Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν: ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να εμφανιστεί αργότερα φέτος, με πιθανή άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ενδέχεται να φτάσουν σε πρωτοφανή άκρα, καθώς ειδικοί για το κλίμα προειδοποιούν ότι ένα «Super El Niño» θεωρείται πλέον πιθανό.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στις αρχές αυτού του μήνα, η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) ανακοίνωσε ότι υπάρχει πιθανότητα 62% να σχηματιστεί φαινόμενο El Niño το φετινό καλοκαίρι.
Παρότι τα μοντέλα πρόγνωσης είναι σχετικά λιγότερο ακριβή αυτή την εποχή του έτους, οι «αυξανόμενες πιθανότητες» εκδήλωσης Ελ Νίνιο αργότερα μέσα στη χρονιά ενισχύονται από τις μεγάλες ποσότητες θερμότητας στα υποεπιφανειακά στρώματα του ωκεανού και την αναμενόμενη εξασθένηση των εμπορικών ανέμων κοντά στην επιφάνεια.
«Εάν σχηματιστεί Ελ Νίνιο, η πιθανή ένταση παραμένει πολύ αβέβαιη, με μία στις τρεις πιθανότητες να είναι “ισχυρό” κατά την περίοδο Οκτωβρίου έως Δεκεμβρίου 2026», αναφέρει το Κέντρο Κλιματικών Προβλέψεων της NOAA.
Τι είναι τα φαινόμενα Λα Νίνια και Ελ Νίνιο;
Η Λα Νίνια (στα ισπανικά «το κορίτσι») είναι το συνηθέστερο φαινόμενο που εμφανίζεται όταν οι εμπορικοί άνεμοι στον Ειρηνικό τείνουν να πνέουν από ανατολικά προς δυτικά, σπρώχνοντας τα θερμά επιφανειακά ύδατα προς τον δυτικό Ειρηνικό.
Αυτό προκαλεί την ανάβλυση ή άνοδο ψυχρού νερού από τα βάθη του ωκεανού, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας να είναι κατά μέσο όρο χαμηλότερη, ιδιαίτερα στην αμερικανική ήπειρο.
Το Ελ Νίνιο μπορεί να πυροδοτηθεί από μια σειρά τροπικών ριπών ανέμων από τα δυτικά, που εξασθενούν ή ακόμη και αντιστρέφουν αυτούς τους εμπορικούς ανέμους. Όταν συμβαίνει αυτό, τα θερμά επιφανειακά νερά κινούνται ξανά προς τη Νότια Αμερική, όπου η θέρμανση της επιφάνειας του νερού εμποδίζει την ανάδυση των ψυχρότερων βαθύτερων υδάτων.
Το Ελ Νίνιο, το οποίο εμφανίζεται άτακτα και συνήθως διαρκεί περίπου έναν χρόνο, τείνει να αυξάνει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε πιο ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως πλημμύρες.
Αυτό συμβαίνει επειδή για κάθε άνοδο της θερμοκρασίας του αέρα κατά 1 °C, η ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περίπου 7% περισσότερη υγρασία, οδηγώντας σε πιο έντονες και ισχυρές βροχοπτώσεις. Το Ελ Νίνιο μπορεί επίσης να εντείνει τους καύσωνες στις τροπικές περιοχές, γι’ αυτό και τα χρόνια με Ελ Νίνιο είναι συχνά από τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί.
Το τελευταίο Ελ Νίνιο σημειώθηκε από τον Μάιο του 2023 έως τον Μάρτιο του 2024, συμβάλλοντας σε θερμοκρασίες ρεκόρ που τροφοδότησαν μια σειρά από θανατηφόρους καύσωνες, δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες σε όλο τον κόσμο.
Ορισμένοι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι ένα τυπικό επεισόδιο Ελ Νίνιο τείνει να προκαλεί μια προσωρινή αύξηση 0,1-0,2 °C στη μέση παγκόσμια θερμοκρασία.
