Έκτακτη είδηση

Κίνημα Πέντε Αστέρων: Οι (θεωρητικά) αντικομφορμιστές που έγιναν φαβορί

Κίνημα Πέντε Αστέρων: Οι (θεωρητικά) αντικομφορμιστές που έγιναν φαβορί
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Μόλις πέντε χρόνια πριν είχε παρατήσει το πανεπιστήμιο και ήταν άνεργος. Πλέον προηγείται στις δημοσκοπήσεις και στα 31 του χρόνια θεωρείται φαβορί να είναι ο επόμενος πρωθυπουργός της Ιταλίας.

Ο Λουίτζι ντι Μάιο είναι ο επικεφαλής του Κινήματος των Πέντε Αστέρων και η πορεία του ήταν τόσο εκρηκτική όσο και του κόμματος του οποίου ηγείται.

Ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια ο ντι Μάιο είχε ενταχθεί στο κίνημα διαμαρτυρίας που ταυτίστηκε με τον Μπέπε Γκρίλο. Ο δημοφιλής κωμικός ήταν η φωνή που σε υψηλά ντεσιμπέλ εξέφραζε τη δυσφορία των Ιταλών για την οικονομική κρίση. Αν και ποτέ δεν έβαλε υποψηφιότητα, ο Γκρίλο βοήθησε το κίνημα να μετεξελιχθεί σε κόμμα, δείχνοντας πως ο ίδιος μπορεί να είναι κωμικός, όμως αυτή τη φορά δεν έπαιζε κωμωδία.

Το 2013 ο ντι Μάιο έβαλε υποψηφιότητα και διεξήγε τον προεκλογικό του αγώνα εξ ολοκλήρου μέσω διαδικτύου. Πήρε 187 ψήφους, αρκετές για να εξασφαλίσει τη βουλευτική έδρα.

Ψηφίστηκε στο προεδρείο του Κοινοβουλίου και αποτέλεσε το ιστορικά νεότερο μέλος του. Αναλαμβάνοντας καθήκοντα ορκίστηκε ποτέ να μην προσφωνήσει ως αξιότιμους τους υπολοίπους βουλευτές.

Την ιστορία αυτής της πολιτικής εκτόξευσης ανέλαβε να καταγράψει ο Πάολο Πικόνε, ένας δημοσιογράφος συμπατριώτης του ντι Μάιο.

«Το βιβλίο μου ξεκινά με μια φράση του Σενέκα: Δεν υπάρχει τύχη. Είναι μόνο αυτό που συμβαίνει όταν το ταλέντο συναντά την ευκαιρία», λέει ο Πικόνε και συμπληρώνει: «Του επιτίθενται, ειδικά λόγω του ότι δεν έχει τελειώσει το πανεπιστήμιο. Δεν θέλω να κάνω το δικηγόρο του διαβόλου, αλλά αν σκεφτούμε πως πανεπιστήμιο δεν έχουν τελειώσει ούτε ο σημερινός υπουργός Παιδείας, ούτε ο υπουργός Υγείας, γιατί θα πρέπει ο Λουίτζι ντι Μάιο να έχει πτυχίο για να γίνει πρωθυπουργός; Ας του δώσουμε χρόνο για να αποκτήσει την απαραίτητη επάρκεια».

Ο Λουίτζι ντι Μάιο κατάγεται από το Πομιλιάνο ντ’ Άρκο. Αυτή η πόλη, κοντά στη Νάπολη, ήταν γνωστή μέχρι τώρα ως η πιο βιομηχανοποιημένη της νότιας Ιταλίας. Όμως, αν ο ντι Μάιο εκλεγεί ως ο νέος πρωθυπουργός, θα γίνει διάσημη ως η πατρίδα του ιστορικά νεαρότερου πρωθυπουργού της Ιταλίας.

Πέντε χρόνια πριν, στις προηγούμενες εθνικές εκλογές, ο ντι Μάιο ήταν ένας από τους 160 υποψηφίους χωρίς πολιτική εμπειρία που εξελέγησαν στο Κοινοβούλιο. Υποσχέθηκαν τιμιότητα και διαφάνεια, όμως, σύμφωνα με τον Νίκολα Μπιόντο, πρώην διευθυντή επικοινωνίας του Κινήματος, δεν έφεραν τίποτα απ’ τα δύο.

