Μάχη για την επιβίωσή της – Αβέβαιη η έκβαση, προβληματισμός ειδικών και αντιπαραθέσεις
Η εμφάνιση μιας φάλαινας φυσητήρα ανοιχτά των γερμανικών ακτών αποτελεί σπάνιο φαινόμενο. Ακόμη πιο ασυνήθιστο είναι όταν ένα τέτοιο ζώο εγκλωβίζεται στη Βαλτική Θάλασσα, όπως συνέβη πρόσφατα κοντά στο Τίμεντορφερ Στραντ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι ειδικοί εξακολουθούν να προβληματίζονται για το γιατί η φάλαινα δεν κατευθύνεται προς τη Βόρεια Θάλασσα.
Ωστόσο, οι προοπτικές για το ίδιο το ζώο δεν έχουν βελτιωθεί. Σύμφωνα με τους ειδικούς, βρίσκεται εμφανώς σε κακή κατάσταση και υπό έντονο στρες. Παρ’ όλα αυτά, «οι πιθανότητες επιβίωσης υπάρχουν», δήλωσε στο Euronews ο θαλάσσιος βιολόγος της Greenpeace Γερμανίας, Τίλο Μάακ. «Ξεκουράζεται τώρα και ελπίζω να ανακτήσει τις δυνάμεις του και να απομακρυνθεί κολυμπώντας».
Σύμφωνα με τον Μάακ, η φάλαινα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αρκετά βαθιά νερά ώστε θεωρητικά να μπορέσει να απεγκλωβιστεί. Ωστόσο, προς το παρόν δεν κάνει καμία προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.
Η στάθμη του νερού αναμένεται να μειωθεί κατά λίγα εκατοστά το βράδυ της Δευτέρας. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον ίδιο, θα παραμείνει επαρκής ώστε το ζώο να μπορέσει να κινηθεί ελεύθερα.
Ημέρες επιχειρήσεων διάσωσης
Η φάλαινα, μήκους περίπου 12 έως 15 μέτρων και βάρους που εκτιμάται γύρω στους 10 τόνους, εντοπίστηκε σε αμμοθίνη κοντά στο Τίμεντορφερ Στραντ το πρωί της Δευτέρας. Μετά από ημέρες προσπαθειών από πολυάριθμους διασώστες, το βαρύ ζώο κατάφερε να απεγκλωβιστεί το βράδυ της Παρασκευής, αφού προηγουμένως εκσκαφείς είχαν διαμορφώσει τον βυθό δημιουργώντας ένα κανάλι.
Ο Μάακ τόνισε ότι δεν ήταν δυνατόν να ρυμουλκηθεί η φάλαινα προς τη Βόρεια Θάλασσα με τη χρήση εξοπλισμού, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε τραυματισμούς στο τεράστιο ζώο.
Αρχικά, οι διασώστες ήλπιζαν ότι θα κατευθυνόταν μόνη της προς τη Βόρεια Θάλασσα και από εκεί στον φυσικό της βιότοπο στον Ατλαντικό. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη. Η φάλαινα κινήθηκε από τον Κόλπο του Λύμπεκ προς το Μεκλεμβούργο και παρέμεινε κοντά στις ακτές.
Σήμερα, βρίσκεται σε αμμοθίνη στον Κόλπο του Βίσμαρ, μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα από την ξηρά. Οι αρχές δεν κάνουν λόγο για κλασικό εκβρασμό, αλλά για τη λεγόμενη «επαφή σώματος με τον βυθό».
Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι πρόκειται για ιδιαίτερα ρηχό σημείο.
Κατάπιε δίχτυ ψαρέματος;
Η θρεπτική κατάσταση του ζώου εκτιμάται ως καλή. Ωστόσο, οι ειδικοί ανησυχούν για κομμάτια αλιευτικών διχτυών που βρίσκονται στο στόμα της φάλαινας. Κατά την πρώτη επιχείρηση διάσωσης κοντά στο Τίμεντορφερ Στραντ, αφαιρέθηκαν μόνο τα προσβάσιμα τμήματα.
Ακτιβιστές και ειδικοί κατάφεραν να κόψουν τα κομμάτια διχτυού που προεξείχαν από το στόμα.
Παραμένει άγνωστο σε ποιο βαθμό τα υπόλοιπα κομμάτια επηρεάζουν την υγεία του ζώου.
Ο Μάακ δήλωσε: «Έχει ακόμη κομμάτια διχτυού στο στόμα του, αλλά δεν κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί αν μπλοκάρουν τον οισοφάγο του».
