Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Οι (άγνωστες) αποικίες των Γερμανών στο Αζερμπαϊτζάν

euronews_icons_loading
Οι (άγνωστες) αποικίες των Γερμανών στο Αζερμπαϊτζάν
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

To Χέλεντορφ ήταν η πρώτη γερμανική αποικία στο Αζερμπαϊτζάν και η πρώτη Αζέρικη πόλη που δημιουργήθηκε από αλλοδαπούς, το μακρινό 1819. Αργότερα μετονομάστηκε σε Κχανλάρ, αλλά τώρα είναι γνωστό ως Γκόιγκολ και φέρει την ανεξίτηλη σφραγίδα 122 χρόνων γερμανικής πολιτιστικής επιρροής.

Οι Γερμανοί άποικοι έφτασαν για πρώτη φορά στο Αζερμπαϊτζάν το 1818. Διακόσιες οικογένειες ήρθαν στην υπάρχουσα πόλη του Ελισάβετπολ, που τώρα ονομάζεται Γκαντζά. Το Χέλεντορφ ιδρύθηκε ένα χρόνο αργότερα από περίπου 120 οικογένειες. Το 1918 πάνω από 6.000 Γερμανοί είχαν μεταφερθεί για διάφορους λόγους στην περιοχή του Καυκάσου, σε οκτώ συνολικά αποικίες που δημιουργήθηκαν εκεί.

«Οι Γερμανοί που έφτασαν εδώ στις αρχές του 19ου αιώνα ήρθαν από την Βυρτεμβέργη, εξαιτίας της φτώχειας στην χώρα τους και των άθλιων συνθηκών διαβίωσης, του πολέμου και της έλλειψης θέσεων εργασίας. Την ίδια περίοδο η ρωσική κυβέρνηση ήθελε να αυξήσει τον αριθμό των χριστιανών στην περιοχή», εξηγεί η Σερζίν Χουμπάτοβα, επικεφαλής του Γραφείου Πολιτισμού και Τουρισμού της περιοχής.

Πλέον δεν υπάρχουν Γερμανοί στο Γκοϊγκολ. Ο τελευταίος ονομαζόταν Βίκτορ Κλάιν και έφυγε από την ζωή το 2007 σε ηλικία 72 ετών.

Ο φίλος του, Φικρέτ Ισμαίλοφ, μας ξενάγησε στο σπίτι του, το οποίο είχε χτιστεί από τον πατέρα του Βίκτορ. Στην κάμερα του euronews δόθηκε ειδική άδεια να περιηγηθεί στο τελευταίο αυτό γερμανικό σπίτι στην πόλη, το οποίο σύντομα θα μετατραπεί σε μουσείο.

Η είσοδος σε αυτό το σπίτι είναι ένα ταξίδι στον χρόνο. Ο Βίκτορ Κλάιν ήταν τεχνικός ραδιοφώνου. Πέρα από τα Γερμανικά, μπορούσε να μιλήσει Αζέρικα και Ρώσικα. Ο ίδιος είχε αφομοιώσει πολλές διαφορετικές κουλτούρες και ουσιαστικά αποτελούσε ένα αμάλγαμά τους.

«Εγώ και ο Βίκτορ συναντηθήκαμε για πρώτη φορά το 1951, σε μία κατασκήνωση. Από το 1951 μέχρι και τον θάνατό του ήμασταν φίλοι, επισκεπτόμασταν ο ένας τον άλλον, ήμασταν πολύ κοντά», θυμάται.

Το 1941, μετά την επίθεση των Ναζί κατά της Σοβιετικής Ένωσης, η Μόσχα εξέδωσε διάταγμα με το οποίο εξορίστηκαν οι Γερμανοί από τον Καύκασο. Όμως η οικογένεια του Βίκτορ παρέμεινε, αλλά ήταν μια εξαίρεση.

Σε μόλις μία εβδομάδα περίπου 200.000 Γερμανοί απελάθηκαν από τον Καύκασο προς την Κεντρική Ασία και την Σιβηρία. Πάνω από 22.000 έπρεπε να εγκαταλείψουν το Αζερμπαϊτζάν και να εξοριστούν. Ήταν ένα πλήγμα για μια κοινότητα που είχε διαδραματίσει τόσο σημαντικό ρόλο στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της περιοχής.

Ο Φικρέτ εξηγεί: «Ο πατέρας του Βίκτορ ήταν ένας ανώτερος Πολωνός γιατρός, ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Εκείνη την εποχή υπήρξε μια απόφαση ότι τα μεικτά ζευγάρια δεν θα απελαθούν. Για αυτόν τον λόγο, τους άφησαν να μείνουν».

