Μια κοσμοπολίτικη κοινότητα ψηφιακών νομάδων έχει έλθει στο Μπάνσκο, γοητευμένη από τους χώρους συνεργασίας, τα εκλεκτά εστιατόρια και τον δραστήριο τρόπο ζωής.
Η κλιματική αλλαγή μπορεί να απειλεί την αξία των φημισμένων χιονοδρομικών πλαγιών του Μπάνσκο, όμως το βουλγαρικό θέρετρο έχει βρει μια λύση για όλο τον χρόνο, ώστε να ενισχύσει την οικονομία του, προσελκύοντας μια κοσμοπολίτικη κοινότητα ψηφιακών νομάδων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα τελευταία χρόνια στην κωμόπολη έχουν ξεφυτρώσει τρία κέντρα που προσφέρουν εκατοντάδες χώρους coworking σε διαδικτυακούς εργαζόμενους, αξιοποιώντας τη γρήγορη σύνδεση στο διαδίκτυο και τις βελτιωμένες υποδομές.
«Είχα διαβάσει ότι αυτό είναι το καλύτερο μέρος για να ξεκινήσει κανείς ως ψηφιακός νομάς», λέει ο Όσκαρ Τρέιν, ένας 25χρονος Δανός που από το 2021 εργάζεται εξ αποστάσεως από το Μπάνσκο για περίπου έξι μήνες τον χρόνο. «Ήρθα εδώ για να μάθω πώς γίνεται και να γνωρίσω ανθρώπους με παρόμοιο τρόπο σκέψης», πρόσθεσε. «Εδώ συναντάς ανθρώπους από όλο τον κόσμο, από κάθε είδους επαγγέλματα.»
Ο Τρέιν, που μεγάλωσε στη Βρετανία και εργάζεται εκεί για ασφαλιστική εταιρεία, πληρώνει εδώ περίπου 15% σε φόρους, μαζί με τις ασφαλιστικές εισφορές. Αν βρισκόταν ακόμη στο Ηνωμένο Βασίλειο, είπε, το ποσοστό θα έφτανε το 45%, χωρίς καν να υπολογίζονται οι εισφορές.
Ωστόσο, το βασικό δέλεαρ για εκείνον είναι ο τρόπος ζωής.
Τον χειμώνα, χάρη εν μέρει και στη διαφορά της μίας ώρας με το Λονδίνο, ξεκινά τη μέρα του με δύο ώρες σκι στα 75 χιλιόμετρα πιστών του Μπάνσκο, που έχουν φιλοξενήσει αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ύστερα αποτινάσσει το χιόνι και πιάνει δουλειά.
Και το καλοκαίρι απολαμβάνει ένα πλούσιο πολιτιστικό πρόγραμμα, με εκδηλώσεις ειδικά σχεδιασμένες για ανθρώπους σαν κι αυτόν, όπως το εβδομαδιαίο Nomad Fest, που γιορτάζει τη «ζωή εξ αποστάσεως» με δράσεις από την ίδια την κοινότητα και ευκαιρίες δικτύωσης.
«Σημαντικός» οικονομικός αντίκτυπος
Το Μπάνσκο είναι χτισμένο ανάμεσα στις καρστικές κορυφές της οροσειράς Πίριν. Αν σηκώσεις το βλέμμα από την οθόνη του υπολογιστή, βλέπεις την κορυφή Βίχρεν να δεσπόζει πάνω από την κωμόπολη, φτάνοντας σχεδόν τα 3.000 μέτρα (10.000 πόδια) υψόμετρο.
Η κωμόπολη των 10.000 κατοίκων περιβάλλεται από θερμές πηγές και απέχει μόλις δύο ώρες οδικώς από την πρωτεύουσα Σόφια – και δυόμισι ώρες από τις ελληνικές ακτές.
Μαζί με τους σχετικά νέους χώρους coworking, ανάμεσα στα πέτρινα σπίτια και τα λιθόστρωτα δρομάκια του θερέτρου έχουν ξεφυτρώσει και εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας και μοντέρνες καφετέριες. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η κατασκευή ποδηλατόδρομου.
Ο δήμαρχος Μπάνσκο, Στόιτσο Μπάνενσκι, δεν μπορεί να δώσει ακριβή αριθμό των ξένων που έχουν εγκατασταθεί στην κωμόπολη, υπογραμμίζει όμως ότι ο οικονομικός τους αντίκτυπος ήταν «σημαντικός», όπως είπε – ιδίως τη στιγμή που η κλιματική αλλαγή υπονομεύει ολοένα και περισσότερο τα χειμερινά σπορ.
Ο τουρισμός βοήθησε την τοπική οικονομία να ανακάμψει δυναμικά μετά το λουκέτο στη διάρκεια της πανδημίας Covid, σύμφωνα με έκθεση του Φεβρουαρίου από το ινστιτούτο σκέψης Institute of Market Economics, με έδρα τη Σόφια. Η έλευση των ξένων συνέβαλε επίσης στην εξομάλυνση των εποχικών διακυμάνσεων στα εισοδήματα, προστίθεται.
«Ίσως όμως το πιο σημαντικό είναι η αλλαγή που φέρνουν», είπε ο Μπάνενσκι, ο οποίος είναι διασώστης βουνού στο επάγγελμα. «Είναι εξαιρετικά σημαντικό να ζουν εδώ άνθρωποι από όλο τον κόσμο και να μπορούμε να ανταλλάσσουμε ιδέες, απόψεις και διαφορετικές οπτικές για τον κόσμο.»
«Η πόλη έχει γίνει διεθνής»
Πολλοί από όσους ήρθαν αρχικά στο Μπάνσκο ως ταξιδιώτες έχουν πλέον εγκατασταθεί μόνιμα. Σήμερα ζουν στην κωμόπολη εκατοντάδες οικογένειες από κάθε γωνιά του πλανήτη.
Το γαλλικό ζευγάρι Αν Ντυπάλ, 47 ετών, και Κριστιάν Ρούντνικι, 53 ετών, και οι δύο πρώην γραφίστες, άνοιξαν μια μικρή αρτοποιία αφότου μετακόμισαν στο Μπάνσκο στις αρχές του 2022.
Διαπιστώνουν ότι το Μπάνσκο έχει αλλάξει σε σχέση με αυτό που αντίκρισαν όταν πρωτοέφτασαν, λέει η Ντυπάλ: «Τότε υπήρχαν φανταχτερά φώτα, σαν σε sex club, techno μουσική, κράχτες για τα εστιατόρια».
Σήμερα, ο Ρούντνικι εκτιμά ιδιαίτερα το αίσθημα κοινότητας στην πόλη. «Είναι υπέροχο να έρχεται η γιαγιά από το διπλανό σπίτι να μου φέρνει ντομάτες ή βότανα και μετά να συναντώ μια ινδονησιακή οικογένεια στο φούρνο», είπε.
Η αρνητική πλευρά είναι η αύξηση του κόστους ζωής, που έχει επηρεάσει και τις τιμές των ακινήτων.
«Υπάρχει εξευγενισμός των γειτονιών (gentrification) που, δυστυχώς όπως το βλέπω εγώ, συνδέεται με ανθρώπους σαν κι εμάς, αλλά και με πολλούς Βούλγαρους που φεύγουν από τις μεγάλες πόλεις», είπε η Ντυπάλ.
Κάποιοι ντόπιοι, πάντως, χαίρονται για τις βελτιωμένες υποδομές και τη ζωντανή ατμόσφαιρα.
«Η πόλη έχει αλλάξει – έχει γίνει διεθνής», είπε ο 29χρονος Νικόλα Κάλιστριν, αθλητής ορειβατικού σκι που γεννήθηκε και ζει στο Μπάνσκο. «Οι νέοι ωφελούνται από αυτό.»
