Ο υπουργός Πολιτισμού ζητά να αφαιρεθεί η ισραηλινή ιθαγένεια από τους σκηνοθέτες του ντοκιμαντέρ «NAZA» Γιούβαλ Άβραχαμ και Ρέιτσελ Σζορ. Το ντοκιμαντέρ για τη μαζική δολοφονία αμάχων στη Γάζα κέρδισε το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Βενετίας
Μία από τις πιο πολυσυζητημένες ταινίες του φετινού Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας είναι το "NAZA", το ντοκιμαντέρ των Ισραηλινών σκηνοθετών του "No Other Land" Γιούβαλ Αβραάμ και Ρέιτσελ Σορ, που επελέγη για το φετινό διαγωνιστικό πρόγραμμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με την επίσημη σύνοψή της, η ταινία παρουσιάζει «με λεπτομέρεια τα συστήματα που βρίσκονται πίσω από την μαζική δολοφονία Παλαιστινίων αμάχων στη Γάζα από το Ισραήλ».
Το 80λεπτο, ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο ντοκιμαντέρ, που γυρίστηκε κρυφά τη νύχτα στις ταράτσες του Τελ Αβίβ κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, περιλαμβάνει συνεντεύξεις με 24 στελέχη της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, στρατιώτες και πληροφοριοδότες.
Συζητούν για το πώς στοχοποιούνται οι Παλαιστίνιοι – εξ ου και ο τίτλος της ταινίας, ένα στρατιωτικό ακρωνύμιο που χρησιμοποιούν οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις για να αναφερθούν στον αριθμό των αμάχων που αναμένεται να σκοτωθούν σε έναν αεροπορικό βομβαρδισμό στη Γάζα. Αντιστοιχεί στον όρο «Nezek Agavi»: παράπλευρη απώλεια.
Κατά τη διάρκεια της τελετής απονομής το Σάββατο, το NAZA απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Μόλις μία ημέρα αργότερα, ο Ισραηλινός υπουργός Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ ανακοίνωσε ότι θα «προχωρήσει άμεσα στην αφαίρεση της ισραηλινής ιθαγένειας» από το σκηνοθετικό δίδυμο, ταυτίζοντας ευθέως την κριτική στις ενέργειες του Ισραήλ με τον αντισημιτισμό.
Σύμφωνα με μετάφραση που παρείχε το X, ο Ζοχάρ χαρακτήρισε το NAZA «αηδιαστικό» και την τιμητική διάκριση στο Φεστιβάλ Βενετίας «σοκαριστική», προσθέτοντας: «Η αυτοαπέχθεια που καίει μέσα στους δημιουργούς, οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να βλάψουν την πατρίδα τους μόνο και μόνο για να αποσπάσουν το χειροκρότημα αντισημιτών σε όλο τον κόσμο, είναι αδιανόητη και συνιστά προδοσία του κράτους».
Ακολουθεί μετάφραση της δήλωσης του Ζοχάρ: «Η βράβευση της αισχρής ταινίας NZA [sic] στο Φεστιβάλ Βενετίας είναι σοκαριστική. Η αυτοαπέχθεια που καίει μέσα στους δημιουργούς, οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να βλάψουν την πατρίδα τους μόνο και μόνο για να αποσπάσουν το χειροκρότημα αντισημιτών σε όλο τον κόσμο, είναι αδιανόητη και συνιστά προδοσία του κράτους. Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο ηγήθηκα της σημαντικής μεταρρύθμισης στον κινηματογράφο, ώστε οι Ισραηλινοί πολίτες να μην χρειάζεται πλέον να πληρώνουν από την τσέπη τους για τη δυσφήμιση των στρατιωτών των IDF και του Κράτους του Ισραήλ. Ως υπουργός Πολιτισμού, θα κινηθώ άμεσα για την αφαίρεση της ισραηλινής ιθαγένειας από αυτούς τους ποταπούς δημιουργούς για την προδοσία του κράτους».
