑΤΟ και το έχουν καταστήσει απολύτως σαφές», δήλωσε στο Euronews ο συνταγματάρχης Μάρτιν Ο’Ντόνελ, εκπρόσωπος του Ανώτατου Συμμαχικού Διοικητή Ευρώπης.
«Έχουν επίσης ξεκαθαρίσει ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο — και το κάνει — όμως απομένουν ακόμη βήματα, όπως η υλοποίηση των στόχων δυνατοτήτων που έχουν συμφωνήσει όλα τα κράτη», πρόσθεσε.
Στροφή προς την Ευρώπη
Ο διορισμός του Κόλμπι ως υφυπουργού Πολέμου πέρυσι είχε θεωρηθεί προάγγελος πιθανής απόσυρσης χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών. Ο ίδιος θεωρείται «σκληροπυρηνικός» και έχει επί μακρόν υποστηρίξει τη μείωση της αμερικανικής παρουσίας στο ΝΑΤΟ και τη μετατόπιση της στρατηγικής εστίασης προς τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ανησυχούσαν για μια αιφνιδιαστική ανακοίνωση που θα άφηνε την ήπειρο εκτεθειμένη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ρωσικές υβριδικές επιθέσεις σε έδαφος της Συμμαχίας καταγράφουν αύξηση.
Δεν είναι σαφές αν η διατήρηση της πλειονότητας των δυνάμεων εντάσσεται σε ευρύτερη παγκόσμια αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής στάσης, η οποία αναμένεται εντός του έτους. Ωστόσο, συμπίπτει με τα σχέδια αναδιάρθρωσης της δομής διοίκησης του ΝΑΤΟ και τη μεταφορά μεγαλύτερης ευθύνης στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια — διαδικασία που έχει ήδη ξεκινήσει, με Ευρωπαίους συμμάχους να αναλαμβάνουν σύντομα τη διοίκηση βάσεων που έως τώρα τελούσαν υπό αμερικανική ηγεσία.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο θα αναλάβει τη διοίκηση της Διοίκησης Κοινών Δυνάμεων στο Νόρφολκ και η Ιταλία τη Διοίκηση Κοινών Δυνάμεων στη Νάπολη, οι οποίες σήμερα διοικούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανακοίνωσε το ΝΑΤΟ την περασμένη εβδομάδα. «Η Γερμανία και η Πολωνία θα μοιράζονται εκ περιτροπής τη διοίκηση της Διοίκησης Κοινών Δυνάμεων στο Μπρούνσουμ».
«Ως αποτέλεσμα, και οι τρεις Διοικήσεις Κοινών Δυνάμεων, που ηγούνται σε επιχειρησιακό επίπεδο σε περίοδο κρίσης ή σύγκρουσης, θα διοικούνται από Ευρωπαίους».
Ενίσχυση στον Αρκτικό Κύκλο
Παράλληλα, το ΝΑΤΟ αναμένεται να εγκαινιάσει νέα αποστολή για την ενίσχυση της ασφάλειας στον Βόρειο Ατλαντικό και την Αρκτική, με τον στρατιωτικό σχεδιασμό να βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.
Η αποστολή «Arctic Sentry» έρχεται λίγες εβδομάδες μετά τις έντονες τριβές που προκάλεσε εντός της Συμμαχίας η δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι θα «πάρει» τη Γροιλανδία, ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας στην Αρκτική.
Οι σύμμαχοι συναντώνται για πρώτη φορά μετά την κρίση που παραλίγο να διαταράξει σοβαρά τη συνοχή της Συμμαχίας και αναμένεται να επικυρώσουν το περίγραμμα της νέας αποστολής.
Συμφωνία που διαπραγματεύτηκε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε με τη Δανία, τις σκανδιναβικές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός προβλέπει σημαντική ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική.
Η «Arctic Sentry» θα είναι πολυτομεακή αποστολή, που θα καλύπτει το διάστημα, τον κυβερνοχώρο, την ξηρά, τη θάλασσα και τον αέρα, με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ έναντι της αυξανόμενης ρωσικής δραστηριότητας και των διαρκών κινεζικών προσπαθειών επιρροής στην περιοχή, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
«Η Αρκτική είναι κρίσιμη περιοχή εν μέσω αυξανόμενου ανταγωνισμού με την Κίνα», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Μάθιου Γουίτακερ, υπογραμμίζοντας ότι η Συμμαχία πρέπει να είναι «σαφής για το τι συμβαίνει στην Αρκτική» και να κατανοήσει τις σημερινές και μελλοντικές ανάγκες δυνατοτήτων, καθώς η περιοχή καθίσταται «όλο και πιο σημαντική».
Πρόσθεσε ότι «όλα τα μέσα του ΝΑΤΟ» θα απαιτηθούν για τη διασφάλιση της περιοχής και ότι, σε περίπτωση μελλοντικής ανεξαρτητοποίησης της Γροιλανδίας από τη Δανία, θα προέκυπτε ζήτημα σχέσης της με τη Συμμαχία.
«Θα έπρεπε να το επιλύσουμε», ανέφερε.
Αυξανόμενες απειλές
«Οι απαιτήσεις για την άμυνα αυξάνονται και η Ρωσία αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια της Αρκτικής και του Βόρειου Ατλαντικού που έχουμε δει από τον Ψυχρό Πόλεμο», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου Τζον Χίλι ενόψει της συνεδρίασης.
«Βλέπουμε τον Βλαντίμιρ Πούτιν να επαναφέρει ταχέως στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, περιλαμβανομένης της επαναλειτουργίας βάσεων της εποχής του Ψυχρού Πολέμου», πρόσθεσε.
Ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ σημείωσε ότι «παρότι δεν υπάρχει άμεση κρίση, η αξιολόγηση απειλών δείχνει ότι τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα έχουν επιδείξει φιλοδοξίες στην περιοχή».
«Η αποτροπή απαιτεί έγκαιρη και ορατή δράση: να σηματοδοτούμε την παρουσία μας, την επαγρύπνηση και την ετοιμότητά μας να υπερασπιστούμε το έδαφος όποτε χρειαστεί», πρόσθεσε.
Η λογική της αποστολής είναι παρόμοια με εκείνη της «Baltic Sentry», που ξεκίνησε πριν από λίγο περισσότερο από έναν χρόνο, με στόχο την ενίσχυση της ικανότητας των συμμάχων να ανταποκρίνονται σε αποσταθεροποιητικές ενέργειες σε μία από τις πλέον πολυσύχναστες θαλάσσιες περιοχές του κόσμου.
*Στο ρεπορτάζ συνέβαλε και η Άλις Τάιντι.