Όπως αναμενόταν, η λεγόμενη «πρωτοβουλία για την ουδετερότητα» της λαϊκιστικής δεξιάς στην Ελβετία δεν βρήκε απήχηση στους ψηφοφόρους - Ποιος είναι ο δισεκατομμυριούχος που την εμπνεύστηκε με αφορμή τις κυρώσεις στη Ρωσία
«Όχι στον πόλεμο» έγραφαν τα πλακάτ της λεγόμενης «πρωτοβουλίας για την ουδετερότητα» στην Ελβετία, την οποία αυτή την Κυριακή απέρριψαν πάνω από το 70% των ψηφοφόρων.
Πάνω από τα δύο τρίτα των συμμετεχόντων στο δημοψήφισμα καταψήφισε την πρόταση για μια αυστηρώς καθορισμένη εκδοχή της ουδετερότητας, που προβλέπεται στο Σύνταγμα της χώρας, σύμφωνα με τα exit poll που έδωσε στη δημοσιότητα το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο SRF.
Αν και η ουδετερότητα της Ελβετίας αναγνωρίζεται διεθνώς από το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων το 1815, το πώς η κυβέρνηση την εφαρμόζει δεν εξηγείται με λεπτομέρειες.
Το δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP) υποστηρίζει πως η παραδοσιακή θέση της Ελβετίας έχει φαλκιδευτεί, αφού η Βέρνη επέβαλε κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας μετά την εισβολή της στην Ουκρανία.
Η ήττα της πρωτοβουλίας που προώθησε ο ιδεολόγος της λαϊκιστικής δεξιάς Schweizerische Volkspartei (SVP), ο 85χρονος δισεκατομμυριούχος Christoph Blocher, θεωρούνταν αναμενόμενη. Σύμφωνα με ελβετικά μέσα ενημέρωσης, στο υπουργείο Εξωτερικών στη Βέρνη είχαν προβλέψει το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας ήδη πριν από εβδομάδες.
Στο Τιτσίνο το ποσοστό των ψήφων κατά ήταν με 51,8% το χαμηλότερο, ενώ στο καντόνι της Βασιλείας το 79,9% ψήφισε κατά της πρωτοβουλίας για την ουδετερότητα.
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη δημοσκόπηση, το 82% των κατοίκων της Ελβετίας εξακολουθεί να στηρίζει την ουδετερότητα της χώρας. Ωστόσο, η πρωτοβουλία, που επιδίωκε να κατοχυρώσει στο Σύνταγμα μια «αιώνια και ένοπλη ουδετερότητα» και να ορίσει ότι η Ελβετία θα μπορεί να συνεργάζεται με το ΝΑΤΟ μόνο σε περίπτωση επικείμενης στρατιωτικής επίθεσης, θεωρήθηκε υπερβολική από την πλειονότητα.
Στη δημοσκόπηση της Sotomo τον Σεπτέμβριο, 79% των ερωτηθέντων τάχθηκαν σαφώς ή μάλλον υπέρ του να επιβάλλει η Ελβετία οικονομικές κυρώσεις σε κράτη όπως η Ρωσία, όταν παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο με επιθετικό πόλεμο. Έτσι στηρίζουν τη γραμμή της ελβετικής κυβέρνησης, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση στη Βέρνη έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό τις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας.
Πλειοψηφία στην Ελβετία υπέρ των κυρώσεων κατά της Ρωσίας
Παρά την ακριβή καμπάνια, δεν τάχθηκαν όλοι οι πολιτικοί της λαϊκιστικής δεξιάς SVP πίσω από την πρωτοβουλία του βετεράνου Blocher. Σύμφωνα με την Berner Zeitung, ο επιχειρηματίας διέθεσε 3,8 εκατομμύρια φράγκα (περίπου 3,18 εκατ. ευρώ) για την πρωτοβουλία, ποσό που δεν έχει ξοδέψει μέχρι σήμερα κανένα μεμονωμένο άτομο.
«Ο Blocher έχει εδώ ξεφύγει εντελώς», δήλωσε η Marianne Binder, γερουσιαστής του καντονιού Αργκάου από το κόμμα Mitte. Ο Cédric Wermuth, συμπρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SP), είπε ότι ο Christoph Blocher «δεν βρίσκεται πια εντός πραγματικότητας».
Την Κυριακή, ο πρόεδρος του κόμματος SVP, Marcel Dettling, δήλωσε στη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών στην ελβετική τηλεόραση (SRF): «Φέραμε ένα σημαντικό θέμα στο τραπέζι. Είναι σημαντικό για το μέλλον να μη φέρνει κανείς πολέμους στην Ελβετία».
«Η πρωτοβουλία θα είχε οδηγήσει σε απολίθωση της ουδετερότητας, δεν θα επέτρεπε πλέον να αντιδρά κανείς με επάρκεια σε μια κατάσταση», δήλωσε αντίθετα η συμπρόεδρος του FDP, Susanne Vincenz-Stauffacher, παραπέμποντας στην επιθετική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Τόνισε ότι αν οριστεί έτσι η ουδετερότητα και δεν συμμετέχει στις κυρώσεις κατά ενός ξεκάθαρου επιτιθέμενου, στο τέλος της ημέρας δεν είναι ουδέτερος αλλά υπέρ του επιτιθέμενου.
Η κυβέρνηση στη Βέρνη υποστηρίζει μια «συνεργατική ουδετερότητα» για τη χώρα και θέλει να μπορεί να υιοθετεί κυρώσεις και στο μέλλον, όταν κατά την κρίση της αυτό είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση του διεθνούς δικαίου και της διεθνούς τάξης.
Ο υπουργός Άμυνας Martin Pfister τάσσεται επιπλέον υπέρ της ενισχυμένης συνεργασίας με το ΝΑΤΟ.
Εκτός του SVP, τα περισσότερα κόμματα στην ελβετική κυβέρνηση αντιτίθενται στην πρόταση, με τον υπουργό Εξωτερικών Ινιάτσιο Κασίς να υποστηρίζει ότι θα πλήξει την εθνική ασφάλεια και θα εμποδίσει την Ελβετία από το να συμμετέχει σε στρατιωτικά γυμνάσια με το ΝΑΤΟ.
Το Κόμμα των Πρασίνων και το μικρότερο Ευαγγελικό Λαϊκό Κόμμα (EVP) εξέφρασαν ανακούφιση σχετικά με τις σημερινές προβλέψεις.
«Οι ψηφοφόροι κατανόησαν τι ήθελε το SVP: ήθελε η Ελβετία να απομονωθεί διεθνώς και να αποφύγει τις ευθύνες της όταν το διεθνές δίκαιο εξαλείφεται», δήλωσε ο Σίμπελ Άρσλαν, ένας βουλευτής του Κόμματος των Πρασίνων.
Στο μεταξύ, το SVP αποδέχθηκε την ήττα και έκανε γνωστό πως προς το παρόν δεν σχεδιάζει περαιτέρω ενέργειες.
«Φυσικά δεν είμαι ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα», δήλωσε ο βουλευτής του SVP Λούκας Ρέιμαν.
«Είναι απολύτως σαφές πως η ουδετερότητα ανήκει στην Ελβετία και αποτελεί μέρος της ταυτότητας της Ελβετίας», επισήμανε.
Τον περασμένο Ιούνιο, η SVP είχε ήδη αποτύχει με την αμτι-μεταναστευτική πρωτοβουλία για τη λεγόμενη «οροφή των 10 εκατομμυρίων» για την Ελβετία.