«Είστε ντροπή και όνειδος για ολόκληρο τον λαό του Ισραήλ. Φύγετε!» πρόσθεσε στο X ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ. «Είμαι βέβαιος ότι οι φίλοι σας, δηλαδή οι εχθροί μας, η Χαμάς στη Γάζα, θα σας υποδεχθούν με ανοιχτές αγκάλες».
Το NAZA απέσπασε ρεκόρ χειροκροτήματος διάρκειας 25 λεπτών κατά την πρεμιέρα του στη Βενετία. Μέχρι τότε, το ρεκόρ κατείχε η ταινία της σκηνοθέτιδας από την Τυνησία, Καουτέρ Μπεν Χάνια, γυρισμένη στη Γάζα, The Voice of Hind Rajab, για τον θάνατο ενός 6χρονου κοριτσιού που σκοτώθηκε από πυρά του ισραηλινού στρατού ενώ προσπαθούσε να διαφύγει από την Πόλη της Γάζας με την οικογένειά της. Η ταινία, που έκανε πρεμιέρα πέρσι στη Βενετία και ήταν μία από τις Καλύτερες Ταινίες του 2025 σύμφωνα με το Euronews Culture, είχε αποσπάσει χειροκρότημα διάρκειας 22 λεπτών.
Σε αντίθεση με τους Ζοχάρ και Μπεν-Γκβιρ, ορισμένοι έχουν επαινέσει το NAZA και τους σκηνοθέτες του. Ο πρώην βουλευτής Γιούσεφ Τζαμπαρίν, πρόεδρος του αριστερού κόμματος Χαντάς, συνεχάρη τους σκηνοθέτες για το βραβείο, ευχαριστώντας τους που αποκάλυψαν «αυτά τα φρικτά εγκλήματα και την άγρια πραγματικότητα στη Γάζα».
Επιπλέον, η εφημερίδα Haaretz έγραψε σε κύριο άρθρο: «Προβάλλοντας την ταινία τους στο Φεστιβάλ Βενετίας, ο Αβραάμ και η Σορ προσπαθούν να υποχρεώσουν τους Ισραηλινούς να αντιμετωπίσουν αυτό που ήδη γνωρίζουν: ότι υπάρχει ένα μαύρο στίγμα στον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ διεξάγει τον πόλεμο στη Γάζα, για να το θέσουμε ήπια».
Η προηγούμενη ταινία των Γιούβαλ Αβραάμ και Ρέιτσελ Σορ, No Other Land, κυκλοφόρησε το 2024 και κατέγραψε τη βία Ισραηλινών εποίκων κατά παλαιστινιακών κοινοτήτων στη Δυτική Όχθη. Κέρδισε το Όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ.
Η Χαμάς εξαπέλυσε επίθεση στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Το υπουργείο Υγείας της Γάζας έχει αναφέρει περισσότερους από 73.000 θανάτους τα τελευταία τρία χρόνια ισραηλινών βομβαρδισμών.
Οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία, η Human Rights Watch και τα Ηνωμένα Έθνη έχουν χαρακτηρίσει τις ενέργειες του Ισραήλ ως «γενοκτονία» – όπως και μια έκθεση που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο από ανεξάρτητη επιτροπή του ΟΗΕ (πηγή στα Αγγλικά), η οποία διαπίστωσε ότι «οι ισραηλινές αρχές και οι δυνάμεις ασφαλείας στοχοποίησαν σκόπιμα Παλαιστίνια παιδιά, με αποτέλεσμα γενοκτονία και εγκλήματα θηριωδίας στη Λωρίδα της Γάζας και εγκλήματα πολέμου στη Δυτική Όχθη».
Το NAZA βασίζεται σε ρεπορτάζ της περιόδου 2023-2025 που δημοσιεύθηκαν από το ισραηλινοπαλαιστινιακό περιοδικό +972 Magazine, το εβρόφωνο μέσο Local Call και τον Guardian. Το ντοκιμαντέρ θα προβληθεί στην Ισπανία, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σαν Σεμπαστιάν στις 23 Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης στις 26 Σεπτεμβρίου.
Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη ημερομηνία κυκλοφορίας στις αίθουσες, αλλά η γαλλική εταιρεία διανομής MK2 Films έχει αναλάβει τα παγκόσμια δικαιώματα πώλησης.