Οι ειδικοί καλούν τις κυβερνήσεις να μειώσουν τον κίνδυνο κάθε διαταραχής στα ορυκτά καύσιμα να εξελίσσεται σε παγκόσμιο ενεργειακό και οικονομικό σοκ
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες μπορεί να ξαναγράψουν την ιστορία σε κρίσιμες συναντήσεις με πολύ υψηλά διακυβεύματα τις επόμενες εβδομάδες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής έντασης, οι κυβερνήσεις θα συναντηθούν για να συζητήσουν πώς θα περάσουν από τα ορυκτά καύσιμα, την πηγή του σημερινού ενεργειακού σοκ, σε άφθονη, χαμηλού κόστους και αξιόπιστη ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές.
Πρώτα, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα συνεδριάσουν στο συμβούλιό τους στο Στρασβούργο στις 21 Απριλίου. Την επόμενη ημέρα, 40 χώρες θα συμμετάσχουν στην 17η Διάσκεψη για το Κλίμα του Πέτερσμπεργκ (Petersberg Climate Dialogue). Αμέσως μετά, η Πρώτη Διεθνής Διάσκεψη για τη Δίκαιη Μετάβαση Μακριά από τα Ορυκτά Καύσιμα θα πραγματοποιηθεί στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας, από τις 24 έως τις 29 Απριλίου.
Με τις αγορές ορυκτών καυσίμων σε αναταραχή, ελλείψεις ενέργειας σε όλο τον κόσμο και τα ακραία καιρικά φαινόμενα να κοστίζουν ανθρώπινες ζωές, τα διακυβεύματα δεν θα μπορούσαν να είναι μεγαλύτερα.
Πολλοί ειδικοί λένε ότι η στιγμή είναι κατάλληλη για μια «επανεκκίνηση της κλιματικής πολιτικής».
«Ο πόλεμος που τροφοδοτείται από τα ορυκτά καύσιμα και διεξάγεται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, πλήττει αθώους αμάχους και σέρνει την περιοχή σε μια ευρύτερη σύρραξη, ενώ επιδεινώνει την κρίση κόστους ζωής σε όλο τον κόσμο», δηλώνει η Tasneem Essop από το Climate Action Network.
«Τα ορυκτά καύσιμα παίζουν κεντρικό ρόλο σε αυτόν τον πόλεμο... Αυτή η στιγμή μαζικής γεωπολιτικής έντασης και οικονομικής αβεβαιότητας επιβεβαιώνει γιατί η απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα δεν είναι απλώς ζήτημα κλιματικής πολιτικής· είναι ζήτημα οικονομικής σταθερότητας, ασφάλειας και ανθρώπινης ευημερίας.»
«Επανεκκίνηση της κλιματικής διπλωματίας»
Αν και πολλοί στρέφουν το βλέμμα στις ετήσιες διασκέψεις COP για πολυμερή δράση για το κλίμα, τα αποτελέσματα των πιο πρόσφατων συνόδων αποδείχθηκαν απογοητευτικά για όσους θεωρούν ότι δεν ανταποκρίνονται στην κλίμακα της κλιματικής και της κρίσης βιοποικιλότητας.
«Η COP30 άφησε πολλούς Ευρωπαίους με απογοήτευση, αλλά ταυτόχρονα ανέδειξε την ανάγκη για μια επανεκκίνηση της κλιματικής διπλωματίας», δηλώνει η Linda Kalcher, εκτελεστική διευθύντρια του think tank Strategic Perspectives. «Σε ένα πιο περίπλοκο γεωπολιτικό περιβάλλον, χρειαζόμαστε μια καλύτερη αρχιτεκτονική που θα εστιάζει στην οικονομική συνεργασία και στις συμπράξεις, διασφαλίζοντας ότι περισσότερες χώρες θα μπορούν να ωφεληθούν από τη διεθνή καθαρή μετάβαση, με τη στήριξη εμπορικών εργαλείων, κλιματικής χρηματοδότησης και στρατηγικών επενδύσεων.»
