Στήριξη της Ουκρανίας μέχρι τέλους από τη Συμμαχία των Προθύμων - Οι Ευρωπαίοι ηγέτες στέλνουν μήνυμα σε Πούτιν και Τραμπ
Με κατηγορηματικό τρόπο απέρριψαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάθε προσπάθεια επανάληψης της Διάσκεψης της Γιάλτας του 1945, για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και το "μοίρασμα" της ηπείρου σε ζώνες επιρροής.
Η αντίδραση εκφράστηκε δημόσια την Πέμπτη, στη συνεδρίαση της «Συμμαχίας των Προθύμων», που αποτελείται από τους συμμάχους του Κιέβου, την οποία φιλοξένησε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στο Βερολίνο.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε λίγες μόλις ώρες αφότου ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχαν μια ιστορική τριμερή συνάντηση στη Σενζέν της Κίνας, που πολιτικοί σχολιαστές βάφτισαν «Γιάλτα 2.0».
Τραμπ, Πούτιν και Σι συζήτησαν για την Ουκρανία, αλλά η κοινή τους δήλωση, με τίτλο «Διακήρυξη προς την Ειρήνη», δεν κάνει καμία αναφορά στην ρωσική εισβολή στη χώρα.
«Ένα σχήμα τύπου Γιάλτας δεν θα φέρει ειρήνη», δήλωσε ο Φρίντριχ Μερτς, έχοντας στο πλευρό του άλλους ηγέτες. «Στη Γιάλτα η Ευρώπη μοιράστηκε. Κομματιάστηκε. Και δεν θα επιτρέψουμε να συμβεί ξανά κάτι τέτοιο», πρόσθεσε ο Γερμανός Καγκελάριος.
Ο Φρίντριχ Μερτς χάρισε στις πάνω από 40 αντιπροσωπείες που συμμετείχαν στις συνομιλίες ένα κομμάτι από το Τείχος του Βερολίνου, το οποίο, όπως είπε, είναι «αυτό που αντιπροσώπευε η Γιάλτα».
Δίπλα του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι η δήλωση τεσσάρων σημείων που εξέδωσαν ο Τραμπ, ο Πούτιν και ο Σι στη Σενζέν δεν αναπαράγει το αποτέλεσμα της διάσκεψης του 1945, που άνοιξε τον δρόμο για τον Ψυχρό Πόλεμο διάρκειας τεσσάρων δεκαετιών. «Δεν θεωρώ ότι συνιστά αναδιοργάνωση του κόσμου», είπε. «Αν υπάρχει ένα κρίσιμο στοιχείο για την αναδιοργάνωση της Ευρώπης και της ασφάλειάς της, είναι η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε (σήμερα) στο Βερολίνο», πρόσθεσε ο Γάλλος πρόεδρος.
Ο Εμανουέλ Μακρόν επανέλαβε ότι οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου θα πρέπει να περιλαμβάνουν την Ουκρανία, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία στο ίδιο τραπέζι.
«Οι Ευρωπαίοι έχουν λάβει αποφάσεις. Έχουν αποφασίσει να καθορίσουν οι ίδιοι το πεπρωμένο τους», είπε ο Γάλλος πρόεδρος. «Η Ευρώπη δεν είναι αντικείμενο σε ένα μενού συζητήσεων, αλλά μια σειρά δυνάμεων που θέλουν να οικοδομήσουν το δικό τους μέλλον».
Στο ίδοι μήκος κύματος και ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, ο οποίος τόνισε ότι «δεν υπάρχει απόφαση για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία στην αίθουσα, και δεν υπάρχει απόφαση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς την Ευρώπη να εκπροσωπείται στην αίθουσα».
Από την πλευρά του, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σημείωσε ότι η συνάντηση στο Βερολίνο αποτελεί «ομολογία» της αποτυχίας της Ρωσίας να σπείρει διχασμό μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων.
Έθεσε ως προτεραιότητα την ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας του και ζήτησε περισσότερα μαχητικά αεροσκάφη, ενώ επανέλαβε και το αίτημα για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι τέσσερις ηγέτες συμφώνησαν ότι έχει έρθει η ώρα η Ευρώπη να εμπλακεί σε διαπραγματεύσεις πρόσωπο με πρόσωπο με τη Ρωσία, σηματοδοτώντας ένα βήμα που ακόμη δεν έχει γίνει στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
Η Ευρώπη έχει ορίσει μια κοινή ομάδα επτά εκπροσώπων από τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Πολωνία, την Ιταλία, τους θεσμούς της ΕΕ και το ΝΑΤΟ για τον επόμενο γύρο συνομιλιών.