«Συμπεριφέρθηκαν σαν σχολιαρόπαιδα χωρίς δασκάλους ή διευθυντή. […] Η κυβέρνηση του 2013 ξεκίνησε δουλειά, ενώ εκείνοι τσακώνονταν για τα χρήματα, τη βουλευτική αποζημίωση ή τα ημερήσια επιδόματά τους», επισημαίνει δηκτικά ο Μπιόντο.

Οι βουλευτές του Κινήματος υποσχέθηκαν να δίνουν τη μισή βουλευτική αποζημίωσή τους υπέρ ενός ταμείου που θα στήριζε τις μικρές επιχειρήσεις. Όμως τον Φεβρουάριο αποκαλύφθηκε πως κάποιοι εξ αυτών μόνο προσποιήθηκαν ότι προχώρησαν στη δωρεά, ενώ στην πραγματικότητα ενθυλάκωναν όλο τους τον μισθό.

Όπως σχολιάζει ο Μπιόντο, πρόκειται για μια «πικρή ιστορία. Αυτό το κίνημα γεννήθηκε με την υπέροχη υπόσχεση της πολιτικής μηδενικού κόστους. Δυστυχώς, η πραγματικότητα υποκατέστησε τις αρχές»

Αν ο Μπέπε Γκρίλο ήταν το στόμα του Κινήματος και ο ντι Μάιο το πρόσωπο, το μυαλό ήταν ο εκλιπών Τζιανρομπέρτο Καζαλέτζιο.

Ο Καζαλέτζιο ήταν ο ιδρυτής μιας μικρής εταιρίας συμβούλων στο Μιλάνο. Οργάνωσε το κίνημα μέσω του ιστολογίου του Γκρίλο, δημιουργώντας μια βάση δεδομένων με τους υποστηρικτές και διοργανώνοντας εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα. Όνειρό του υπήρξε η άμεση δημοκρατία, όπου οι απλοί πολίτες θα ψηφίζουν online για τους υποψηφίους τους και για νομοθετικά θέματα.

Πολλοί όμως λένε πως μετά το θάνατό του το 2016, η παρακαταθήκη του Καζαλέτζιο αγνοήθηκε – και μάλιστα με ευθύνη του γιου του Νταβίντε.

Ο πρώην υπάλληλος του Καζαλέτζιο Μάρκο Κανεστράρι εξηγεί: «Όποιος διαχειρίζεται την ιστοσελίδα έχει πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία, σε ό,τι συμβαίνει εντός του Κινήματος και προπαντός στις ψηφοφορίες. Προφανώς αυτό το πρόσωπο είναι ο Νταβίντε Καζαλέτζιο και οι τεχνικοί του, όποιος έχει πρόσβαση στα δεδομένα αυτά. Δηλαδή, αυτό το πρόσωπο μπορεί θεωρητικά να αποκτήσει πολιτική δύναμη και διαπραγματευτική ισχύ απέναντι σε οποιονδήποτε θελήσει να ενταχθεί στις πολιτικές δραστηριότητες του Κινήματος. Διότι, ακόμη κι αν ισχυρίζεται πως ποτέ δεν έλεγξε ποιος ψήφισε τι, είναι προφανές πως όλοι ξέρουν πως θεωρητικά έχει τη δυνατότητα και δεν μπορούν έτσι να ψηφίσουν ελεύθερα. Ο Τζιανρομπέρτο προδόθηκε, η πρωτότυπη ιδέα του, καλή ή κακή, προδόθηκε».

Παρά την κριτική, το Κίνημα των Πέντε Αστέρων εξακολουθεί να προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Όμως ο ιταλικός εκλογικός νόμος ευνοεί τους συνασπισμούς και όχι τα μεμονωμένα κόμματα. Επομένως, μετά τις εκλογές, το Κίνημα θα αντιμετωπίσει μια δύσκολη επιλογή: Είτε θα συμφωνήσει με τα παραδοσιακά κόμματα που ισχυρίζεται πως απορρίπτει, είτε θα παραμείνει στην αντιπολίτευση.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.