Πώς να γίνετε ψηφιακός νομάς στη Βουλγαρία
Πέρα από το ότι αποτελεί ιδανική βάση για ταξίδια σε όλη την Ευρώπη, η Βουλγαρία είναι καλά προετοιμασμένη να υποδεχθεί την κοινότητα των εργαζομένων με φορητό υπολογιστή. Το καθεστώς για ψηφιακούς νομάδες που εισήχθη τον Δεκέμβριο του 2025 είναι ανοικτό σε πολίτες εκτός ΕΕ, ΕΟΧ και Ελβετίας που θέλουν να ζουν στη χώρα, ενώ εργάζονται εξ αποστάσεως για εργοδότες ή πελάτες με έδρα εκτός Βουλγαρίας.
Οι υποψήφιοι πρέπει να εντάσσονται σε μία από τις τρεις κατηγορίες: απομακρυσμένοι εργαζόμενοι σε εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες εκτός ΕΕ, ΕΟΧ και Ελβετίας· ιδιοκτήτες επιχειρήσεων ή μέτοχοι που κατέχουν τουλάχιστον το 25% εταιρείας εγγεγραμμένης στο εξωτερικό· ή ελεύθεροι επαγγελματίες ή ανεξάρτητοι επαγγελματίες που παρέχουν υπηρεσίες σε μη βουλγαρικούς πελάτες για τουλάχιστον έναν χρόνο πριν από την αίτηση.
Οι αιτούντες πρέπει επίσης να αποδείξουν ότι διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους. Το εισοδηματικό όριο έχει οριστεί στις 50 φορές τον μηνιαίο κατώτατο μισθό της Βουλγαρίας. Με τον κατώτατο μισθό να βρίσκεται σήμερα στα 620 ευρώ τον μήνα, αυτό μεταφράζεται σε απαιτούμενο ετήσιο εισόδημα περίπου 31.000 ευρώ. Πέρα από την πλήρωση του εισοδηματικού κριτηρίου, οι υποψήφιοι πρέπει να αποδείξουν ότι το εισόδημά τους προέρχεται από πηγές εκτός Βουλγαρίας.
Πώς να υποβάλετε αίτηση για το βουλγαρικό καθεστώς ψηφιακών νομάδων
Η διαδικασία αίτησης περιλαμβάνει δύο στάδια. Αρχικά, οι υποψήφιοι πρέπει να λάβουν θεώρηση μακράς διάρκειας τύπου D από βουλγαρική πρεσβεία ή προξενείο στη χώρα κατοικίας τους. Η επεξεργασία συνήθως διαρκεί από τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες. Η βίζα αυτή επιτρέπει την είσοδο στη Βουλγαρία με σκοπό την υποβολή αίτησης για άδεια μακροχρόνιας διαμονής.
Μετά την άφιξή τους στη Βουλγαρία, οι αιτούντες πρέπει να καταθέσουν αίτηση για άδεια διαμονής ψηφιακού νομά στις τοπικές μεταναστευτικές αρχές, συνήθως εντός 14 ημερών από την είσοδο στη χώρα. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά περιλαμβάνουν γενικά: αποδεικτικό διαμονής στη Βουλγαρία (μισθωτήριο, κράτηση ξενοδοχείου ή αποδεικτικό ιδιοκτησίας)· αποδεικτικά εισοδήματος που να καλύπτει το ελάχιστο όριο· ισχύουσα ασφάλιση υγείας που να καλύπτει τη Βουλγαρία· πιστοποιητικό λευκού ποινικού μητρώου από τη χώρα κατοικίας του αιτούντος· και επίσημες μεταφράσεις των ξένων εγγράφων στα βουλγαρικά, με επισημείωση της Χάγης (apostille) όπου απαιτείται.
Η άδεια διαμονής χορηγείται συνήθως για έναν χρόνο, με δυνατότητα ανανέωσης εφόσον συνεχίζουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας.