Υπογραφές σε στρατηγικά έγγραφα και 30 εμπορικές συμφωνίες με την ΕΕ, μεγαλύτερο εμπορικό και επενδυτικό εταίρο του Καζακστάν
Ο πρόεδρος του Καζακστάν Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγεφ ολοκλήρωσε την επίσκεψή του στις Βρυξέλλες με ένα υψηλού επιπέδου φόρουμ, όπου επιχειρηματίες και υπουργοί από τη μεγαλύτερη χώρα της Κεντρικής Ασίας συναντήθηκαν με ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και υπέγραψαν εμπορικές συμφωνίες αξίας περίπου 10 δισ. ευρώ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε λίγο περισσότερο από έναν χρόνο αφότου οι ηγέτες της ΕΕ και των χωρών της Κεντρικής Ασίας συμφώνησαν, στην ιστορική σύνοδο κορυφής στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν, να εγκαινιάσουν μια νέα εποχή συνεργασίας.
Σε εκείνη τη σύνοδο κορυφής, τον Απρίλιο του 2025, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε δηλώσει ότι πιστεύει πως η εταιρική σχέση θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες σε τομείς όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, το εμπόριο και οι μεταφορές, καθώς ανακοίνωσε ένα επενδυτικό πακέτο 12 δισ. ευρώ για την περιοχή.
«Αυτό θα συγκεντρώσει επενδύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη μας. Το αποκαλούμε προσέγγιση Team Europe. Και θα ανοίξει έναν νέο αγωγό έργων προς την Κεντρική Ασία. Είναι πραγματικά η αρχή μιας νέας εποχής στη μακραίωνη φιλία μας», δήλωσε, έχοντας στο πλευρό της τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Στη συνάντησή της με τον πρόεδρο του Καζακστάν έναν χρόνο αργότερα στις Βρυξέλλες, η φον ντερ Λάιεν και ο Κόστα επανέλαβαν ότι η στρατηγική θέση του Καζακστάν, ως πύλης προς την Ασία, προσφέρει πολλές ευκαιρίες.
«Το Καζακστάν και συνολικά η Κεντρική Ασία είναι μια φυσική παγκόσμια πύλη», έγραψε η φον ντερ Λάιεν στο X.
«Σήμερα θα συζητήσουμε πώς η Παγκόσμια Πύλη (Global Gateway) μπορεί να φέρει τις περιοχές μας πιο κοντά. Μετατρέποντας μια πύλη σε διαδρομή για θέσεις εργασίας, ευκαιρίες και ευημερία», πρόσθεσε.
Μεγάλο μέρος της επίσκεψης επικεντρώθηκε στη διασυνδεσιμότητα, καθώς το Καζακστάν βρίσκεται στον Μεσαίο Διάδρομο, που συνδέει την Ευρώπη με την Κίνα και την υπόλοιπη Ανατολική Ασία.
Η χώρα αναπτύσσει και συντηρεί 13 διεθνείς οδικούς, σιδηροδρομικούς και θαλάσσιους διαδρόμους διέλευσης και έχει συμβάλει στην αύξηση του όγκου μεταφερόμενων φορτίων. Τα τελευταία έξι χρόνια, οι όγκοι φορτίου κατά μήκος αυτής της διαδρομής έχουν πενταπλασιαστεί, από 800.000 σε 4,1 εκατ. τόνους ετησίως.
Ο διακηρυγμένος στόχος της Αστάνα είναι να αυξήσει τη δυναμικότητα στα 10 εκατ. τόνους, κάτι που θα τοποθετούσε τη χώρα ως κύρια αρτηρία μεταφορών στη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα.
Για να διατηρήσει αυτή τη δυναμική, το Καζακστάν έχει επενδύσει πάνω από 35 δισ. δολάρια σε υποδομές μεταφορών και εφοδιαστικής την τελευταία 15ετία.
Πέντε συμφωνίες υπογράφηκαν στην Επιτροπή, με στόχο να επιλυθούν ορισμένα από τα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αυξανόμενη κίνηση εμπορευμάτων και ανθρώπων κατά μήκος του διαδρόμου, μεταξύ των οποίων και η Οριζόντια Αεροπορική Συμφωνία.
Η συμφωνία αυτή θα ενισχύσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ΕΕ και Καζακστάν, επιτρέποντας σε οποιαδήποτε επιλέξιμη αεροπορική εταιρεία της ΕΕ να εκτελεί πτήσεις μεταξύ Καζακστάν και οποιουδήποτε από τα 17 κράτη μέλη της ΕΕ που δεν διαθέτουν ήδη διμερή συμφωνία αεροπορικών υπηρεσιών με το Καζακστάν.
Αντικαθιστά τους προηγούμενους περιορισμούς αυτών των συμφωνιών, οι οποίοι περιόρισαν τις γραμμές αυτές σε αεροπορικές εταιρείες που ανήκαν ή ελέγχονταν από υπηκόους του αντίστοιχου κράτους μέλους ή του Καζακστάν.
«Αυτό το ορόσημο αντικατοπτρίζει την κοινή μας δέσμευση να ενισχύσουμε τη συνεργασία, να αυξήσουμε τη συνδεσιμότητα μεταξύ των περιοχών μας και να φέρουμε πιο κοντά τους λαούς και τις οικονομίες μας», δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Αποστόλος Τζιτζικώστας.
