Το βραβείο Οικονομίας είναι το μοναδικό Νόμπελ που δεν ανήκει στα αρχικά πέντε, τα οποία θεσπίστηκαν στη διαθήκη του Σουηδού επιστήμονα Άλφρεντ Νόμπελ, ο οποίος πέθανε το 1896.
Με το βραβείο Νόμπελ Οικονομίας 2026 τιμώνται οι αμερικανοί οικονομολόγοι Robert Hall (Ρόμπερτ Χολ) και Michael Woodford (Μάικλ Γουντφορντ) «για τις μικροοικονομικές βάσεις της μακροοικονομικής σταθεροποίησης», ανακοίνωσε η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Δημιούργησαν νέα μακροοικονομικά μοντέλα που βελτίωσαν την ικανότητά μας να εφαρμόζουμε αποτελεσματικές πολιτικές σταθεροποίησης», ανακοίνωσε η επιτροπή του Νόμπελ.
«Το έργο των βραβευθέντων μας έχει προσφέρει ένα σταθερό θεωρητικό θεμέλιο για τα μοντέλα που χρησιμοποιούν σήμερα οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η κριτική επιτροπή της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών (πηγή στα Αγγλικά).
«Με αυτά τα μοντέλα είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι να αντιμετωπίζουμε σοκ στην οικονομία, όπως ενεργειακές κρίσεις ή ξαφνικές αλλαγές στο πόσο καταναλώνουν τα νοικοκυριά», δήλωσε στην ίδια ανακοίνωση ο John Hassler, πρόεδρος της επιτροπής.
Κατά τη διάρκεια των πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του 1970, τα υπάρχοντα κεϊνσιανά μοντέλα, που επί χρόνια χρησιμοποιούνταν για να καθοριστεί πότε και πώς πρέπει να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση υφέσεων ή άλλων οικονομικών διακυμάνσεων, έπαψαν να λειτουργούν.
Αυτό οδήγησε τον Hall και τον Woodford να αναπτύξουν νέα εργαλεία για να κατανοήσουν ποιες πολιτικές αντιδράσεις θα μπορούσαν να είναι πιο αποτελεσματικές.
«Αντί να στηρίζουν τα μοντέλα σε στατιστικές σχέσεις ανάμεσα σε μακροοικονομικές μεταβλητές, όπως ο πληθωρισμός, η παραγωγή και η κατανάλωση, επέλεξαν να τα χτίσουν πάνω σε μικροοικονομική θεμελίωση», ανέφερε η κριτική επιτροπή της Ακαδημίας.
«Σε αυτήν περιλαμβάνεται η κατανόηση του πώς ο συνολικός όγκος των επιμέρους νοικοκυριών και επιχειρήσεων επηρεάζει την οικονομία μέσα από τις πράξεις του.»
Το βραβείο Οικονομίας είναι το μοναδικό Νόμπελ που δεν ανήκει στα αρχικά πέντε, τα οποία προέβλεπε στη διαθήκη του ο Σουηδός επιστήμονας Alfred Nobel, που πέθανε το 1896.
Δημιουργήθηκε αντίθετα χάρη σε δωρεά της κεντρικής τράπεζας της Σουηδίας το 1968, γεγονός που έχει οδηγήσει τους επικριτές να το χαρακτηρίσουν «ψεύτικο Νόμπελ».
Όπως και στα Νόμπελ Χημείας και Φυσικής, η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών επιλέγει τον νικητή και ακολουθεί την ίδια διαδικασία επιλογής.
Πέρυσι, το βραβείο απονεμήθηκε στον Αμερικανοϊσραηλινό Joel Mokyr, στον Γάλλο Philippe Aghion και στον Καναδό Peter Howitt για την έρευνά τους σχετικά με το πώς η τεχνολογία τροφοδοτεί και επηρεάζει την ανάπτυξη.
Όπως και τα υπόλοιπα Νόμπελ, το βραβείο Οικονομίας συνοδεύεται από δίπλωμα, χρυσό μετάλλιο και επιταγή 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων (1 εκατομμύριο ευρώ).
Οι βραβευθέντες θα παραλάβουν τα βραβεία τους σε επίσημες τελετές στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο του θανάτου, το 1896, του επιστήμονα Alfred Nobel, ο οποίος καθιέρωσε τα βραβεία στη διαθήκη του.