Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.
Έκτακτη είδηση

Τζόζεφ Στίγκλιτς: «Η Ελλάδα θα ξεπεράσει πιο εύκολα την κρίση εκτός ευρωζώνης»

Τζόζεφ Στίγκλιτς: «Η Ελλάδα θα ξεπεράσει πιο εύκολα την κρίση εκτός ευρωζώνης»
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Το κύριο πρόβλημα της ευρωζώνης είναι η ενιαία αγορά αυτή καθεαυτή. Αυτό υποστηρίζει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς. Ο νομπελίστας οικονομολόγος λέει ότι η νομισματική ένωση δεν θα έπρεπε να έχει δημιουργηθεί με τον τον τρόπο που ξέρουμε και ότι αυτό το πείραμα ήταν λανθασμένο από την αρχή. Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας παραχώρησε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη στην Σάσα Βακούλινα και την εκπομπή του euronews Global Convertation.

euronews: Κύριε Στίγκλιτς, το τελευταίο σας βιβλίο ονομάζεται: «Ευρώ: πώς το κοινό νόμισμα απειλεί το μέλλον της Ευρώπης». Υπάρχει τρόπος να σωθεί η νομισματική ένωση και να ευημερήσει;

Η Ελλάδα είναι χειρότερα σε σχέση με πέρυσι. Και αυτό συμβαίνει γιατί επέμειναν σε ακόμα μια δόση λιτότητας που οδήγησε σε συνέχιση της ύφεσης.

Τζόσεφ Στίγκλιτς Νομπελίστας οικονομολόγος

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Ναι, πιστεύω ότι υπάρχει. Αλλά απαιτεί την δημιουργία συγκεκριμένων θεσμών, όπως η κοινή ασφάλιση των καταθέσεων, ο κοινός τρόπος επίλυσης των προβλημάτων των τραπεζών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Απαιτεί ακόμα κάποιο είδος αμοιβαιότητας του χρέους, αυτό το ονομάζουμε κάτι σαν ευρωομόλογο. Απαιτεί αλλαγές στους κανόνες λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έτσι ώστε να μην επικεντρώνεται μόνο στον πληθωρισμό αλλά να εστιάζει και στην ανάπτυξη και την απασχόληση και την οικονομική σταθερότητα. Απαιτεί την δημιουργία ενός κοινού ταμείου αλληλεγγύης για την χρηματοδότηση της ανεργίας, για άλλες κυκλικές ανάγκες εντός της ευρωζώνης. Αυτές είναι οι μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν. Δεν είναι κατά κάποιον τρόπο τεράστιες, αλλά το ερώτημα είναι πόσο μεγάλες τις θεωρούν οι πολιτικοί και το πιο σημαντικό, πόσο γρήγορα θα προχωρήσουν σε αυτές γιατί αυτές οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να γίνουν άμεσα.

euronews: Πόσο χρόνο έχουμε για αυτό;

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Δεν υπάρχει μαγικός αριθμός. Όμως αυτό που ήταν ξεκάθαρο είναι ότι η Ευρώπη παίζει ένα παιχνίδι μικροπολιτικής. Και το πρόβλημα με την μικροπολιτική είναι ότι κάθε φορά υπάρχει και η πιθανότητα να πας και πέρα από το χείλος του γκρεμού. Είχατε την ελληνική κρίση πριν από ένα χρόνο, αλλά ο τρόπος ότι η κρίση αντιμετωπίστηκε στην πραγματικότητα οδήγησε στην συνέχιση της ύφεσης στην Ελλάδα.


Τζόζεφ Στίγκλιτς

  • Κέρδισε το Νόμπελ Οικονομίας το 2001
  • Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια
  • Πρώην αντιπρόεδρος και επικεφαλής οικονομολόγος στην Παγκόσμια Τράπεζα
  • Ήταν μέλος της Επιτροπής Οικονομικών Συμβούλων από το 1993 ως το 1995 κατά την περίοδο της προεδρίας Κλίντον
  • Είναι πρόεδρος στην Ομάδα Εμπειρογνωμόνων για την Οικονομική και Κοινωνική Πρόοδο στον ΟΟΣΑ
  • Είναι ο επικεφαλής οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Ρούσβελτ
  • Είναι 73 ετών και πιστεύει ότι η λιτότητα είναι επικίνδυνη και σχεδόν ποτέ δεν έφερε αποτέλεσμα

euronews: Υπήρχε ένα δημοψήφισμα πέρυσι και είδαμε ότι η πλειοψηφία απέρριψε τα εν λόγω μέτρα λιτότητας…

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Με 62%!

euronews: Ναι, με 62%. Πέρασε ένας χρόνος από το δημοψήφισμα αλλά απέχουμε αρκετά από το τέλος της κρίσης στην Ελλάδα.

