«Τα ήρεμα νερά δεν σημαίνουν σε καμία περίπτωση ότι έχουμε οποιαδήποτε υποχώρηση από τις βασικές εθνικές μας θέσεις».
Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει τον διάλογο χωρίς να υποχωρεί από τις πάγιες θέσεις της και ότι, εφόσον απαιτηθεί, είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και «στο πεδίο», έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο OPEN.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο υπουργός υπεραμύνθηκε της πολιτικής των «ήρεμων νερών», υποστηρίζοντας ότι η αποκλιμάκωση δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά εργαλείο για τη διατήρηση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία. Παράλληλα, επέμεινε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε ισχυρότερη διπλωματική, οικονομική και αμυντική θέση και ότι πλέον επιδιώκει να έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων.
«Αγρυπνούμε, αλλά δεν ανησυχούμε. Και δεν ανησυχούμε γιατί έχουμε την ισχύ να επιβάλουμε τα εθνικά συμφέροντα σε οποιοδήποτε πεδίο».
«Τα ήρεμα νερά δεν είναι αυτοσκοπός»
Απαντώντας στο ερώτημα εάν οι τελευταίες τουρκικές κινήσεις σηματοδοτούν το τέλος της περιόδου των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, ο κ. Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι η αποκλιμάκωση δεν συνεπάγεται αλλαγή των ελληνικών θέσεων.
Η Αθήνα, όπως είπε, θα εξακολουθήσει να συνομιλεί με την Άγκυρα, καθώς η επικοινωνία μεταξύ γειτονικών χωρών είναι αναγκαία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων.
«Με κάθε γείτονα οφείλουμε να συνομιλούμε».
«Τα ήρεμα νερά δεν σημαίνουν σε καμία περίπτωση ότι έχουμε οποιαδήποτε υποχώρηση από τις βασικές εθνικές μας θέσεις».
Κατά τον υπουργό Εξωτερικών, η σημαντικότερη αλλαγή των τελευταίων ετών είναι ότι η Αθήνα έχει πλέον την πρωτοβουλία των κινήσεων, με την Άγκυρα να καλείται να αντιδρά στις ελληνικές πρωτοβουλίες.
Ως παραδείγματα ανέφερε τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τα θαλάσσια πάρκα, την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου, την ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών και τη διεύρυνση του διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι τουρκικές θέσεις περί «Γαλάζιας Πατρίδας», αποστρατιωτικοποίησης και «γκρίζων ζωνών» δεν είναι νέες.
«Τα καινούργια τα εισφέρει η ελληνική Πολιτεία σήμερα».
«Θα απαντήσουμε από θέση ισχύος»
Στο ερώτημα πώς θα αντιδράσει η Αθήνα στις τουρκικές προκλήσεις, ο κ. Γεραπετρίτης εμφανίστηκε κατηγορηματικός ότι η Ελλάδα θα πράξει ό,τι κριθεί αναγκαίο, χωρίς παράλληλα να κλείσει τους διαύλους επικοινωνίας.
«Θα απαντήσουμε στις προκλήσεις και θα απαντήσουμε από θέση ισχύος».
Ο υπουργός στάθηκε στη μείωση των παραβιάσεων σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους, καθώς και στον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η Τουρκία εξακολουθεί να προχωρά σε ενέργειες που η Αθήνα χαρακτηρίζει προκλητικές, υποστηρίζοντας ότι αυτές καταγγέλλονται και αντιμετωπίζονται.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η πλήρης διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας θα μπορούσε να αποδειχθεί επικίνδυνη υπό τις σημερινές διεθνείς συνθήκες.
Κάσος: «Θα ασκήσουμε πλήρως τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στο ζήτημα της Κάσου και στο ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να εμποδίσει έρευνες ή εργασίες πόντισης καλωδίου στην περιοχή.
«Είναι αυτονόητο ότι η Ελλάδα θα ασκήσει πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Και σήμερα περισσότερο από ποτέ».
Ερωτηθείς εάν μια ελληνική αντίδραση θα μπορούσε να περιλαμβάνει παρουσία πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών, απάντησε:
«Ναι, αν χρειαστεί, βεβαίως θα υπάρξει και η φρεγάτα και θα υπάρξουν και τα αναβαθμισμένα F-16».
Ο κ. Γεραπετρίτης συνέδεσε την αποτρεπτική δυνατότητα της χώρας με την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή θέση της Ελλάδας είναι σημαντικά διαφορετική σε σχέση με εκείνη πριν από επτά χρόνια.
«Η Ελλάδα πια δεν παρακολουθεί, η Ελλάδα δρα»
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης του υπουργού αποτέλεσε η θέση ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει περάσει από τη λογική της αντίδρασης στη λογική της πρωτοβουλίας.
«Η Ελλάδα πια δεν παρακολουθεί, η Ελλάδα δρα. Η εποχή της αδράνειας για την Ελλάδα έχει παρέλθει οριστικά» είπε χαρακτηριστικά.