Αυτό δεν είναι τόσο σημαντικό όσο οι αυξήσεις της θερμοκρασίας που οφείλονται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία έχει ανεβάσει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας κατά περίπου 1,3-1,5 °C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Τι είναι ένα «Super El Niño» - και θα σχηματιστεί φέτος;
Αρκετές εφημερίδες και σχολιαστές του κλίματος υποστηρίζουν ότι το πιθανό φετινό Ελ Νίνιο θα είναι μια «σούπερ» εκδοχή, αλλά αυτή δεν αποτελεί επίσημη επιστημονική κατηγορία.
Ο όρος «σούπερ» μπορεί να χρησιμοποιείται ανεπίσημα για να δηλώσει την ένταση του Ελ Νίνιο, η οποία συνήθως ορίζεται με βάση τον Δείκτη Ωκεάνιου Νίνιο (ONI), αλλά δεν χρησιμοποιείται από τη NOAA.
Για να επικρατήσουν συνθήκες Ελ Νίνιο, οι μηνιαίες θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό πρέπει να είναι κατά τουλάχιστον +0,5 °C υψηλότερες από το κανονικό, με την προσδοκία ότι αυτή η θέρμανση θα διατηρηθεί για πέντε διαδοχικές αλληλεπικαλυπτόμενες περιόδους τριών μηνών.
Ένα ασθενές Ελ Νίνιο εμφανίζεται όταν ο ONI είναι μεγαλύτερος ή ίσος με 0,5 °C αλλά μικρότερος ή ίσος με 0,9 °C. Θερμοκρασία επιφάνειας της θάλασσας μεγαλύτερη ή ίση με 1 °C και μικρότερη ή ίση με 1,4 °C ορίζεται ως «μέτριο» Ελ Νίνιο, ενώ ένα «ισχυρό» Ελ Νίνιο εμφανίζεται όταν η μέγιστη τιμή του ONI είναι μεγαλύτερη ή ίση με 1,5 °C.
Ένα «Super El Niño» συνεπώς υπονοεί ότι θα εκδηλωθεί ένα ισχυρό Ελ Νίνιο - αλλά δεν συμφωνούν όλοι ότι αυτό θα συμβεί.
Ενισχύει η κλιματική αλλαγή το Ελ Νίνιο;
Η θερμότητα του Ελ Νίνιο προέρχεται από ενέργεια που συσσωρεύτηκε στον δυτικό Ειρηνικό κατά τη διάρκεια της Λα Νίνια, η οποία συνεχίστηκε και τον Φεβρουάριο του 2026.
Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κολούμπια (πηγή στα Αγγλικά) λένε ότι αυτό σημαίνει πως θα ήταν «κάπως έκπληξη» να έχουμε ένα «Super El Niño» τόσο σύντομα μετά το μέτρια ισχυρό επεισόδιο του 2023-2024.
«Χρειάζεται χρόνος για να “επαναφορτιστεί η μπαταρία” θερμότητας στον ανατολικό Ειρηνικό, αλλά ίσως η ανθρωπογενής θέρμανση μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για να επαναφορτιστεί αυτή η μπαταρία», εξηγούν οι ερευνητές.
«Σχολιαστές της κλιματικής επιστήμης, που προηγουμένως παρέβλεπαν το ενδεχόμενο Ελ Νίνιο φέτος, φαίνεται τώρα να ανεβαίνουν μαζικά στο “άρμα” του Super El Niño».
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 20 Μαρτίου, προσθέτει ότι, αν και η ένταση και η συχνότητα του Ελ Νίνιο είναι σημαντικές, ειδικά σε ό,τι αφορά το εάν τροποποιούνται από την παγκόσμια θέρμανση, ακόμη πιο κρίσιμο θέμα είναι «η συνεχιζόμενη, εξαιρετική επιτάχυνση της θέρμανσης της επιφάνειας των ωκεανών».