Ο επικεφαλής ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ προειδοποιεί: ολοένα πιο επικίνδυνη η παροχή βοήθειας στον Λίβανο, πάνω από 900 νεκροί από την ισραηλινή επίθεση
Η ανθρωπιστική κρίση στον Λίβανο, που προκαλείται από τις συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ισραήλ, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε κάτι αντίστοιχο με αυτό που είδαμε στη Γάζα, δήλωσε στο Euronews ο Τομ Φλέτσερ, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ για Ανθρωπιστικές Υποθέσεις και Συντονιστής Ανθρωπιστικής Βοήθειας σε Περιπτώσεις Έκτακτης Ανάγκης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Φοβάμαι πράγματι (ότι ο Λίβανος μπορεί να γίνει η επόμενη Γάζα)», είπε ο επικεφαλής Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ στο πρόγραμμα συνεντεύξεων του Euronews 12 Minutes with.
«Στην πραγματικότητα το φοβάμαι γιατί αυτό ακούμε αυτή τη στιγμή από ορισμένους Ισραηλινούς υπουργούς, οι οποίοι μιλούν με ολοένα και πιο πολεμοχαρή γλώσσα για όσα σχεδιάζουν να κάνουν στον Λίβανο».
Οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν επικεντρωθεί κυρίως στο νότιο Λίβανο και στα νότια προάστια της Βηρυτού.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατζ, έχει προειδοποιήσει ότι οι εκτοπισμένοι Λιβανέζοι που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους δεν θα επιτραπεί να επιστρέψουν μέχρι να διασφαλιστεί η ασφάλεια των Ισραηλινών στον βορρά, προκαλώντας συγκρίσεις με τη Γάζα.
Την ίδια ώρα, ο Ισραηλινός υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς δήλωσε ότι τα νότια προάστια της Βηρυτού θα μπορούσαν να μετατραπούν σε κάτι που να θυμίζει τη Χαν Γιούνις στη Γάζα, η οποία σχεδόν ισοπεδώθηκε από το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου του με τη Χαμάς, όπως έδειξαν δορυφορικές εικόνες πέρυσι.
Ο Λίβανος ενεπλάκη στη σύγκρουση πριν από περίπου δύο εβδομάδες, όταν η Χεζμπολάχ, που στηρίζεται από το Ιράν, εξαπέλυσε πλήγματα εναντίον του Ισραήλ σε αντίποινα για τη δολοφονία του πρώην ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή. Ρουκέτες που εκτοξεύθηκαν προς το Ισραήλ τραυμάτισαν αμάχους και προκάλεσαν ζημιές σε κατοικίες.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι αυτές οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ δικαιολογούν την έναρξη νέας επίθεσης εναντίον της ένοπλης οργάνωσης, δηλώνοντας ότι θα συνεχιστεί μέχρι αυτή να αφοπλιστεί. Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχει πει ότι ο Λίβανος δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του για την κατάσχεση των όπλων της Χεζμπολάχ, σύμφωνα με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Νοεμβρίου 2024 μεταξύ των δύο χωρών.
Τη Δευτέρα, οι ισραηλινές χερσαίες δυνάμεις ξεκίνησαν «περιορισμένες και στοχευμένες χερσαίες επιχειρήσεις» εναντίον της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο, όπου ο στρατός ανακοίνωσε ότι είχε προηγουμένως εξαπολύσει μαζικές αεροπορικές επιδρομές και πυρά πυροβολικού πριν οι δυνάμεις εισέλθουν στην περιοχή.
Υπάρχουν φόβοι ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ισραηλινή κατοχή του νότου. Ακροδεξιά στελέχη του κυβερνώντος συνασπισμού στο Ισραήλ έχουν ταχθεί υπέρ της δημιουργίας μιας ζώνης ασφαλείας εντός του νότιου Λιβάνου.