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Είναι χειρότερα. Είναι χειρότερα σε σχέση με πριν ένα χρόνο. Και αυτό συμβαίνει γιατί επέμειναν σε ακόμα μια δόση λιτότητας και όπως ήταν αναμενόμενο, η επόμενη δόση λιτότητας οδήγησε την οικονομία σε συνέχιση της ύφεσης.

euronews: Πιστεύετε ότι χρειάζεται ακόμα αυτή η λιτότητα;

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Νομίζω ότι η λιτότητα είναι κάτι το επικίνδυνο. Δεν είναι μόνο το ότι δεν χρειάζεται. Πιστεύω ότι πραγματικά τραυματίζει τις χώρες της Ευρώπης. Η λιτότητα σχεδόν ποτέ δεν πέτυχε κάτι.

euronews: Το περσινό δημοψήφισμα θεωρήθηκε από πολλούς ως ένα “όχι” στην ευρωζώνη και γενικά στην Ευρώπη. Πιστεύετε ότι η Ελλάδα θα είχε περισσότερες ευκαιρίες να ξεπεράσει την κρίση εκτός της ευρωζώνης;

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Ναι, το πιστεύω. Όσο περνά ο καιρός, θα γίνεται σαφές ότι αν δεν μαλακώσουν η Γερμανία και η Τρόικα, αν δεν υπάρξει αναδιάρθρωση του χρέους που ακόμα και το ΔΝΤ λέει ότι είναι απαραίτητη, αν δεν υπάρξουν αυτές οι αλλαγές στο πολιτικό πλαίσιο, τότε πιστεύω ότι ο μόνος τρόπος να πάει μπροστά η Ελλάδα είναι να ακολουθήσει άλλο δρόμο.

euronews: Έχετε πει ότι συναντήσατε την κυβέρνηση, ότι πήγατε στην Αθήνα για να συναντήσετε την κυβέρνηση. Θα ήθελα να μάθω, όταν πήγατε εκεί πέρυσι, κατά την διάρκεια της κρίσης, τι ήταν αυτό που σας έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση εκεί;

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Αυτό που μου έκανε την μεγαλύτερη εντύπωση είναι ότι ήθελαν πραγματικά πολύ να είναι μέρος του ευρώ αλλά ήθελαν πολύ να αφήσουν πίσω την λιτότητα και δεν είχαν την δυνατότητα να συνειδητοποιήσουν ότι δεν μπορούν να τα έχουν και τα δύο.

euronews: Θα σας ρωτήσω για μια άλλη χώρα που πρόσφατα αποφάσισε να αφήσει την ΕΕ. Πιστεύετε ότι η Βρετανία τώρα θα έχει περισσότερες προοπτικές; Θα είναι καλύτερα για το Ηνωμένο Βασίλειο να μείνει έξω από την ΕΕ;

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Πιστεύω ότι οι συνέπειες του Brexit είναι περισσότερο πολιτικές παρά οικονομικές. Η πραγματική ερώτηση είναι τι μας λέει για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό είναι το πολιτικό ζήτημα. Θα μπορέσει η ΕΕ να διαβάσει το μήνυμα και να πει “κοιτάξτε, δεν έχουμε πείσει τους πολίτες της ΕΕ ότι αποδίδουμε οφέλη και όλοι λαμβάνουν από αυτά τα οφέλη και αυτό οδηγεί στην ευημερία”. Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι σαν απάντηση στο Brexit, ο Γιούνκερ, ο επικεφαλής της ΕΕ είπε “Θα βάλουμε πιο σκληρούς όρους, θα το κάνουμε πιο δύσκολο γιατί δεν θέλουμε άλλες χώρες να φύγουν”. Αυτό που έλεγε είναι ότι ο μόνος τρόπος για να κρατήσουμε την Ευρώπη ενωμένη είναι μέσω του φόβου, όχι με τα οφέλη που λαμβάνουν. Ξέρετε, αν ωφελείσαι, δεν θέλεις να φύγεις. Αλλά αυτό που λένε είναι ότι “θέλουμε να εισάγουμε τον φόβο σε αυτούς ώστε να μην φύγουν”. Αυτός είναι ο λάθος τρόπος κατά την άποψή μου.

euronews: Προβλέπετε ότι και άλλες χώρες στην Ευρώπη θα διεξάγουν δημοψήφισμα σχετικά με την παραμονή στην ΕΕ ή στην ευρωζώνη.

