Η Φατάχ, η Χαμάς και άλλες 12 παλαιστινιακές φράξιες υπέγραψαν στο Πεκίνο κοινή διακήρυξη, στην οποία γεφυρώνουν το μεταξύ τους χάσμα και συμφωνούν σε οδικό χάρτη για τη μεταπολεμική διακυβέρνηση της Γάζας.
Κοινή διακήρυξη που τερματίζει τις μεταξύ τους διενέξεις υπέγραψαν στο Πεκίνο 14 παλαιστινιακές παρατάξεις, περιλαμβανομένων της Φατάχ και της Χαμάς.
Οι συνομιλίες ανάμεσα στις δύο κύριες παλαιστινιακές παρατάξεις με τη διαμεσολάβηση της Κίνας ξεκίνησαν την Κυριακή και κατέληξαν στην υπογραφή της κοινής διακήρυξης μετά την συνάντηση των εκπροσώπων τους με τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Ουάνγκ Γι, που δήλωσε ότι η συμφωνία «αφορά την σπουδαία συμφιλίωση και την ενότητα όλων των 14 μερών».
«Το ουσιαστικό αποτέλεσμα είναι ότι η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ("PLO") αποτελεί τον μοναδικό νομιμοποιημένο εκπρόσωπος του παλαιστινιακού λαού», δήλωσε ο Ουάνγκ, προσθέτοντας ότι «επετεύχθη συμφωνία για την μεταπολεμική διακυβέρνηση της Γάζας και την θεσμοθέτηση προσωρινής εθνικής κυβέρνησης συμφιλίωσης».
Η συμφωνία προβλέπει να σχηματιστεί ενιαία κυβέρνηση αφού τελειώσει ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας.
Από τις δηλώσεις του επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας δεν καθίσταται σαφές ποιος θα είναι ο ρόλος της Χαμάς, η οποία δεν συμμετέχει στην PLO, ή ποιος θα είναι ο άμεσος αντίκτυπος της συμφωνίας. Γεγονός, πάντως, είναι ότι η μεταπολεμική διακυβέρνηση των παλαιστινιακών εδαφών παραμένει ένα ερώτημα, με την ισραηλινή ηγεσία να ομνύει στην εξάλειψη της Χαμάς.
Η PLO είναι ένας συνασπισμός κομμάτων που το 1993 υπέγραψε ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ που έμεινε γνωστή ως Συμφωνία του Όσλο και σχημάτισε κυβέρνηση υπό την μορφή της Παλαιστινιακής Αρχής. Κυρίαρχη δύναμη στην PLO και στην Παλαιστινιακή Αρχή είναι η Φατάχ και έδρα της Αρχής είναι η κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Η Χαμάς από την πλευρά της δεν αναγνωρίζει το Ισραήλ. Η Παλαιστινιακή Αρχή είχε τον διοικητικό έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας μέχρι το 2007, όταν η νικήτρια των εκλογών του 2006 Χαμάς την εκδίωξε βίαια. Έκτοτε, η Χαμάς έχει την εξουσία στη Γάζα και η Φατάχ στην Δυτική Όχθη.
Το μέλος του πολιτικού γραφείου της Χαμάς Μούσα Αμπού Μαρζούκ επιβεβαίωσε ότι το κίνημά του υπέγραψε συμφωνία με άλλες παλαιστινιακές παρατάξεις, ανάμεσά τους την Φατάχ, έπειτα από διαπραγματεύσεις στο Πεκίνο. «Σήμερα, υπογράφουμε συμφωνία για την εθνική ενότητα και λέμε ότι ο δρόμος για να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία είναι η εθνική ενότητα. Δεσμευόμαστε στην εθνική ενότητα και καλούμε για αυτή», τόνισε.
«Η συμφιλίωση είναι εσωτερικό ζήτημα των παλαιστινιακών παρατάξεων, όμως, την ίδια στιγμή, δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας», είπε ο Ουάνγκ Γι. Κάλεσε άλλες χώρες να υποστηρίξουν τη δυνητική νέα παλαιστινιακή κυβέρνηση, ώστε να μπορέσουν «να ελεγχθούν αποτελεσματικά η Γάζα και η Δυτική Όχθη».
Χαμάς και Φατάχ έχουν επανειλημμένα δηλώσει στο παρελθόν πως θα συνεργαστούν και απέτυχαν. Οι δύο κύριες παλαιστινιακές φράξιες είχαν διεξάγει σε πολλές περιπτώσεις συνομιλίες για την συμφιλίωσή τους, όμως κάθε φορά οι προσπάθειες πλήττονταν από την επιθυμία κάθε μιας για μεγαλύτερο μερίδιο εξουσίας, αλλά και την άρνηση της Δύσης να αποδεχθεί οποιοδήποτε κυβερνητικό σχήμα περιελάμβανε τη Χαμάς, εκτός αν το ισλαμιστικό κίνημα αναγνώριζε ρητά το Ισραήλ.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, η υπογραφή της Διακήρυξης του Πεκίνου συμπίπτει με τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν ότι είναι ορατή μια κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς.
Ακόμη κι έτσι όμως το μέλλον της Γάζας παραμένει αβέβαιο, την ώρα που το Ισραήλ απορρίπτει κάθετα κάθε ρόλο της Χαμάς στη διακυβέρνηση της Γάζας, αλλά και τις εκκλήσεις των ΗΠΑ για διακυβέρνηση της μεταπολεμικής Γάζας από την Παλαιστινιακή Αρχή. Μεταξύ άλλων είναι και η έλλειψη μεταπολεμικού οράματος για την διακυβέρνηση της περιοχής που περιπλέκει τις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις για την εκεχειρία.
Από το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ πριν 291 ημέρες, αξιωματούχοι της Χαμάς έχουν πει ότι η οργάνωση δεν επιθυμεί να επιστρέψει στην διακυβέρνηση της Γάζας στη μορφή που αυτή είχε πριν την σύρραξη, καλώντας παράλληλα για τον σχηματισμό κυβέρνησης τεχνοκρατών έπειτα από συμφωνία μεταξύ των παλαιστινιακών ομάδων. Αυτή η κυβέρνηση, συνεχίζουν, θα προετοιμάσει τον δρόμο για την διεξαγωγή εκλογών τόσο στη Γάζα όσο και στην Δυτική Όχθη με σκοπό τον σχηματισμό ενιαίου κυβερνητικού σχήματος.
Η διακήρυξη δεν αναφέρει λεπτομέρειες για το πώς ή πότε θα σχηματιστεί αυτή η κυβέρνηση και αρκείται στην αναφορά ότι αυτό θα γίνει «με την συμφωνία μεταξύ των φραξιών». Όπως αναφέρεται στο κείμενο, Χαμάς και Φατάχ παραμένουν δεσμευμένες στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους σε εδάφη που το Ισραήλ κατέλαβε κατά τον πόλεμο του 1967.
Σε προηγούμενες περιστάσεις, η Χαμάς έλεγε πως θα δεχόταν ένα κράτος στα σύνορα του 1967, αλλά την ίδια ώρα αρνιόταν να αναγνωρίσει επισήμως το Ισραήλ. Την ίδια ώρα η Παλαιστινιακή Αρχή κινείται με βάση τις προσωρινές ειρηνευτικές συμφωνίες που υπεγράφησαν με το Ισραήλ στις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Το ρήγμα μεταξύ Φατάχ και Χαμάς χρονολογείται από την εκδίωξη το 2007 από την Γάζα δυνάμεων που ήταν πιστές στην Φατάχ του Παλαιστινίου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς. Η Χαμάς ανέλαβε τότε την διακυβέρνηση του εξαθλιωμένου παράκτιου παλαιστινιακού θύλακα, ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή, υπό τον Αμπάς, έχει τον έλεγχο κομματιών της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης. Ο συντονισμός της με το Ισραήλ σε θέματα ασφάλειας έχει δημιουργήσει στους Παλαιστίνιους την εντύπωση ότι πρόκειται για έναν θεσμό διεφθαρμένο, χωρίς επαφή με τον απλό κόσμο που την χαρακτηρίζει «υπεργολάβο του Ισραήλ».
Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον επιθυμεί την ανάληψη του μεταπολεμικού ελέγχου στη Γάζα από μια ανανεωμένη Παλαιστινιακή Αρχή και για τον λόγο αυτό έχει επιδιώξει σειρά μεταρρυθμίσεων που μπορούν να καταστήσουν αυτό το σενάριο βιώσιμο στην ρημαγμένη από τον πόλεμο περιοχή. Ομως το Ισραήλ απορρίπτει κάτι τέτοιο, χωρίς παράλληλα να αντιπροτείνει κάτι.
Ο παλαιστινιακός Ισλαμικός Τζιχάντ, μια μικρότερη ένοπλη οργάνωση που ευθυγραμμίζεται με τη Χαμάς, εξέδωσε ανακοίνωση την Τρίτη μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών, στην οποία αναφέρει πως εξακολουθεί να «απορρίπτει κάθε φόρμουλα που περιλαμβάνει την ρητή ή μη αναγνώριση του Ισραήλ» και ότι «απαιτεί την απόσυρση της αναγνώρισης του Ισραήλ από την PLO».
Το Ισραήλ επέκρινε τη Φάταχ για τη συμφωνία με τη Χαμάς
Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών, Ισραέλ Κατς, επέκρινε τη Φάταχ του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς επειδή υπέγραψε συμφωνία με το ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς για την περίοδο μετά τον πόλεμο στη Γάζα.
"Η Χαμάς και η Φάταχ υπέγραψαν συμφωνία στην Κίνα για τον έλεγχο από κοινού της Γάζας μετά τον πόλεμο. Αντί να απορρίψει την τρομοκρατία, ο Μαχμούντ Αμπάς αγκαλιάζει τους δολοφόνους και τους βιαστές της Χαμάς, αποκαλύπτοντας το αληθινό του πρόσωπο", ανέφερε σε ανακοίνωση ο Κατς. "Στην πραγματικότητα, αυτό δεν θα συμβεί επειδή η Χαμάς θα συντριβεί και ο Αμπάς θα παρακολουθεί τη Γάζα από μακριά", πρόσθεσε, έπειτα από εννέα και πλέον μήνες πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.