Οι λιβανικές αρχές ανέφεραν ότι περισσότεροι από 900 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο από τις ισραηλινές επιθέσεις, ενώ πάνω από ένα εκατομμύριο – περίπου ένας στους πέντε κατοίκους της χώρας – έχουν εκτοπιστεί.
Πολλοί άνθρωποι εγκαταλείπουν τα σπίτια τους λόγω υποχρεωτικών εντολών εκκένωσης που έχει επιβάλει ο ισραηλινός στρατός. Σύμφωνα με το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, αυτές οι εκτεταμένες εντολές καλύπτουν πλέον περισσότερα από 1.470 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου το 14% της επικράτειας της χώρας.
Ο ισραηλινός στρατός άφησε να εννοηθεί σε ανακοινώσεις του ότι όποιος παραμένει σε αυτές τις περιοχές θεωρείται στόχος. Ο χαρακτηρισμός μιας ζώνης ως περιοχής για ευρείας κλίμακας, αδιάκριτες επιθέσεις με αυτόν τον τρόπο θεωρείται παράνομος βάσει του δικαίου του πολέμου. Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις εφάρμοσαν παρόμοιες τακτικές στη Γάζα.
«Η πραγματικότητα είναι ότι το Ισραήλ έχει εκδώσει αυτές τις οδηγίες προς τους αμάχους να απομακρυνθούν από τεράστιες, τεράστιες περιοχές της χώρας, οπότε δεν τους απομένει πολύς χώρος για να βρουν καταφύγιο», εξήγησε ο Φλέτσερ.
Πρόσθεσε ότι οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έχουν καταστρέψει πολιτικές υποδομές. «Βλέπουμε τεράστιες ζημιές σε περιοχές όπου ζουν άμαχοι. Βλέπουμε, για παράδειγμα, πολλές ζημιές στις δομές υγείας. Συνάδελφοί μου επί του πεδίου με ενημέρωναν τη Δευτέρα για τον αριθμό των νοσοκομείων και των κλινικών που έχουν πληγεί σε αυτές τις επιθέσεις».
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι πλήττει στόχους που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ και ότι εκδίδει εντολές εκκένωσης πριν από κάθε στρατιωτική ενέργεια.
Επικίνδυνες συνθήκες για τη δράση του ΟΗΕ
Ο Φλέτσερ σημείωσε ότι γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνο για τον ΟΗΕ να δρα στον Λίβανο και να παρέχει στήριξη στους αμάχους.
«Προσπαθούσαμε να στείλουμε ένα κομβόι βοήθειας στο νότιο Λίβανο [...], αλλά έπρεπε να επιστρέψουμε πίσω λόγω του επιπέδου κινδύνου», είπε. «Χάσαμε και έναν συνάδελφο στον Λίβανο την περασμένη εβδομάδα. Οι κυανόκρανοί μας είναι εκεί για να προσπαθούν να κρατούν την ειρήνη, κυριολεκτικά. Χρειαζόμαστε άμεση αποκλιμάκωση από όλες τις πλευρές τώρα».
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν, επέκρινε τα πλήγματα της Χεζμπολάχ εναντίον του Ισραήλ και ζήτησε άμεσες διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ στις αρχές του μήνα, στο πλαίσιο πρότασης για τον τερματισμό της κλιμάκωσης της σύγκρουσης. Αυτό ήταν η πρώτη φορά που ο Λίβανος διατύπωνε ένα τέτοιο αίτημα μετά την ισραηλινή εισβολή του 1982, στη διάρκεια του λιβανικού εμφυλίου πολέμου.
Ο Φλέτσερ χαρακτήρισε αυτή την εξέλιξη «πολύ ενδιαφέρουσα».
«Η ίδια η λιβανική κυβέρνηση ζητά πλέον άμεσες διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, κάτι που δεν είχε συμβεί στο παρελθόν». Ο Φλέτσερ το βλέπει αυτό ως μια πιθανή οδό προς την ειρήνη.
