Η ΕΕ παραμένει ο κύριος πελάτης ενός από τα κορυφαία αρκτικά έργα φυσικού αερίου της Ρωσίας, του αγωγού Γιαμάλ, παρ’ ότι οι Βρυξέλλες διακηρύσσουν επανειλημμένα το τέλος της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.
Περί τα 8,7 δισ. ευρώ δαπάνησε η Ευρωπαϊκή Ένωση για ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από την Αρκτική στους πρώτους δέκα μήνες του 2026, ποσό που υπερβαίνει κατά 21% τον εκτιμώμενο λογαριασμό για το σύνολο του 2025, σύμφωνα με ανάλυση της περιβαλλοντικής οργάνωσης Urgewald.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Καθώς οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται να απαγορεύσουν τις εισαγωγές ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι Ευρωπαίοι αγοραστές συνεχίζουν να προσφέρουν στη Μόσχα μια κερδοφόρα αγορά, παρά τις επανειλημμένες πολιτικές δεσμεύσεις για τερματισμό της εξάρτησης του μπλοκ από τη ρωσική ενέργεια μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Η Urgewald ανέλυσε δεδομένα της εταιρείας ενεργειακής πληροφόρησης Kpler, τα οποία δείχνουν ότι τα λιμάνια της ΕΕ παρέλαβαν 12,89 εκατ. τόνους LNG από το έργο Yamal της Ρωσίας μεταξύ Ιανουαρίου και Οκτωβρίου, ποσότητα αυξημένη κατά 6,3% σε ετήσια βάση και ισοδύναμη με το 81% των καταγεγραμμένων παραδόσεων του έργου παγκοσμίως.
Κύριος πελάτης παραμένει η Ευρώπη για ένα από τα εμβληματικά αρκτικά έργα φυσικού αερίου της Ρωσίας, τον αγωγό Yamal, παρά το γεγονός ότι οι ηγέτες της ΕΕ διακηρύσσουν επανειλημμένα το τέλος της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Στο συγκεκριμένο διάστημα η ΕΕ δεχόταν ένα φορτίο Yamal περίπου κάθε 1,7 ημέρες.
Με μόλις 50 ημέρες να απομένουν έως ότου τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG βάσει των υφιστάμενων μακροπρόθεσμων συμβολαίων, οι αγορές της ΕΕ συνεχίζουν να αυξάνονται.
Η αύξηση της δαπάνης αντικατοπτρίζει όχι μόνο υψηλότερους όγκους, αλλά και ακριβότερο φυσικό αέριο.
Οι παραδόσεις του Οκτωβρίου μειώθηκαν κατά 11% σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο, ωστόσο η εκτιμώμενη αξία τους αυξήθηκε κατά 2,6% στα 839 εκατ. ευρώ, καθώς το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για την τιμή του φυσικού αερίου ανέβηκε στα 86,79 ευρώ/MWh, πάνω από το διπλάσιο της τιμής πριν από τον πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Πρωταγωνιστεί η Γαλλία
Η Γαλλία (5,37 εκατ. τόνους) ήταν ο κύριος προορισμός για τις αποστολές του Οκτωβρίου, απορροφώντας το 70% των παραδόσεων της ΕΕ. Η Ισπανία (2,91 εκατ. τόνους), η Ολλανδία (1,32 εκατ. τόνους) και η Πορτογαλία (0,22 εκατ. τόνους) συγκαταλέγονταν επίσης στους αποδέκτες ρωσικού αρκτικού LNG τον Οκτώβριο.
Το Βέλγιο (3,06 εκατ. τόνους) παρέμεινε ο μεγαλύτερος μεμονωμένος προορισμός, αν υπολογιστούν οι πρώτοι δέκα μήνες του 2026, με 42 φορτία και περίπου 3,1 εκατ. τόνους να εκφορτώνονται στο Ζεμπρύγκε.
Κανένα φορτίο Yamal δεν καταγράφηκε στον βελγικό τερματικό σταθμό τον Αύγουστο, τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, αν και η σημασία του για το συνολικό εμπόριο παραμένει μεγάλη, σημείωσε η Urgewald.