Απευθυνόμενος μάλιστα σε όσους ζητούν σκληρότερη πολιτική απέναντι στην Τουρκία, χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική φράση: «Για εκείνον που θέλει πιο σκληρή στάση, ας κρατήσει λίγο την ανάσα του».
Σύμφωνα με τον υπουργό, η ελληνική εξωτερική πολιτική διαθέτει «ένα ολόκληρο μενού επιλογών», ενώ η χώρα έχει αποδείξει, όπως υποστήριξε, ότι μπορεί να ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και στην πράξη.
F-35: «Οι ελληνικές ευαισθησίες θα λαμβάνονται πάντοτε υπόψη»
Για το ενδεχόμενο απόκτησης F-35 από την Τουρκία, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να καθορίζει τις αμυντικές συμφωνίες άλλων κρατών. Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι πριν από επτά χρόνια η Τουρκία συμμετείχε ως συμπαραγωγός στο πρόγραμμα των F-35, ενώ η Ελλάδα βρισκόταν εκτός, σημειώνοντας ότι σήμερα η εικόνα έχει αντιστραφεί.
Όπως ανέφερε, στο πλαίσιο της στρατηγικής σχέσης Αθήνας - Ουάσιγκτον, η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί δεδομένο ότι «οι ελληνικές ευαισθησίες θα λαμβάνονται πάντοτε υπόψη» και ότι αυτές μεταφέρονται στην αμερικανική πλευρά σε κάθε επίπεδο.
Patriot: Επιχειρησιακή η απόφαση για τη Σαουδική Αραβία
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε τέλος στην ελληνική πυροβολαρχία Patriot που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία και στο ενδεχόμενο επιστροφής της στην Ελλάδα.
Τόνισε ότι η στρατηγική σχέση Αθήνας - Ριάντ έχει αναπτυχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και βρίσκεται «πάνω και πέρα από την οποιαδήποτε ευκαιριακή συγκυρία».
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι το εάν η πυροβολαρχία θα παραμείνει στη Σαουδική Αραβία ή θα επιστρέψει αποτελεί επιχειρησιακή απόφαση.
«Εάν κρίνουμε ότι είναι αναγκαίο να επιστρέψει η πυροβολαρχία στην Ελλάδα, θα το πράξουμε. Εάν κρίνουμε ότι οι ανάγκες μας επιβάλλουν να παραμείνει εκεί, και οι γεωπολιτικές, διπλωματικές αλλά και επιχειρησιακές, θα παραμείνει εκεί».
ΠΑΣΟΚ: «Είτε άγνοια είτε προχειρότητα»
Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε και στην κριτική του ΠΑΣΟΚ, με αφορμή δηλώσεις του εκπροσώπου Τύπου του κόμματος Κώστα Τσουκαλά σχετικά με την κυβερνητική αντίδραση στις τουρκικές κινήσεις.
Χαρακτήρισε «ανεύθυνη» τη συγκεκριμένη στάση, λέγοντας ότι: «Είτε υποδηλώνει άγνοια είτε προχειρότητα».
Σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη ενημερώσει επισήμως τις ευρωπαϊκές αρχές, ενώ προανήγγειλε «τα αναγκαία διαβήματα» και επίσημες τοποθετήσεις στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων.
Η απάντηση σε Σαμαρά και Καραμανλή
Εκτενής ήταν η αναφορά του υπουργού Εξωτερικών και στην κριτική που έχει ασκηθεί στην πολιτική των «ήρεμων νερών» από τους πρώην πρωθυπουργούς Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή.
Για τον Αντώνη Σαμαρά, ο κ. Γεραπετρίτης είπε ότι «η Τουρκία δεν έχει προβάλει κανένα τετελεσμένο, ούτε θα μπορούσε να το πράξει», ενώ υπενθύμισε ότι και ο πρώην πρωθυπουργός συνομιλούσε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την τουρκική κυβέρνηση κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Μάλιστα, αναφερόμενος ειδικά στην κριτική του κ. Σαμαρά, δήλωσε ότι «δεν έχει κατά την άποψή μου το έρεισμα να το πράξει», καθώς και ο ίδιος είχε ταξιδέψει στην Τουρκία σε μια περίοδο κατά την οποία καταγράφονταν παραβιάσεις.
Ο υπουργός απέρριψε παράλληλα την άποψη ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» οδήγησε σε «ξέπλυμα» της Τουρκίας διεθνώς.
«Ξεπλύθηκε η Τουρκία και μπήκε στο SAFE; Η απάντηση είναι αρνητική. Ξεπλύθηκε η Τουρκία και μπήκε στα F-35; Η απάντηση είναι αρνητική», ανέφερε.
Υποστήριξε ότι την τελευταία τριετία η Ελλάδα αξιοποίησε την αποκλιμάκωση για να αναβαθμίσει τη διεθνή και αμυντική θέση της, επικαλούμενος την ένταξη στο πρόγραμμα των F-35, την παραλαβή νέων φρεγατών, την ενίσχυση της οικονομίας και την παρουσία της χώρας στους διεθνείς οργανισμούς.