Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε στο Truth Social ότι η συμφωνία με την Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου έχει ουσιαστικά κλειδώσει, τερματίζοντας εικασίες για επιθέσεις
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι ένα σχέδιο πλαισίου συμφωνίας με το Ιράν, το οποίο θα προβλέπει και το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, έχει σε μεγάλο βαθμό καταρτιστεί και τελεί υπό οριστικοποίηση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι τελευταίες πτυχές και λεπτομέρειες της συμφωνίας βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση και θα ανακοινωθούν σύντομα. «Πέρα από πολλά άλλα στοιχεία της συμφωνίας, τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν», ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ είπε ότι είχε μια «πολύ καλή τηλεφωνική επικοινωνία» με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και του Μπαχρέιν.
Πρόκειται για ακόμη μία ένδειξη της καθοριστικής επιρροής των χωρών του Κόλπου και άλλων περιφερειακών παραγόντων, που φέρονται να τον έπεισαν να σταματήσει περαιτέρω πλήγματα και να τερματίσει συνολικά τον πόλεμο. Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι είχε ξεχωριστή τηλεφωνική επικοινωνία με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, η οποία «πήγε πολύ καλά».
Την αισιοδοξία του προέδρου συμμερίζεται και ο Μάρκο Ρούμπιο. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι είναι πιθανή ανακοίνωση μέσα στην ημέρα αναφορικά με μια συμφωνία με το Ιράν. «Πιστεύω ότι είναι πιθανόν, τις επόμενες ώρες, ο κόσμος να λάβει μια καλή είδηση», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί.
Διεθνής αντιδράσεις
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε τις ενδείξεις προόδου στις συνομιλίες για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
«Χαιρετίζω την πρόοδο προς μια συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Χρειαζόμαστε μια συμφωνία που πραγματικά θα αποκλιμακώσει τον πόλεμο, θα ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ και θα εγγυηθεί την πλήρη ελευθερία, χωρίς χρεώσεις, της ναυσιπλοΐας. Δεν πρέπει να επιτραπεί στο Ιράν να αναπτύξει ένα πυρηνικό όπλο», έγραψε σε μήνυμά της στο Χ η φον ντερ Λάιεν.
Η Τουρκία είναι έτοιμη να παράσχει κάθε είδους υποστήριξη στη διάρκεια της εφαρμογής μιας πιθανής συμφωνίας με το Ιράν, δήλωσε ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και ηγέτες χωρών της περιοχής.
Σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση του γραφείου του Ερντογάν, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε, στη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας, ότι μια συμφωνία για να διασφαλιστεί η ελεύθερη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ θα στηρίξει τη σταθερότητα στην περιοχή, φέρνοντας ανακούφιση στην παγκόσμια οικονομία.
Τα σημεία της συμφωνίας
Ένα πιθανό μνημόνιο κατανόησης μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ περιλαμβάνει τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, με την Ουάσινγκτον να προχωρά σε αναστολή κυρώσεων για το ιρανικό πετρέλαιο στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, όπως μετέδωσε το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Το Ιράν δεν έχει ακόμα αποδεχθεί την οποιαδήποτε ενέργεια αναφορικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, πρόσθεσε το Tasnim, σημειώνοντας ότι η πιθανή συμφωνία ορίζει περίοδο 30 ημερών για διαδικασίες που σχετίζονται με το Στενό του Ορμούζ και περίοδο 60 ημερών για τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Νωρίτερα το Σάββατο, το πρακτορείο Associated Press μετέδωσε, επικαλούμενο περιφερειακό αξιωματούχο με άμεση γνώση των προσπαθειών διαμεσολάβησης υπό την ηγεσία του Πακιστάν, ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν σε μια συμφωνία, η οποία θα περιλαμβάνει επίσημη ανακοίνωση για τον τερματισμό του πολέμου και διαπραγματεύσεις διάρκειας δύο μηνών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Τα Στενά του Ορμούζ θα άνοιγαν εκ νέου και οι ΗΠΑ θα έβαζαν τέλος στον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ανέφερε ο αξιωματούχος στο AP.
Πριν από την ανακοίνωση του Τραμπ, το Ιράν έκανε λόγο για «συρρίκνωση των διαφορών» στις διαπραγματεύσεις, καθώς οι θέσεις των πλευρών είχαν έρθει πιο κοντά τις τελευταίες ημέρες, ιδίως μετά τις επιπλέον συνομιλίες που είχε ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν στην Τεχεράνη την Παρασκευή και το Σάββατο.
Η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε δήλωση του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμάιλ Μπαγκάεϊ, ο οποίος περιέγραψε το σχέδιο ως «συμφωνία-πλαίσιο».
«Θέλουμε αυτό να περιλαμβάνει τα βασικά ζητήματα που απαιτούνται για τον τερματισμό του πολέμου που μας έχει επιβληθεί και άλλα θέματα ζωτικής σημασίας για εμάς. Στη συνέχεια, σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα, μεταξύ 30 και 60 ημερών, θα συζητηθούν οι λεπτομέρειες και τελικά θα επιτευχθεί μια οριστική συμφωνία», μετέδωσε το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, επικαλούμενο τον Μπαγκάεϊ.