Ο Βίκτορ όπως και πολλοί άλλοι Γερμανοί της πόλης λάτρευαν να παράγουν σπιτικό κρασί. Αυτό το πάθος ήταν αρκετά διαδεδομένο στο Γκοϊγκολ. Ακόμα και σήμερα ένας επισκέπτης έχει την ευκαιρία να γευθεί τοπικά παραγόμενο κρασί.

Ο οίνος είναι μέρος της κληρονομιάς των Γερμανών Αποίκων. Το 1860 δημιούργησαν το πρώτο οινοποιείο του Αζερμπαϊτζάν, φυσικά στο Γκοϊγκολ. Η εταιρεία που δημιουργήθηκε από τα αδέρφια Φόρερ και Χούμελ παρήγαγε περίπου το 60% του οίνου της περιοχής ως το τέλος του 19ου αιώνα. Σήμερα παραμένει ένα από τα πιο παραγωγικά οινοποιεία της χώρας. Το εργοστάσιο συνέχισε να λειτουργεί κατά τη σοβιετική περίοδο, παρήγαγε κονιάκ και οινοπνευματώδη ποτά που πωλούνταν στη ρωσική αγορά και στην Ευρώπη.

Οι Γερμανοί άφησαν επίσης το στίγμα τους σε σχέση με την αρχιτεκτονική και την πολεοδομία.

Η πρώτη Λουθηρανική εκκλησία του Αζερμπαϊτζάν χτίστηκε στο Γκοϊγκολ το 1857. Σήμερα είναι μουσείο. Περπατώντας γύρω από το κέντρο της πόλης, ο επισκέπτης συναντά πάνω από 300 γερμανικά σπίτια κατά μήκος των, κατά βάση πέντε, κύριων δρόμων. Όλοι αυτοί οι δρόμοι είναι ευθείες, σε αντίθεση με την παλιότερη αρχιτεκτονική που υπήρχε.

«Υπάρχουν πράγματα που μάθαμε από αυτούς και πράγματα που έμαθαν από εμάς. Το 1822 αυτό το είδος της κατασκευής ήταν κάτι εξαιρετικά μεγάλο,» λέει ο Φικρέτ, ο οποίος ήταν αρχιτέκτονας. «Εκείνη την εποχή οι δρόμοι στις πόλεις του Αζερμπαϊτζάν ήταν κυρτοί».

Οι Γερμανοί ήταν μια ενεργή και καλά ενσωματωμένη κοινότητα στο Αζερμπαϊτζάν. Η κληρονομιά τους έχει γίνει μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.

Νοβρούζ: Το τέλος του χειμώνα, η αρχή του νέου έτους

euronews_icons_loading
Νοβρούζ: Το τέλος του χειμώνα, η αρχή του νέου έτους
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

«Κάθε χρόνο περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο γιορτάζουν το Νοβρούζ. Σηματοδοτεί το τέλος του χειμώνα και την αρχή της άνοιξης, ενώ είναι και η αρχή του νέου έτους στην κεντρική Ασία. Οι ρίζες του έχουν χαθεί στο χρόνο» μεταδίδει η απεσταλμένη μας στο Μπακού, Μόνικα Πίνα.

Το Νοβρούζ γιορτάζεται την ημέρα της εαρινής ισημερίας από την Κασπία Θάλασσα και τα Βαλκάνια, μέχρι και την Νότια Ασία.

Το 2009 προστέθηκε στον κατάλογο
«Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας» των Ηνωμένων Εθνών. Οι παραδόσεις διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Για το Αζερμπαϊτζάν, το Νοβρούζ είναι η σημαντικότερη γιορτή του έτους και οι προετοιμασίες ξεκινούν ένα μήνα πριν.

«Σύμφωνα με τις δοξασίες των αρχαίων, ο κόσμος δημιουργήθηκε από τέσσερα στοιχεία: Γη, φωτιά, νερό και αέρα. Κάθε Τρίτη ξυπνά ένα από τα τέσσερα στοιχεία. Την περασμένη Τρίτη, ξύπνησε ο αέρας. Γι’ αυτό η φύση αναπνέει και όλα ανθίζουν» δήλωσε ο Σειφαντίν Ραζσόυ, ειδικός σε θέματα παράδοσης του Αζερμπαϊτζάν.

Το φαγητό είναι ο καλύτερος τρόπος για να γνωρίσει κανείς το Νοβρούζ. Γι ‘αυτό και πήγαμε για ψώνια στο παζάρι Τάζα με έναν από τους καλύτερους σεφ του Μπακού, τον Ελμίν Σαμίρ Σαρίφοβ. Οι πάγκοι σε αυτή την τεράστια αγορά στενάζουν κάτω από το βάρος των λαχανικών, των φρούτων, του κρέατος και των φαριών.

Δοκιμάσαμε ξινά δαμάσκηνα που προορίζονται για ένα από τα πιάτα του Ελμίν.

