Euroviews. Γνώμη-Εκλογές στην Ουγγαρία: «Ο Όρμπαν θα ήταν καλά νέα για την Ευρώπη»

Μπορεί να ακούγεται παράδοξο στους ανώτερους κύκλους των Βρυξελλών, αλλά μια νίκη του Όρμπαν θα ήταν μάλλον καλή είδηση για την Ευρώπη. Λίγες ευρωπαϊκές εκλογές προκαλούν τόσο πολλά σχόλια πέρα από τα σύνορά τους όσο οι ουγγρικές.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο Όρμπαν έχει γίνει σύμβολο της αντίστασης στον συγκεντρωτισμό

Ο Βίκτορ Όρμπαν δεν είναι απλώς άλλος ένας εθνικός ηγέτης που επιδιώκει την επανεκλογή του. Στην πραγματικότητα, έχει γίνει σύμβολο της αντίστασης στον συγκεντρωτισμό. Έχει γίνει το σύμβολο της πατριωτικής εναλλακτικής λύσης στο ομοσπονδιακό σχέδιο της φον ντερ Λάιεν απεριόριστα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μια νέα νίκη του Όρμπαν θα είχε σημασία πέρα από την Ουγγαρία.

Άλλωστε, η Επιτροπή της φον ντερ Λάιεν τεντώνει ταχύτατα την ίδια την ιδέα και την έννοια της ευρωπαϊκής συνεργασίας στα όριά της. Οι αρμοδιότητες της Συνθήκης παραβιάζονται σε μαζική κλίμακα. Όχι μόνο η Ένωση έχει μετατραπεί σε στρατιωτική συμμαχία, αλλά αυτή η υπέρβαση των αρμοδιοτήτων είναι πλέον ορατή καθημερινά σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη και η κοινωνική στέγαση.

Μια νίκη του Όρμπαν θα διατηρούσε ένα βασικό προπύργιο εντός του Συμβουλίου

Αυτό συνοδεύεται από την επέκταση του (πολυετούς) προϋπολογισμού, ίσως με την ελπίδα ότι η συσσώρευση χρέους θα οδηγήσει σε μια στιγμή «Χάμιλτον» της αναπόφευκτης δημιουργίας ενός συγκεντρωτικού ευρωπαϊκού κράτους. Εκτός από την έξοδο, υπάρχουν μόνο δύο δυνατότητες για να αντιμετωπιστεί η κατάληψη της εξουσίας από τη φον ντερ Λάιεν: είτε μια πλειοψηφία για πρόταση δυσπιστίας κατά της φον ντερ Λάιεν (θεραπεία σοκ) είτε μια (πλήρους κλίμακας) εξέγερση εντός του Συμβουλίου, όπου τα κράτη μέλη έχουν (ακόμα) λόγο εντός των υφιστάμενων θεσμών. Ως εκ τούτου, μια νίκη του Όρμπαν στις ουγγρικές εκλογές αφορά πρωτίστως τη διατήρηση ενός βασικού οχυρού εντός του Συμβουλίου.

Οι Ούγγροι ψηφοφόροι έχουν χίλιους λόγους για να εμπιστευθούν στον Όρμπαν την εξουσία

Επομένως, μια πιθανή νίκη του Όρμπαν θα διαβαστεί σε όλη την Ευρώπη ως ετυμηγορία όχι μόνο για μια κυβέρνηση, αλλά ως η υγιής συνέχιση ενός οράματος για την ευρωπαϊκή συνεργασία στο μέλλον. Φυσικά, η πατριωτική εναλλακτική λύση έχει πολλές άλλες ευκαιρίες ακόμη και στο εγγύς μέλλον για να φτάσει στο σημείο να εισέλθει στο Συμβούλιο και να δημιουργήσει έναν συνασπισμό εκ των έσω. Όχι μόνο οι γαλλικές εκλογές του επόμενου έτους, αλλά και αρκετές άλλες, θα μπορούσαν να αλλάξουν τις ισορροπίες, όπως είδαμε πρόσφατα στην Πράγα και την Μπρατισλάβα.

Αλλά είναι αυτονόητο ότι είτε η συνεχιζόμενη παρουσία είτε η ξαφνική εξαφάνιση του Βίκτορ Όρμπαν θα ερμηνευθεί από το ομοσπονδιακό στρατόπεδο αντίστοιχα είτε ως νίκη είτε ως πλήγμα για την πατριωτική υπόθεση. Αν οι Ούγγροι ψηφοφόροι αποφασίσουν για άλλη μια φορά να εμπιστευτούν στον Όρμπαν την εξουσία και έχουν χίλιους λόγους να το κάνουν, όχι μόνο λόγω της μετανάστευσης από την οποία έχουν γλιτώσει η επιλογή αυτή φέρει πολιτική νομιμοποίηση.

Η ΕΕ προοριζόταν να οργανώσει τη συνεργασία μεταξύ των εθνών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να ισχυρίζεται αξιόπιστα ότι υπερασπίζεται τη δημοκρατία, ενώ αντιμετωπίζει ορισμένα εκλογικά αποτελέσματα ως ύποπτα απλώς και μόνο επειδή είναι ιδεολογικά δυσάρεστα για το κυρίαρχο ρεύμα των Βρυξελλών. Αυτό δεν αποτελεί υπεράσπιση κάθε πολιτικής που υιοθετείται στη Βουδαπέστη. Πρόκειται για την υπεράσπιση μιας πιο βασικής ευρωπαϊκής αρχής: η Ένωση αποτελείται από κράτη μέλη των οποίων οι κυβερνήσεις αντλούν την εξουσία τους πρώτα από τους ψηφοφόρους τους. Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν προοριζόταν ποτέ να αντικαταστήσει αυτή την πηγή νομιμότητας.

Σκοπός της ήταν να οργανώσει τη συνεργασία μεταξύ δημοκρατικών εθνών, όχι να δημιουργήσει μια ιεραρχία στην οποία οι εθνικές εντολές θεωρούνται έγκυρες μόνο όταν ευθυγραμμίζονται με τις προτιμήσεις του κέντρου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ουγγρική περίπτωση έχει σημασία και πέρα από την Ουγγαρία. Δοκιμάζει κατά πόσον η ΕΕ μπορεί να ζήσει με ουσιαστικές εσωτερικές διαφωνίες. Αν η Ένωση αποδέχεται τη διαφορετικότητα μόνο όταν αυτή έχει συμβολικό χαρακτήρα, αλλά αντιδρά σκληρά όταν επηρεάζει μείζονα ζητήματα κυριαρχίας και αρμοδιότητας, τότε η Ευρώπη κινδυνεύει να περιορίσει τον δημοκρατικό χώρο που ισχυρίζεται ότι προστατεύει.

Η πολιτική ποικιλομορφία δεν αποτελεί ελάττωμα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος

Η σημασία του Όρμπαν δεν έγκειται επομένως μόνο στο τι αντιπροσωπεύει για την Ουγγαρία, αλλά και στο τι θα έλεγε η επανεκλογή του για την Ευρώπη. Θα υπενθύμιζε στην Ένωση ότι η πολιτική ποικιλομορφία δεν αποτελεί ελάττωμα του ευρωπαϊκού σχεδίου, αλλά μέρος της συνταγματικής πραγματικότητάς του. Μια Ευρώπη στην οποία οι φιλελεύθεροι, οι συντηρητικοί, οι φεντεραλιστές ή οι κυρίαρχοι μπορούν όλοι να κερδίσουν τις εκλογές είναι πιο υγιής από μια Ευρώπη στην οποία μόνο μια ιδεολογική οικογένεια αντιμετωπίζεται ως ηθικά αποδεκτή. Αυτό έχει σημασία και θεσμικά.

Η ΕΕ έχει γίνει πιο πολιτική με την πάροδο του χρόνου. Σε ένα τέτοιο σύστημα, τα εκλογικά σήματα από τα κράτη μέλη γίνονται ακόμη πιο σημαντικά. Όταν οι ψηφοφόροι επιλέγουν επανειλημμένα κυβερνήσεις που αμφισβητούν την επικρατούσα κατεύθυνση της ολοκλήρωσης, η σωστή απάντηση δεν είναι ο ηθικός πανικός ή η διοικητική τιμωρία. Είναι ο πολιτικός προβληματισμός. Μια νίκη του Όρμπαν θα επέβαλλε επομένως μια χρήσιμη διόρθωση του τόνου.

Το να τρως «à la carte» είναι πιο ευρωπαϊκό από το να επιβάλλεις ένα μενού σε όλους

Πολύ συχνά, η συζήτηση για την Ουγγαρία υποδηλώνει ότι ο πλουραλισμός είναι ευπρόσδεκτος μόνο μέχρι του σημείου όπου αποκτά συνέπειες. Ωστόσο, ο πραγματικός πλουραλισμός σημαίνει να αποδεχτούμε ότι τα έθνη μπορούν να επιλέξουν διαφορετικές ισορροπίες μεταξύ ολοκλήρωσης και αυτονομίας, κοινών κανόνων και εθνικής διακριτικής ευχέρειας. Η Ευρώπη δεν γίνεται ισχυρότερη απομονώνοντας τους ψηφοφόρους των οποίων οι επιλογές δυσαρεστούν το ομοσπονδιακό μοντέλο της συγκεντρωτικής ενοποίησης. Γίνεται ισχυρότερη αποδεικνύοντας ότι η Ένωση είναι αρκετά ευρεία ώστε να περιορίζει τις διαφωνίες χωρίς να τις μετατρέπει σε κρίση νομιμοποίησης.

Μια Ευρώπη που σέβεται τις δημοκρατικές επιλογές των εθνών της δεν είναι πιο αδύναμη, είναι πιο νόμιμη. Το να τρώει κανείς «à la carte» είναι μάλλον πιο ευρωπαϊκό από το να επιβάλλει ένα μενού σε όλους.

Γκέρολφ Άνεμανς, ταμίας της ομάδας «Πατριώτες για την Ευρώπη» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Άνεμανς είναι επίσης μέλος του κόμματος «Φλαάμς Μπελάνγκ» (Βέλγιο) και συμμετέχει σε διάφορες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.