Ο πόλεμος εναντίον του Ιράν επιταχύνει την πράσινη τεχνολογία: οι Ευρωπαίοι αναζητούν πιο ασφαλείς εναλλακτικές στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Τα επιχειρήματα υπέρ της πράσινης ενέργειας φαίνονται πιο ισχυρά από ποτέ, καθώς ο πόλεμος εναντίον του Ιράν συνεχίζει να αναδεικνύει τους εκτεταμένους κινδύνους της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Το πετρέλαιο Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τις τιμές του πετρελαίου, έχει εκτιναχθεί πάνω από 50% από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, φθάνοντας τα 116 δολάρια (περίπου 100,92 €) το βαρέλι στις πρωινές συναλλαγές σήμερα (30 Μαρτίου).
Μεγάλο μέρος αυτής της μεταβλητότητας αποδίδεται στην ουσιαστική διακοπή της κυκλοφορίας στα στενά του Ορμούζ, ένα από τα μεγαλύτερα σημεία συμφόρησης για τα ορυκτά καύσιμα παγκοσμίως, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 20 εκατ. βαρέλια μπλοκάρονται κάθε μέρα.
Η Ευρώπη αισθάνεται ήδη τις συνέπειες, καθώς η τιμή αναφοράς του ολλανδικού φυσικού αερίου TTF έχει εκτιναχθεί περίπου κατά 70%, γεγονός που καθιστά τον Μάρτιο του 2026 μήνα με τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο στις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη μετά τον Σεπτέμβριο του 2021.
Καθώς οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας απειλούν να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, σε αρκετές χώρες καταγράφεται μια αισθητή στροφή προς τις πράσινες τεχνολογίες.
«Κουρασμένοι να εξαρτώνται από τα ορυκτά καύσιμα»
Το Ηνωμένο Βασίλειο, που ιστορικά είχε από τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Ευρώπη, είδε τις πωλήσεις αντλιών θερμότητας στις τρεις πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου να αυξάνονται κατά 51% σε σχέση με την ίδια περίοδο τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με την εταιρεία ενέργειας Octopus Energy.
Οι πωλήσεις ηλιακών συστημάτων αυξήθηκαν επίσης κατά 54%, καθώς οι ιδιοκτήτες κατοικιών επιλέγουν πλέον μεγαλύτερες εγκαταστάσεις με 12 πάνελ αντί για τα συνήθη 10, ενώ οι πωλήσεις φορτιστών για ηλεκτρικά οχήματα (EV) έχουν ενισχυθεί κατά 20%.
«Βλέπουμε μια τεράστια στροφή, καθώς ο κόσμος σταματά να ρωτά απλώς και αρχίζει να δρα. Οι βρετανικές οικογένειες έχουν κουραστεί να εξαρτώνται από τις διεθνείς τιμές των ορυκτών καυσίμων», λέει η Ρεμπέκα Ντιμπ-Σίμκιν από την Octopus Energy.
«Με τη μετάβαση στην ηλιακή ενέργεια και τις αντλίες θερμότητας μετατρέπονται ουσιαστικά σε μικρούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας - κλειδώνοντας χαμηλό κόστος και προστατεύοντας το πορτοφόλι τους μακροπρόθεσμα».
Επιταχύνεται η στροφή στα ηλεκτρικά οχήματα
Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι το μέσο κόστος της βενζίνης έχει αυξηθεί σε όλη την ΕΕ κατά 12%, στα 1,84 € το λίτρο, από τις 23 Φεβρουαρίου έως τις 16 Μαρτίου.
Αυτό έχει πυροδοτήσει τεράστιο ενδιαφέρον για τα ηλεκτρικά οχήματα (EV), με τη γαλλική διαδικτυακή πλατφόρμα μεταχειρισμένων αυτοκινήτων Aramisauto να βλέπει τις πωλήσεις ηλεκτρικών να σχεδόν διπλασιάζονται από τα μέσα Φεβρουαρίου έως τις 9 Μαρτίου.
Σύμφωνα με το Reuters (πηγή στα Αγγλικά), η Olx με έδρα το Άμστερνταμ αναφέρει ότι τα ερωτήματα πελατών για ηλεκτρικά οχήματα έχουν εκτοξευθεί στις πλατφόρμες της σε Γαλλία, Ρουμανία, Πορτογαλία και Πολωνία, με την ανάπτυξη να «επιταχύνεται σταθερά εβδομάδα με την εβδομάδα σε όλες τις αγορές».
Στη Νορβηγία, στην πλατφόρμα Finn.no – τη μεγαλύτερη αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων της χώρας – τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν ήδη ξεπεράσει τα πετρελαιοκίνητα ως ο δημοφιλέστερος τύπος κίνησης στον ιστότοπο.
Η μετάβαση τροφοδοτείται από την ηλιακή ενέργεια
Η γερμανική εταιρεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας Enpal BV δηλώνει στο Bloomberg (πηγή στα Αγγλικά) ότι οι αιτήσεις για φωτοβολταϊκά και αντλίες θερμότητας έχουν αυξηθεί περίπου κατά 30% από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, ενώ η εταιρεία ηλιακής ενέργειας 1KOMMA5° GmbH αναφέρει επίσης σχεδόν διπλασιασμό του ενδιαφέροντος για ηλιακά συστήματα.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εταιρεία ενέργειας E.ON (πηγή στα Αγγλικά) διαπίστωσε ότι το ενδιαφέρον για την ηλιακή ενέργεια αυξήθηκε κατά 23% μεταξύ 23 Φεβρουαρίου και 1ης Μαρτίου και εκτινάχθηκε κατά ακόμη 63% μεταξύ 2 και 8 Μαρτίου.
«Είναι πιο σημαντικό από ποτέ να βοηθήσουμε τον κόσμο να ελέγχει την κατανάλωση ενέργειας και να μειώνει τους λογαριασμούς του», λέει ο Κρις Νόρμπερι, διευθύνων σύμβουλος της E.ON (πηγή στα Αγγλικά) UK.
«Οι καταναλωτές δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για τη λύση των φωτοβολταϊκών με μπαταρία και αυτό το προϊόν ενισχύει τις εξοικονομήσεις που μπορούν να επιτευχθούν με την παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας στο σπίτι».
Θα μειώσει η εξόρυξη στη Βόρεια Θάλασσα τους λογαριασμούς ενέργειας;
Μέσα στην άνθηση των πράσινων τεχνολογιών, εντείνονται παράλληλα οι φωνές που ζητούν ενίσχυση της παραγωγής από ορυκτά καύσιμα.
Στις αρχές του μήνα, η βρετανική ταμπλόιντ Daily Express δημοσίευσε πρωτοσέλιδο με τίτλο «Ξεκινήστε τις γεωτρήσεις για να σταματήσουν οι φουσκωμένοι λογαριασμοί», καλώντας τη Βρετανία να ανοίξει νέες άδειες γεωτρήσεων στη Βόρεια Θάλασσα.
Ωστόσο, ανάλυση του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ένα Ηνωμένο Βασίλειο που θα καλύπτει πλήρως τις ανάγκες του από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα μπορούσε να εξοικονομεί για τα νοικοκυριά έως και 441 λίρες (510 €) τον χρόνο στους λογαριασμούς ενέργειας.
Αντίθετα, η μέγιστη δυνατή εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Βόρεια Θάλασσα θα μείωνε τους λογαριασμούς των νοικοκυριών μόλις κατά 16 έως 82 λίρες (19 έως 95 €) ετησίως και αυτό μόνο υπό την προϋπόθεση ότι τα φορολογικά έσοδα θα διανέμονταν στα νοικοκυριά για να αντισταθμίσουν το ενεργειακό κόστος.
Ο Δρ Ανουπάμ Σεν, συν-συγγραφέας της ανάλυσης, δήλωσε ότι η ιδέα πως η «στράγγιση» της Βόρειας Θάλασσας θα καταστήσει το Ηνωμένο Βασίλειο πιο ενεργειακά ασφαλές και θα μειώσει σημαντικά τους λογαριασμούς των νοικοκυριών είναι «καθαρή φαντασία».
Πολλοί ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου καθορίζονται από τις παγκόσμιες αγορές και δεν προσφέρονται με έκπτωση στους Βρετανούς καταναλωτές, ενώ το φυσικό αέριο που εξορύσσεται σε βρετανικά ύδατα μπορεί να εξαχθεί στον υψηλότερο πλειοδότη. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση της εγχώριας παραγωγής δεν θα οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση του κόστους.
Αντίθετα, η «επανάσταση» των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ισπανία συμβάλλει στη διατήρηση των λογαριασμών ενέργειας σε χαμηλά επίπεδα, ακόμη και καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύονται.