Έκτακτη είδηση

Ευρωπαϊκή εκστρατεία κατά της πλαστικής σακούλας

Ευρωπαϊκή εκστρατεία κατά της πλαστικής σακούλας
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Από την 1η Ιουλίου, η Γαλλία καταργεί τις πλαστικές σακούλες. Το μέτρο αφορά σουπερμάρκετ, φαρμακεία, αρτοποιία, βενζινάδικα, ανοιχτές και κλειστές αγορές.

Εξαιρούνται οι σακούλες με πάχος τοιχώματος μεγαλύτερο από 0,05 χιλιοστά, που θα επιτρέπονται με την αιτιολογία ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά.

Η απαγόρευση χρήσης της πλαστικής σακούλας θα επιβληθεί σε δυο στάδια: Από την 1 Ιουλίου 2016 για τις «λεπτές» σακούλες (τύπου σουπερμάρκετ) και από την 1 Ιανουαρίου 2017 για τις «ανθεκτικότερες» που χρησιμοποιούνται για μεταφορά φρούτων και λαχανικών.

Σύμφωνα με την γαλλική κυβέρνηση, 5 δισεκατομμύρια λεπτές πλαστικές σακούλες το χρόνο διανέμονται στα ταμεία εμπορικών καταστημάτων και 12 δισεκατομμύρια ανθεκτικότερες κυρίως στα οπωροπωλεία.

Η χρήσης πλαστικής σακούλας στην Ευρώπη

Η Γαλλία πρωτοπορεί αλλά δεν είναι η πρώτη χώρα της Ε.Ε που επιβάλλει αυτή την απαγόρευση.

Η Ιταλία έκανε την αρχή απαγορεύοντας της πλαστικές σακούλες μιας χρήσης από το 2012. Η κυβέρνηση είχε επικαλεστεί περιβαλλοντικούς λόγους αλλά και οικονομικούς, όπως η στήριξη της ισχυρής βιομηχανίας βιοδιάσπασης πλαστικών.

Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε εναρμόνιση των κανονισμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα στοιχεία, αν και δεν συλλέγονται συστηματικά, αποδεικνύουν ότι στις χώρες όπου δεν υπάρχει κανονιστικό πλαίσιο, υπάρχει η τάση να καταναλώνονται περισσότερες πλαστικές σακούλες.

Υπάρχουν βεβαίως και εξαιρέσεις, όπως η Φινλανδία, όπου αν και δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση, η κατανάλωση πλαστικής σακούλας μιας χρήσης είναι πολύ περιορισμένη.

Ορισμένες χώρες, όπως η Ουγγαρία, η Πορτογαλία, η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής, χαρακτηρίζονται από πολύ υψηλά ποσοστά χρήσης της πλαστικής σακούλας, περισσότερες από 500 ανά άτομο ετησίως.

Η Ελλάδα καταγράφει αρνητικές επιδόσεις σε σύγκριση με τις δυτικές χώρες της Ε.Ε με περισσότερες από 200 πλαστικές σακούλες ανά άτομο. Σαφώς καλύτερη είναι η κατάσταση στην Κύπρο με 140 πλαστικές σακούλες ανά άτομο.

Οι επιπτώσεις της χρήσης πλαστικής σακούλας στο περιβάλλον

Εξαιτίας του μικρού βάρους και μεγέθους τους, οι λεπτές πλαστικές σακούλες συχνά διαφεύγουν από τον κύκλο διαχείρισης των αποβλήτων και καταλήγουν στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Βλάπτουν ανεπανόρθωτα τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τα πουλιά, ενώ απαιτούνται αιώνες ώστε να βιοδιασπαστούν πλήρως.

Στη Βόρεια Θάλασσα, το 94% όλων των πτηνών βρέθηκε να έχει καταπιεί πλαστικό, ενώ και τα θαλάσσια πτηνά που συναντώνται στη Μεσόγειο υποφέρουν από την κατάποση πλαστικών απορριμμάτων, όπως καταδεικνύουν πρόσφατες επιστημονικές έρευνες.

Μια άλλη παρενέργεια είναι ότι τα πλαστικά απόβλητα βοηθούν την εξάπλωση φυκιών και βακτηρίων.

Παράλληλα, ευθύνονται για μεγάλο μέρος της ρύπανσης των παραλιών.

Η Ευρώπη δεσμεύεται να μειώσει τη χρήση πλαστικής σακούλας

Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο πάνω από οχτώ δισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες απορρίπτονται στο περιβάλλον.

Πρόσφατα η Ε.Ε ενέκρινε μια κοινοτική οδηγία με στόχο την μείωση χρήσης τους κατά 80% στα επόμενα 15 χρόνια.

Σήμερα κατά μέσο όρο, κάθε πολίτης της Ε.Ε χρησιμοποιεί σχεδόν 200 πλαστικές σακούλες ετησίως. Τις περισσότερες μόνο μια φορά.

Σύμφωνα με τη νέα οδηγία:“http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32015L0720&from=EN στα κράτη μέλη προτείνονται δυο τρόποι για να πετύχουν τον στόχο.

  • Να μειώσουν το ετήσιο επίπεδο κατανάλωσης στις 90 λεπτές πλαστικές σακούλες
    μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο μέχρι το τέλος του 2019 και στις 40 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά
    κεφαλήν μέχρι το τέλος του 2025
  • Το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2018, οι λεπτές πλαστικές σακούλες
    μεταφοράς δεν θα παρέχονται δωρεάν στα σημεία πώλησης

Οι χώρες που έχουν επιβάλλει φόρους ή επιπλέον χρεώσεις, όπως η Γαλλία και η Ιρλανδία, είδαν σύντομα αποτελέσματα. Στην Ιρλανδία σημειώθηκε μείωση 90% (από τις 328 σακούλες κατά κεφαλήν το χρόνο στις 21 σακούλες), μέσα σε πέντε μήνες.

Στην Ιρλανδία, το ποσοστό των πλαστικών που συσσωρεύονται στο περιβάλλον έπεσε από 5% το 2001 στο 0,25% το 2010.

Συλλογή στοιχείων για τις πλαστικές σακούλες

Η Ε.Ε προτείνει μια κοινή μεθοδολογία για την μέτρηση της κατανάλωσης για τις λεπτές σακούλες μεταφοράς, καθώς σήμερα οι μετρήσεις δεν είναι ακριβείς.

Η κοινοτική οδηγία προειδοποιεί ότι ορισμένες πλαστικές σακούλες, που αναφέρονται ως «οξο-βιοαποικοδομήσιμες» ή
«οξο-διασπώμενες» περιέχουν πρόσθετα που διασπώνται με την πάροδο του χρόνου σε μικρότερα σωματίδια, τα οποία παραμένουν στο περιβάλλον και αυξάνουν την ρύπανση.

Επομένως, ο χαρακτηρισμός των εν λόγω σακουλών ως «βιοαποικοδομήσιμων» μπορεί να είναι παραπλανητικός.

Προβλέπει επίσης ότι η Κομισιόν θα εξετάσει τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των βιοδιασπώμενων πλαστικών και θα θεσπίσει τη σήμανσή τους ως πλαστικών, βιοδιασπώμενων ή κομποστοποιήσιμων μέχρι το 2017.

Η οδηγία της Κομισιόν ενθαρρύνει τη χρήση «βιοπλαστικών» τα οποία σε αντίθεση με τα πλαστικά από πετρέλαιο που χρειάζονται εκατοντάδες χρόνια για να λιώσουν, αποικοδομούνται (αποσυντίθενται) σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, ανακυκλώνονται πολύ πιο εύκολα και είναι πολύ πιο φιλικά προς το περιβάλλον.

Ανάλογη θέση έχει λάβει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η κατάργηση της πλαστικής σακούλας ωστόσο ανησυχεί τους επαγγελματίες καθώς οι εναλλακτικές επιλογές κοστίζουν περισσότερο και είναι λιγότερο βολικές. Επαγγελματικοί φορείς αναγνωρίζουν το πρόβλημα αλλά προτείνουν δράσεις ώστε να πείσουν τους καταναλωτές να φέρονται πιο υπεύθυνα ανακυκλώνοντας συστηματικά.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.