«Το ζώο δεν παρουσιάζει καμία κίνηση αυτή τη στιγμή και δεν αντέδρασε όταν το πλησιάσαμε σήμερα», δήλωσε η Στέφανι Γκρος από το Ινστιτούτο Έρευνας Χερσαίας και Υδρόβιας Άγριας Ζωής στο Ανόβερο. «Μπορούμε να υποθέσουμε ότι είναι σημαντικά πιο εξασθενημένο σε σχέση με χθες. Το μόνο που απομένει είναι να δούμε αν θα καταφέρει να κινηθεί ξανά μόνο του».
Για να διασφαλιστεί ότι το ζώο θα παραμείνει ανενόχλητο, οι αρχές επέβαλαν ζώνη αποκλεισμού σε ακτίνα 500 μέτρων γύρω του, με ενημέρωση των πλοιάρχων μέσω ασυρμάτου.
Διαφωνίες μεταξύ ειδικών
Παράλληλα, φαίνεται πως υπήρξαν και εντάσεις μεταξύ των ειδικών. Ο θαλάσσιος βιολόγος Ρόμπερτ Μαρκ Λέμαν κατηγορεί τους υπεύθυνους της επιχείρησης ότι τον απέκλεισαν από τις περαιτέρω προσπάθειες, παρότι είχε ήδη προσπαθήσει να βοηθήσει.
«Οι ειδικοί στις φάλαινες φορούν στολές κατάδυσης και βρίσκονται πάνω στο ζώο», δήλωσε.
Όπως ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κατηγορήθηκε ότι προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί την κατάσταση για προσωπική προβολή και ότι αντιμετωπίστηκε με εχθρικό τρόπο στο σημείο.
Ο ίδιος επέκρινε επίσης το γεγονός ότι, κατά την άποψή του, δεν υπήρξε επαρκής φροντίδα μετά την αρχική απελευθέρωση της φάλαινας, όπως για παράδειγμα συνοδεία της προς βαθύτερα νερά. Δήλωσε μάλιστα ότι αισθάνεται αποκλεισμένος από τις υπόλοιπες ομάδες ειδικών, συμπεριλαμβανομένων ερευνητών του Ινστιτούτου.
Οι αρμόδιοι, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Περιβάλλοντος του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, Τιλ Μπάκχαους, καθώς και εκπρόσωποι του Γερμανικού Ωκεανογραφικού Μουσείου και του Ινστιτούτου, αρνούνται ότι υπήρξε σκόπιμος αποκλεισμός.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολλοί χρήστες στήριξαν τον Λέμαν και ζήτησαν την επανεμπλοκή του στη διάσωση της φάλαινας. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι είναι εγγεγραμμένοι στο κανάλι του στο YouTube, ενώ διαθέτει σχεδόν 800.000 ακολούθους στο Instagram.
Πώς προσανατολίζονται οι φάλαινες
Το περιστατικό αναδεικνύει πόσο ευάλωτα είναι ακόμη και τα μεγαλύτερα ζώα του πλανήτη. Η Βαλτική Θάλασσα αποτελεί ιδιαίτερο κίνδυνο για τις φάλαινες, καθώς είναι σχετικά ρηχή, έχει χαμηλότερη αλατότητα και δεν προσφέρει επαρκή τροφή για μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Ο υποθαλάσσιος θόρυβος από τη ναυσιπλοΐα ή τα στρατιωτικά σόναρ μπορεί να διαταράξει τον προσανατολισμό τους.
Οι φάλαινες προσανατολίζονται, μεταξύ άλλων, με βάση σεισμικά και γεωμαγνητικά σήματα. Αντιλαμβάνονται το μαγνητικό πεδίο της Γης σαν πυξίδα, ενώ μπορούν να αναγνωρίζουν υποθαλάσσιες ανυψώσεις και μεταβολές στη μορφολογία του βυθού. Επιπλέον, χρησιμοποιούν ακουστικά ερεθίσματα, όπως ήχους κυμάτων, ρευμάτων, ακτών ή άλλων ζώων, για να καθορίσουν τη θέση τους.
Σε αντίθεση, τα δελφίνια χρησιμοποιούν ενεργά την «ηχοεντόπιση», εκπέμποντας ήχους και αναλύοντας την ηχώ που επιστρέφει, ώστε να αντιλαμβάνονται με ακρίβεια αποστάσεις, σχήματα και κινήσεις.
Περιστατικά όπως αυτό παραμένουν σπάνια στη Γερμανία. Αν και κατά καιρούς εντοπίζονται εκβρασμένες φάλαινες στη Βόρεια Θάλασσα, οι φάλαινες φυσητήρες αποτελούν ιδιαίτερα σπάνια εμφάνιση, ενώ στη Βαλτική τέτοια φαινόμενα είναι ακόμη πιο ασυνήθιστα.