Πάνω από τις μισές μονοκατοικίες στη Γαλλία απειλούνται από την άνοδο της θερμοκρασίας
Σπασμένοι σωλήνες, στραβωμένες πόρτες και παράθυρα, τεράστιες ρωγμές στους τοίχους του σπιτιού σας.
Αυτές είναι οι απειλές που αντιμετωπίζουν πάνω από 12 εκατομμύρια ακίνητα στη Γαλλία, καθώς τα αέρια του θερμοκηπίου συνεχίζουν να θερμαίνουν τον πλανήτη και να τροφοδοτούν ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή επιδεινώνει ένα φαινόμενο γνωστό ως συρρίκνωση-διόγκωση αργίλου ή RGA (Retrait-Gonflement des Argiles), το οποίο μπορεί να προκαλέσει σοβαρά στατικά προβλήματα σε μονοκατοικίες.
Η γαλλική κυβέρνηση εκτιμά ότι πλέον πάνω από το μισό ηπειρωτικό τμήμα της χώρας βρίσκεται σε μεσαίο ή υψηλό κίνδυνο RGA, ιδίως στην περίπτωση κατοικιών που έχουν χτιστεί με τσιμεντόλιθους από τη δεκαετία του 1970 και μετά.
Γιατί τα γαλλικά σπίτια συρρικνώνονται και διογκώνονται;
Στις περιόδους ξηρασίας, τα αργιλώδη εδάφη χάνουν την υγρασία τους και αρχίζουν να συρρικνώνονται, με κίνδυνο κατάρρευσης των θεμελίων των σπιτιών. Όταν σημειώνονται έντονες βροχοπτώσεις, η άργιλος διογκώνεται, απορροφώντας την περίσσεια νερού.
Η εναλλαγή αυτών των ξηρών και στη συνέχεια υγρών περιόδων, που επαναλαμβάνεται με την πάροδο του χρόνου, αποδυναμώνει σταδιακά τα εδάφη και τα θεμέλια. Το φαινόμενο μπορεί να επιδεινωθεί από παράγοντες όπως τα ανεπαρκή συστήματα αποστράγγισης και οι ρίζες δέντρων που βρίσκονται πολύ κοντά στα σπίτια.
«Το φαινόμενο αυτό αφορά το 54% των μονοκατοικιών στη Γαλλία», δηλώνει στην Euronews Earth εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικολογικής Μετάβασης.
«Κατά μέσο όρο, η συρρίκνωση και η διόγκωση της αργίλου κοστίζουν 1 δισ. ευρώ τον χρόνο σε αποζημιώσεις στο πλαίσιο του καθεστώτος φυσικών καταστροφών.»
Ο πιο πρόσφατος χάρτης που δημοσίευσε η γαλλική κυβέρνηση δείχνει ότι οι πιο ευάλωτες περιοχές στον κίνδυνο συρρίκνωσης της αργίλου είναι οι Allier, Alpes-de-Haute-Provence, Dordogne, Gers, Indre, Lot-et-Garonne, Meurthe-et-Moselle, Nord, Puy-de-Dôme, Tarn και Tarn-et-Garonne. Περίπου τρία εκατομμύρια κατοικίες σε αυτές τις περιοχές θεωρούνται «υψηλού κινδύνου».
Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει την κατάσταση;
Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιτείνει το φαινόμενο, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες αυξάνουν τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων και των πλημμυρών.
Για κάθε αύξηση της θερμοκρασίας του αέρα κατά 1°C, η ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατεί περίπου 7% περισσότερη υγρασία, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε πιο έντονες και ισχυρές βροχοπτώσεις.
Πέρσι, η Γαλλία δοκιμάστηκε από ακραία ζέστη που οδήγησε σε ξηρασία μεγάλες περιοχές της χώρας. Ένας έντονος καύσωνας τον Αύγουστο ανέβασε τη θερμοκρασία έως τους 43,4°C, συμβάλλοντας στο να καταγραφεί το καλοκαίρι του 2025 ως το τρίτο θερμότερο στην ιστορία της χώρας.
Ερευνητές από το Imperial College London και τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου διαπίστωσαν ότι η κλιματική αλλαγή ευθύνεται για το 68% από τους εκτιμώμενους 24.400 θανάτους λόγω ζέστης το καλοκαίρι του 2025, καθώς ανέβασε τη θερμοκρασία έως και κατά 3,6°C. Από αυτούς, 1.444 θάνατοι καταγράφηκαν στη Γαλλία.
Νωρίτερα φέτος, η Γαλλία κατέγραψε τη μεγαλύτερη περίοδο συνεχόμενων βροχοπτώσεων στην ιστορία της, που διήρκεσε από τις 14 Ιανουαρίου έως τις 22 Φεβρουαρίου. Οι έντονες βροχές προκάλεσαν σοβαρές πλημμύρες στη δυτική Γαλλία, αναγκάζοντας περίπου 4.000 ανθρώπους να καταφύγουν σε κέντρα έκτακτης φιλοξενίας.
Μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου, οι εκκενώσεις βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη σε αρκετές περιοχές, καθώς εκατοντάδες σπίτια και κτίρια αναφέρθηκαν ως κατεστραμμένα.
Η βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι το 2026 είναι πιθανό να αποτελέσει ακόμη μία χρονιά κατά την οποία η μέση παγκόσμια θερμοκρασία θα φτάσει τους 1,4°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Καθώς η υπερθέρμανση του πλανήτη τροφοδοτεί τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η Γαλλία κινδυνεύει να βιώσει ξανά έντονες εναλλαγές ξηρασίας και ισχυρών βροχών που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στο οικιστικό απόθεμά της.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η κυβέρνηση εφαρμόζει πιλοτικά το Ταμείο Πρόληψης Argile, το οποίο αποσκοπεί στη διενέργεια αξιολογήσεων ευαλωτότητας και στη διασφάλιση ότι γίνονται προληπτικές εργασίες πριν σημειωθούν ζημιές σε κατοικίες χτισμένες σε αργιλώδη εδάφη.
Αν ανησυχείτε για τη συρρίκνωση της αργίλου, μπορείτε να ελέγξετε αν δικαιούστε οικονομική ενίσχυση εδώ.