Οι ειδικοί απεσταλμένοι των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, που πέταξαν στο Βερολίνο για να παραστούν στη συνάντηση, κάλεσαν επίσης τη Ρωσία να επιτρέψει την ευρωπαϊκή συμμετοχή.
«Πιστεύουμε ότι η παρουσία της Ευρώπης στο τραπέζι θα είναι απαραίτητη για να τελειώσει αυτός ο πόλεμος με δίκαιο και μακροπρόθεσμα βιώσιμο τρόπο», είπε ο Κούσνερ στην καταληκτική συνέντευξη Τύπου.
«Και οι Ρώσοι είναι διατεθειμένοι να εμπιστευθούν αυτό το ένστικτο εκ μέρους μας».
Η Μόσχα, πάντως, δεν έχει δεσμευθεί σε πολυμερές σχήμα.
Μιλώντας στη Σενζέν, ο Πούτιν είπε ότι είχε προτείνει «μέσω διπλωματικών διαύλων να έρθουν οι Ευρωπαίοι στη Μόσχα για να καθορίσουν τις θέσεις τους» και ότι στη συνέχεια το Κρεμλίνο θα «αποφασίσει για τη συνέχιση του διαλόγου με την Ουκρανία».
Ο Πούτιν είπε επίσης ότι «θα ήταν παράξενο να συζητείται η ασφάλεια της Ευρώπης χωρίς την ίδια την Ευρώπη», αναφερόμενος σε τις απαιτήσεις που έχει καταθέσει η Μόσχα για την αναδιάρθρωση της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της ηπείρου, τις οποίες ο Μακρόν χαρακτήρισε «μαξιμαλιστικές».
Για το Βερολίνο, η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια θα γίνει μόνο αφού έχει εδραιωθεί η ειρήνη στην Ουκρανία. Οι μελλοντικές εγγυήσεις ασφάλειας προς την καταπονημένη από τον πόλεμο χώρα θα έχουν εκ των πραγμάτων «αντίκτυπο» στη διατλαντική συμμαχία, σημείωσε ο Φρίντριχ Μερτς.
Μεταξύ των εγγυήσεων που εξετάζονται είναι μια ρήτρα ισοδύναμη του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ για συλλογική άμυνα, σε περίπτωση που η Ρωσία επιτεθεί ξανά στην Ουκρανία. Μια άλλη εγγύηση θα ήταν μια ειρηνευτική δύναμη υπό ευρωπαϊκή ηγεσία, την οποία, όπως λέει ο Πούτιν, δεν θα επέτρεπε σε κανένα σενάριο.
«Από την οπτική γωνία της Αμερικής, η παροχή μιας εγγύησης ασφάλειας αντίστοιχης με το Άρθρο 5 είναι πραγματικά, πραγματικά πολύ σημαντική υπόθεση», είπε ο Κούσνερ. «Και πιστεύω ότι είναι κάτι στο οποίο ο πρόεδρος Τραμπ είναι ανοικτός, αλλά προφανώς πρέπει να είναι προς το συμφέρον της Αμερικής για να γίνει».
Κατά τις κλειστές συζητήσεις στο Βερολίνο, ο Τραμπ τηλεφώνησε από το αεροπλάνο του και απηύθυνε λόγο στην αίθουσα, επιβεβαίωσε ο Κούσνερ. Δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης αναφέρουν ότι ο Τραμπ εξέφρασε σκεπτικισμό για τη στρατιωτική στήριξη της Ευρώπης προς την Ουκρανία.
Οι ηγέτες εμφανίστηκαν αμετακίνητοι και συμφώνησαν ότι η βοήθεια θα συνεχιστεί χωρίς διακοπήώστε η Ουκρανία να βρεθεί σε ισχυρή θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
«Ελπίζω το μήνυμα αυτό να ακουστεί πολύ καθαρά στη Μόσχα», είπε ο Μπέρναμ. «Για όσο χρειαστεί, θα βρισκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας και δεν θα λυγίσουμε. Η στήριξή μας θα είναι αδιάκοπη. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο όπλο που διαθέτουμε μαζί».