«Τώρα μπορούμε να αγοράσουμε αλκχά. Μπορείτε να το δοκιμάσετε. Χρησιμοποιείται για τη γέμιση του ψαριού» υποστηρίζει ο Ελμίν Σαμίρ Σαρίφοβ. Τα δαμάσκηνα είναι σημαντικά για το Λεβεντζί. Ο Ελμίν τώρα ψάχνει για κάτι ακόμα που θα απογειώσει την γευστική εμπειρία.

Στην κουζίνα του αυτά τα απλά συστατικά, μετατρέπονται σε απολαύσεις για τον ουρανίσκο.

«Το ψάρι ονομάζεται Κουτούμ και το αγοράσαμε σήμερα. Τώρα θα φτιάξουμε ένα πιάτο που ονομάζεται Λεβεντζί. Είναι ένα παραδοσιακό φαγητό που προέρχεται από την περιοχή της Λενκαράν. Χρησιμοποιούμε ξηρούς καρπούς, κρεμμύδι και ξινό δαμάσκηνο» δήλωσε ο Ελμίν Σαμίρ Σαρίφοβ.

Το δεύτερο κύριο πιάτο στο τραπέζι, είναι το πλοβ. Είναι μια παλιά συνταγή με ρύζι που αγαπούν πολύ στην κεντρική Ασία και στην περιοχή του Καυκάσου. Ο Ελμίν προετοίμασε το παραδοσιακό Τουρσού γκοβουρμά με αρνί, κάστανα, αλκχά, σταφίδες και βερίκοκα.

Το Νοβρούζ είναι πάνω απ ‘όλα, μια ευκαιρία για διακοπές. Η Αρζού Μελίκοβα λέει ότι πρόκειται για την πιο δημοφιλή γιορτή στο Αζερμπαϊτζάν.

«Για εμάς, αυτές είναι οι διακοπές μας. Τώρα ξυπνούν μνήμες από την παιδική μας ηλικία. Επίσης είναι αργία για τα παιδιά. Κάθε χρόνο γιορτάζουμε στο σπίτι και συγκεντρώνεται όλη η οικογένεια» υποστηρίζει, μιλώντας στην κάμερα του euronews, η Αρζού
Μελίκοβα.

Είμαστε στο σπίτι της Αρζού για να ζήσουμε την ατμόσφαιρα αυτής της αρχαίας γιορτής. Το φαγητό είναι η καρδιά της γιορτής και όλη η οικογένεια συγκεντρώνεται γύρω από το τραπέζι. Υπάρχουν συνταγές που περνούν από γενιά σε γενιά.

«Αυτό προέρχεται από τη γιαγιά μου. Είναι πολύ παλιό, οι τεχνίτες το έφτιαξαν από χαλκό» δήλωσε η Κουμάρ Μελίκοβα.

Όλοι παίρνουν μέρος στην προετοιμασία του Νοβρούζ, ενώ ότι υπάρχει στο τραπέζι έχει μια κρυφή σημασία. Υπάρχουν 7 πράγματα που αρχίζουν με το γράμμα Σ, επειδή ο αριθμός επτά αντιπροσωπεύει ένα μοντέλο του σύμπαντος.

Το Σαμανί και οι βλαστοί για παράδειγμα, συμβολίζουν την γονιμότητα και την αφθονία. Ο δακτύλιος στο στόμα του ψαριού αντιπροσωπεύει την ευημερία.

«Το Σαμανί πρέπει να είναι σε κάθε τραπέζι κατά τη διάρκεια των εορτασμών, μιας και είναι το κύριο σύμβολο του Νοβρούζ. Ανάβουμε τα κεριά, όλη η οικογένεια συγκεντρώνεται γύρω από το τραπέζι. Σύμφωνα με την παράδοση, ο αριθμός των κεριών αντιστοιχεί στον αριθμό των μελών της οικογένειας» υποστηρίζει η Νατάλια Μελίκοβα, μιλώντας στην κάμερα του euronews.

Η μεγάλη στιγμή για την οικογένεια της Αρζού έχει φτάσει. Όλοι μαζί θα απολαύσουν το δείπνο που φέρει σύμβολα του πλούτου, της μακροζωίας και της ευτυχίας. Το Νοβρούζ συνδέεται στενά με τη φωτιά που συμβολίζει την κάθαρση, αλλά και το Αζερμπαϊτζάν που είναι η χώρα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Το άλμα πάνω από τις φλόγες αντιπροσωπεύει την ανανέωση.

«Ήρθε η ώρα να φύγουμε από το Μπακού. Στην επόμενη έκδοση της «Ζωής στο Αζερμπαϊτζάν», ταξιδεύουμε στον Καύκασο για να γνωρίσουμε την γερμανόφωνη κοινότητα της χώρας». μεταδίδει η απεσταλμένη μας στη χώρα, Μόνικα Πίνα.

Νοβρούζ: Το τέλος του χειμώνα, η αρχή του νέου έτους