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Αυτό πραγματικά εξαρτάται από το πώς θα αντιδράσει η ΕΕ. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι δεν είναι μόνο η οικονομία τους που υπονομεύεται, αλλά και η δημοκρατία. Ψηφίζουν ξανά και ξανά για το τέλος της λιτότητας, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά το 62% ψήφισε και στην Πορτογαλία, το 62% ψήφισε και στην Ισπανία, είχαμε ισχυρές πλειοψηφίες στη Γαλλία και την Ιταλία.
Και όμως τους λένε “Λυπόμαστε πολύ, αλλά αυτά τα ζητήματα, τα οποία είναι τα πιο σημαντικά, δεν είναι πλέον ένα ζητήματα της δημοκρατίας σας, έχουν ανατεθεί στις Βρυξέλλες, στην Φρανκφούρτη, στο Βερολίνο. Έχετε εγκαταλείψει την κυριαρχία σας πάνω σ αυτό που σας ενδιαφέρει περισσότερο”. Σε κάποιες από τις εκλογές, μερικοί από τους υποψηφίους υποστήριζαν ότι οι ίδιοι ήταν τα καταλληλότερα πρόσωπα για να διαπραγματευτούν με τη Γερμανία. Δεν ήταν το επιχείρημά τους ότι “έχουμε τα καλύτερα προγράμματα”. Αναγνωριζόταν ότι οι πολιτικές που θα εφαρμόσουν έχουν καθοριστεί κάπου αλλού και απλά εμείς είμαστε καλύτεροι διαπραγματευτές.

euronews: Οι χώρες που μόλις αναφέραμε που έκαναν δημοψήφισμα, η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και οι χώρες που είναι πιθανό να υπάρξει ένα τέτοιο δημοψήφισμα, αυτές της Νότιας Ευρώπης, μας οδηγούν επίσης σε αυτό το πρόβλημα σήμερα, ότι οι άνθρωποι δεν είναι μόνο κατά της λιτότητας όπως είπατε, αλλά και ενάντια στην ανισότητα. Είναι κάτι που βλέπουμε και στην πορεία προς τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές;

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Ναι, πολύ! Και κάποια από τα θέματα που απασχολούν την Ευρώπη, απασχολούν επίσης και τις ΗΠΑ. Ο θυμός τόσων πολλών πολιτών μας, ότι αυτές οι πολιτικές, όπως η απελευθέρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών, η παγκοσμιοποίηση, έχουν αφήσει μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού μας πίσω και οι υποσχέσεις των ηγετών μας δεν έχουν εκπληρωθεί. Δεν υπάρχει έκπληξη ότι θα υπάρξει ένας πολιτικός που θα επωφεληθεί από αυτό και δυστυχώς στις ΗΠΑ κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί έναν χειρότερο υποψήφιο για πρόεδρο στις ΗΠΑ. Όμως προφανώς ένας υποψήφιος που έχει πετύχει κάποιο βαθμό συμπάθειας με πολύ μεγάλο αριθμό ψηφοφόρων. ως Αμερικανοί αυτό είναι κάτι που μας φοβίζει και θα έπρεπε να φοβίζει και τους πολίτες σε όλο τον κόσμο. Η Αμερική έχει έναν ξεχωριστό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία και την παγκόσμια ασφάλεια και όπως πολλοί από εμάς λένε στις ΗΠΑ, το να έχουμε κάποιον που με την ασταθή προσωπικότητά του θα δείχνει ότι είναι με το δάχτυλο πάνω στο κουμπί με τα πυρηνικά δεν είναι κάτι που θα έκανε οποιονδήποτε από εμάς να αισθάνεται άνετα.