Σύμφωνα με τον Μπαγκάεϊ, «την περασμένη εβδομάδα η τάση ήταν προς τη μείωση των διαφορών».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι τα πυρηνικά ζητήματα δεν αποτελούν μέρος των τωρινών διαπραγματεύσεων, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει πρώτα τον τερματισμό του πολέμου και στη συνέχεια τη συζήτηση για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
«Η προτεραιότητά μας σε αυτό το στάδιο είναι ο τερματισμός του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», είπε ο Μπαγκάεϊ, προσθέτοντας ότι η άρση των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης «έχει συμπεριληφθεί ρητά στο κείμενο και παραμένει πάγια θέση μας».
Υψηλόβαθμη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη δεν έχει συμφωνήσει να παραδώσει το απόθεμά της σε υψηλού εμπλουτισμού ουράνιο. «Το πυρηνικό ζήτημα θα συζητηθεί στις διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία και ως εκ τούτου δεν αποτελεί τμήμα της τρέχουσας συμφωνίας. Δεν έχει υπάρξει συμφωνία για να μεταφερθεί εκτός χώρας το απόθεμα του Ιράν σε υψηλού εμπλουτισμού ουράνιο», δήλωσε η πηγή.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι ανέβαλε στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, επειδή βρίσκονταν σε εξέλιξη «σοβαρές διαπραγματεύσεις» και κατόπιν αιτήματος συμμάχων του στη Μέση Ανατολή. Ο ίδιος έχει επανειλημμένα θέσει προθεσμίες στην Τεχεράνη και στη συνέχεια υπαναχωρήσει.
Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν, τα οποία διέκοψαν τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα με την Τεχεράνη. Η Τεχεράνη απάντησε ουσιαστικά κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, μια κομβική θαλάσσια οδό για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα λιπάσματα της περιοχής, προκαλώντας πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Στη συνέχεια, οι ΗΠΑ επέβαλαν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε το Σάββατο ότι από την έναρξη του αποκλεισμού, στις 13 Απριλίου, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν αναγκάσει πάνω από 100 εμπορικά πλοία να αλλάξουν πορεία και έχουν ακινητοποιήσει τέσσερα.
«Ειρηνικές λύσεις»
Έπειτα από έναν και πλέον μήνα εχθροπραξιών , με χιλιάδες νεκρούς, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου δρα το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, κηρύχτηκε κατάπαυση του πυρός την 8η Απριλίου.
Στον Κόλπο, καταβάλλονται διπλωματικές προσπάθειες για να έχουν αποτέλεσμα οι συνομιλίες και να αποφευχθεί η επανέναρξη του πολέμου. Κατά τη διάρκεια της συνδιάλεξης με τον Ντόναλντ Τραμπ ο εμίρης του Κατάρ, ο σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι, κάλεσε τον αμερικανό πρόεδρο να «δώσει προτεραιότητα στις ειρηνικές λύσεις», σύμφωνα με τις υπηρεσίες του.
Το Κατάρ, όπως και πετρελαιοπαραγωγικές μοναρχίες του Κόλπου που συγκαταλέγονται στους βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ, έγινε στόχος ιρανικών πληγμάτων κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών.
Ο αμερικανός πρόεδρος φέρεται να αναζητεί τρόπο να τελειώσει, Αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ, ο πόλεμος αυτός προκαλεί ολοένα εντονότερα προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία, πάνω απ’ όλα εξαιτίας του κλεισίματος του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ από την Τεχεράνη, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που εξάγεται από τη Μέση Ανατολή στον υπόλοιπο κόσμο.
Κάποιοι Ιρανοί δεν κρύβουν την κόπωσή τους. «Η κατάσταση ‘ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη’ είναι πολύ χειρότερη κι από τον ίδιο τον πόλεμο. Δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, ούτε κάτι τόσο απλό όσο το να γραφτείς σε γυμναστήριο», είπε η Σαρζάντ, 39 ετών, που μίλησε τηλεφωνικά στο AFP.
Στο άλλο βασικό θέατρο του πολέμου, στον Λίβανο, παρά την κατάπαυση του πυρός που υποτίθεται πως εφαρμόζεται από τη 17η Απριλίου, ο ισραηλινός στρατός—ο οποίος ανακοίνωσε πως υπέστη χθες την 22η απώλεια στις τάξεις του από το ξέσπασμα του πολέμου με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν—πολλαπλασιάζει τους βομβαρδισμούς και τις διαταγές εσπευσμένης απομάκρυνσης στον νότο. Στη Ναμπάτια, η λιβανική πολιτική προστασία ανακοίνωσε την καταστροφή περιφερειακού κέντρου της σε αεροπορικό βομβαρδισμό, χωρίς πάντως να υπάρξουν θύματα στις τάξεις του προσωπικού της.