Η Πρώτη Διεθνής Διάσκεψη για τη Δίκαιη Μετάβαση Μακριά από τα Ορυκτά Καύσιμα στη Σάντα Μάρτα ανακοινώθηκε στην COP30 στο Μπελέμ και υποστηρίχθηκε από πολλές από τις 85 χώρες που ζήτησαν έναν οδικό χάρτη για την απεξάρτηση από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Στόχος της διάσκεψης είναι να συμφωνηθούν «λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη», τις οποίες θα εξειδικεύσουν επόμενες συναντήσεις, ώστε οι κυβερνήσεις σε όλον τον κόσμο να μπορέσουν να τις υλοποιήσουν.
«Το πραγματικό ερώτημα για τις κυβερνήσεις δεν είναι μόνο από τι πρέπει να απομακρυνθούν, αλλά προς τι πρέπει να στραφούν. Η απάντηση είναι εξηλεκτρισμένα ενεργειακά συστήματα που τροφοδοτούνται από άφθονη, χαμηλού κόστους ανανεώσιμη ενέργεια. Έτσι μειώνουμε τον κίνδυνο κάθε διαταραχής στα ορυκτά καύσιμα να μετατρέπεται σε παγκόσμιο ενεργειακό και οικονομικό σοκ», λέει ο Bruce Douglas από τη Global Renewables Alliance.
«Να εργαστούμε μαζί για να οικοδομήσουμε ένα πιο ασφαλές μέλλον βασισμένο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας»
Η διάσκεψη της Σάντα Μάρτα είναι η μεγαλύτερη από τις τρεις συναντήσεις, με 50 χώρες και περισσότερους από 2.000 οργανισμούς και κοινότητες να αναμένεται να συμμετάσχουν.
Στη συνάντηση, ένας «συνασπισμός των πρωταγωνιστών» θα εργαστεί για να επιταχύνει την πρακτική υλοποίηση της μετάβασης, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι κυβερνήσεις χωρών-καταναλωτών και χωρών-παραγωγών, τον ιδιωτικό τομέα, επιστήμονες, συνδικάτα και την κοινωνία των πολιτών.
Τα αποτελέσματα της διάσκεψης θα δώσουν το έναυσμα για την υλοποίηση εθνικών σχεδίων απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Η Jennifer Morgan, πρώην υφυπουργός και ειδική απεσταλμένη της Γερμανίας για τη διεθνή κλιματική δράση, καλεί τις κυβερνήσεις να αφήσουν στην άκρη τις διαφορές τους και να δημιουργήσουν ένα καλύτερο μέλλον για τους πολίτες τους.
«Οι κυβερνήσεις έχουν μπροστά τους μια επιλογή: είτε να επιμείνουν σε ένα σύστημα χτισμένο πάνω στην ένδεια, είτε να εργαστούν από κοινού για να οικοδομήσουν ένα πιο ασφαλές μέλλον βασισμένο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ο συνασπισμός των πρωταγωνιστών που συγκεντρώνεται στη Σάντα Μάρτα είναι έτοιμος να επιταχύνει αυτή τη στροφή, κάνοντας πρακτικά βήματα για να παραδώσει ένα πιο σταθερό και ανθεκτικό ενεργειακό και κλιματικό σύστημα· αυτή είναι η ασφαλέστερη πορεία προς τα εμπρός και η εξυπνότερη για τις οικονομίες τους.»
Τι μπορεί να προκύψει από τη διάσκεψη της Σάντα Μάρτα;
Η διάσκεψη θα ολοκληρωθεί με μια «σύνοψη της προεδρίας» που, όπως λένε οι διοργανωτές, θα αποτυπώνει τα πολιτικά μηνύματα και τις προτεραιότητες για δράση, τα οποία θα τροφοδοτήσουν τις προετοιμασίες για την COP31.
Ωστόσο, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι οι τελικές δηλώσεις είναι λιγότερο σημαντικές από ό,τι συμβαίνει όταν οι κυβερνήσεις έχουν την ευκαιρία να συναντηθούν.
«Η αξία αυτών των μεγάλων διεθνών συναντήσεων έγκειται λιγότερο στα τελικά κείμενα και περισσότερο στον χώρο και τη δυναμική που δημιουργούν, μέσω της κινητοποίησης φορέων, των παράλληλων συζητήσεων και των ανταλλαγών στο περιθώριο», σημειώνει η Marta Torres Gunfaus από το think tank Institute for Sustainable Development and International Relations.