«Υπάρχει εδώ η δυνατότητα επαναπροσδιορισμού των σχέσεων στην περιοχή, αλλά ο δρόμος γι' αυτό περνά μέσα από τον διάλογο και τη διπλωματία και όχι μέσα από ακόμη πιο σκληρή βία».
Ωστόσο, ο Λίβανος θέλει να σταματήσουν οι εχθροπραξίες πριν από οποιεσδήποτε συνομιλίες με το Ισραήλ, κάτι που μειώνει την πιθανότητα επιτυχών διαπραγματεύσεων. Το Ισραήλ δεν έχει ακόμη απαντήσει στα αιτήματα του Λιβάνου για διαπραγματεύσεις.
Η Ουάσινγκτον, η οποία υπό την ηγεσία του προέδρου Τραμπ έχει αναδειχθεί σε βασικό μεσολαβητή σε αρκετές διεθνείς συγκρούσεις, είναι αυτή την περίοδο απορροφημένη από τον ευρύτερο πόλεμο και τις επιπτώσεις του στην παγκόσμια οικονομία.
Στο μεταξύ, η ανάγκη για ανθρωπιστική βοήθεια εκτοξεύεται, ενώ οι οργανώσεις αρωγής αντιμετωπίζουν συνεχώς εμπόδια, όπως σημειώνει ο Φλέτσερ.
«Αντιμετωπίζουμε μια ακόμη κρίση, επειδή δεν μπορούμε να μεταφέρουμε τα αγαθά μας μέσω του Στενού του Ορμούζ». Ο αποκλεισμός αυτού του κομβικού θαλάσσιου διαύλου αυξάνει επίσης το κόστος των λιπασμάτων και, κατά συνέπεια, τις τιμές των τροφίμων.
«Ο κόσμος μιλά για τις απρόβλεπτες συνέπειες αυτής της σύγκρουσης, αλλά στην πραγματικότητα ήταν αρκετά προβλέψιμες. Γνωρίζουμε πόσο εξαρτόμαστε από το Στενό του Ορμούζ για την εμπορική και ανθρωπιστική διακίνηση προς τόσες πολλές περιοχές όπου δραστηριοποιούμαστε», εξήγησε.
«Από την επανάληψη αυτής της σύγκρουσης σε όλη τη Μέση Ανατολή, η πρόσβασή μας στη Γάζα, για παράδειγμα, έχει περιοριστεί. Και πάλι, υπάρχει μόνο ένα πέρασμα ανοιχτό. Αυτό σημαίνει ότι μπαίνουν λιγότερα φορτηγά, λιγότερη βοήθεια, λιγότερο φαγητό, λιγότερο νερό και λιγότερα καταλύματα».
Οι πρόσφατες περικοπές στη χρηματοδότηση υπονομεύουν ακόμη περισσότερο την ικανότητα του ΟΗΕ να ανταποκρίνεται. Τους τελευταίους μήνες, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι θα συνεισφέρουν μόλις 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε ανθρωπιστική βοήθεια μέσω των Ηνωμένων Εθνών, ποσό που αποτελεί δραστική μείωση σε σχέση με τα έως και 17 δισεκατομμύρια δολάρια που παρείχαν τα προηγούμενα χρόνια. Παράλληλα, αποχώρησαν από 31 φορείς του ΟΗΕ.
«Η κατάσταση είναι πραγματικά πολύ δύσκολη. Προσπαθούμε να σώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ζωές, αλλά χωρίς καμία σταθερότητα ή εγγύηση για τα χρήματα που θα έρθουν. Έτσι, συνεχώς βρίσκομαι στο Αφγανιστάν, στο Νότιο Σουδάν, στην Ουκρανία και στο Νταρφούρ, βλέποντας προγράμματα που ξέρω ότι θα κλείσουν και συναντώντας ανθρώπους που ξέρω ότι θα πεθάνουν».