Ο υπεύθυνος εκστρατείας για τις κυρώσεις της Urgewald, Αλεξάντερ Κιρκ, επισήμανε τη συνεχιζόμενη εμπορική συνεργασία LNG ανάμεσα στην ΕΕ και τις ΗΠΑ, τη Νορβηγία και την Αλγερία.
«Μπορούμε να τερματίσουμε τις εισαγωγές ρωσικού LNG την 1η Ιανουαρίου. Όμως η αλλαγή προμηθευτών εξακολουθεί να αφήνει τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά εκτεθειμένα σε εκρήξεις των τιμών του φυσικού αερίου και σε πολιτικές πιέσεις από το εξωτερικό», δήλωσε στο Euronews ο Κιρκ, ενθαρρύνοντας την υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών για τη μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου.
«Κάθε σπίτι που μονώνουμε ή που αλλάζει σε αντλία θερμότητας μειώνει τη ζήτηση για φυσικό αέριο. Κάθε φορά που η αιολική ή η ηλιακή ενέργεια αντικαθιστά το φυσικό αέριο στο δίκτυο ηλεκτροπαραγωγής, η Ευρώπη μειώνει τις εκπομπές και δίνει στους εξαγωγείς φυσικού αερίου λιγότερη επιρροή».
Η επικείμενη απαγόρευση θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρό πλήγμα στην εφοδιαστική και στις εμπορικές δραστηριότητες της Μόσχας, καθώς η αρκτική τοποθεσία του Yamal καθιστά ιδιαίτερα πολύτιμη την πρόσβαση σε ευρωπαϊκά λιμάνια.
Το έργο βασίζεται σε εξειδικευμένα δεξαμενόπλοια κατηγορίας πάγου Arc7 για να πλοηγούνται στα παγωμένα νερά, ενώ οι ευρωπαϊκοί προορισμοί επιτρέπουν στα πλοία να εκφορτώνουν σχετικά κοντά στην περιοχή παραγωγής και να επιστρέφουν γρήγορα.
Χωρίς πρόσβαση στα λιμάνια της ΕΕ, η Ρωσία θα βρεθεί αντιμέτωπη με μεγαλύτερα ταξίδια, υψηλότερο κόστος μεταφοράς και λιγότερες ευκαιρίες για ανακατεύθυνση φορτίων, ιδιαίτερα τον χειμώνα, όταν η ναυσιπλοΐα κατά μήκος της Βόρειας Θαλάσσιας Διαδρομής γίνεται πιο δύσκολη.
Η Urgewald υποστηρίζει ότι η απώλεια της ευρωπαϊκής αγοράς θα υπονόμευε τη βιωσιμότητα των ρωσικών αρκτικών εξαγωγών LNG, αντί απλώς να ανακατευθύνει τις υπάρχουσες προμήθειες αλλού.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της Μόσχας να αναπτύξει εναλλακτικές ναυτιλιακές διαδρομές και αγορές.
Η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν ήταν οι μεγαλύτεροι παραλήπτες στην ασιατική αγορά, απορροφώντας το 18,6% των παραδόσεων Yamal μεταξύ Ιανουαρίου και Οκτωβρίου.
Ερωτήματα εξακολουθούν να υπάρχουν ως προς το κατά πόσον οι χώρες της ΕΕ θα εφαρμόσουν την απαγόρευση χωρίς εξαιρέσεις ή παραχωρήσεις της τελευταίας στιγμής, ιδιαίτερα όσο πλησιάζει ο χειμώνας και παραμένουν οι ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια.
Ο υπεύθυνος εκστρατείας για τις κυρώσεις στην Urgewald, Σεμπάστιαν Ρότερς, κάλεσε τις χώρες της ΕΕ να «κρατήσουν τη γραμμή».
«Με μόλις 50 ημέρες να απομένουν μέχρι την απαγόρευση του Ιανουαρίου, η Ευρώπη πρέπει να ‘‘κρατήσει τη γραμμή’’. Καμία υποχώρηση, καμία νέα εξαίρεση και κανένα σωσίβιο για αυτό το εμπόριο. Μετά από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου, οι κυβερνήσεις πρέπει επιτέλους να τραβήξουν την πρίζα από το ρωσικό επιχειρηματικό LNG», είπε ο Ρότερς.