«Με το άνοιγμα νέων δυνατοτήτων για αεροπορικές υπηρεσίες, η συμφωνία θα στηρίξει την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τις ανταλλαγές και στις δύο πλευρές. Ανυπομονώ να εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο την αεροπορική μας εταιρική σχέση και να προωθήσουμε τη συνολική συνεργασία μας τα επόμενα χρόνια», πρόσθεσε.
Μια άλλη συμφωνία θα χαλαρώσει εν μέρει το καθεστώς θεώρησης για τους Καζάχους πολίτες που επισκέπτονται την Ευρώπη. Αν και θα εξακολουθούν να χρειάζονται θεώρηση Σένγκεν, θα είναι φθηνότερη, οι χρόνοι αναμονής θα μειωθούν και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την έκδοσή της θα εναρμονιστούν στα κράτη μέλη.
Η κυριότερη απόδειξη ότι όσα είχαν δεσμευθεί στη Σαμαρκάνδη πριν από έναν χρόνο υλοποιούνται στην πράξη προήλθε από το επιχειρηματικό φόρουμ Καζακστάν–ΕΕ, όπου επιχειρηματίες και υπουργοί της κυβέρνησης του Καζακστάν συναντήθηκαν με εκπροσώπους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και χρηματοπιστωτικών θεσμών.
Ανοίγοντας τις εργασίες του φόρουμ, ο Τοκάγεφ υπογράμμισε τον ρόλο που διαδραματίζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στο Καζακστάν.
«Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός και επενδυτικός μας εταίρος, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ήμισυ όλων των ξένων άμεσων επενδύσεων που προσελκύει το Καζακστάν. Μόνο πέρυσι, το διμερές μας εμπόριο ξεπέρασε τα 45 δισ. δολάρια», ανέφερε ο Τοκάγεφ.
Περίπου 4.000 ευρωπαϊκές εταιρείες δραστηριοποιούνται ήδη στο Καζακστάν, σημείωσε ο Τοκάγεφ, προσθέτοντας ότι πρόκειται για μακροπρόθεσμους, αξιόπιστους εταίρους.
Το Καζακστάν είναι έτοιμο να στηρίξει την Ευρώπη στη βιομηχανική της μετάβαση με όλους τους πόρους του, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια περίοδο παγκόσμιας αβεβαιότητας και αστάθειας στις εφοδιαστικές αλυσίδες, πρόσθεσε.
Ο Τοκάγεφ ανέφερε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να προμηθεύσει την Ευρώπη με 21 από τα 34 στρατηγικής σημασίας σπάνια μέταλλα. Παράλληλα, έκανε σαφές ότι αναμένει μεγαλύτερη εμπλοκή ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην ανάπτυξη έργων υψηλής τεχνολογίας στο Καζακστάν.
«Το Καζακστάν και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι φυσικοί εταίροι. Μοιραζόμαστε το κοινό συμφέρον να ενισχύσουμε τη συνδεσιμότητα, να στηρίξουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη, να διασφαλίσουμε την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και να προωθήσουμε την τεχνολογική πρόοδο. Τώρα είναι η στιγμή να μετατρέψουμε αυτό το κοινό όραμα σε συγκεκριμένα έργα, νέες επενδύσεις, πρωτοποριακές τεχνολογίες και ποιοτικές θέσεις εργασίας», είπε ο Τοκάγεφ.
Εκπροσωπώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σεφκόβιτς τόνισε ότι η ΕΕ γνωρίζει τη σημασία του Καζακστάν ως εταίρου. «Σας διαβεβαιώνουμε ότι ξέρουμε πως η χώρα σας δεν είναι μόνο μεγάλη, αλλά είναι επίσης πλούσια σε ιστορία και πολιτισμό. Διαθέτει επίσης πολλούς από τους πόρους, στους οποίους αναφερθήκατε, που είναι κρίσιμοι για την ανάπτυξη της σύγχρονης οικονομίας», δήλωσε ο Σεφκόβιτς.
Υπογράφηκαν συνολικά 30 εμπορικές συμφωνίες, αξίας περίπου 10 δισ. ευρώ. Μόνο το κρατικό ταμείο πλούτου του Καζακστάν «Samruk Kazyna» υπέγραψε συμφωνίες ύψους 8,4 δισ. ευρώ.
Η μεγαλύτερη ανάμεσά τους είναι η συμφωνία πιστοποίησης μεταξύ της εταιρείας-χαρτοφυλακίου της Samruk, της εθνικής αεροπορικής εταιρείας του Καζακστάν Air Astana, και της Airbus, με την Air Astana να προχωρά στην αγορά 50 αεροσκαφών της οικογένειας A320, αξίας 7,3 δισ. ευρώ.
Η Airbus θα αρχίσει να παραδίδει τα αεροσκάφη από το 2031, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα των αερομεταφορών κατά μήκος του Μεσαίου Διαδρόμου.
Άλλη μία σύμβαση υπηρεσιών υπογράφηκε με τη γαλλική κατασκευάστρια εταιρεία μηχανών Alstom, η οποία διαθέτει ήδη μονάδα συναρμολόγησης κοντά στην πρωτεύουσα του Καζακστάν, την Αστάνα, και παραδοσιακά προμηθεύει μηχανές στους Σιδηροδρόμους Καζακστάν.
Η νέα συμφωνία, ύψους 967 εκατ. ευρώ, θα εξασφαλίσει τη συνεχή συντήρηση αυτών των μηχανών, καθιστώντας την κυκλοφορία στον Μεσαίο Διάδρομο πιο αξιόπιστη.
«Υπογράφηκαν και άλλες συμφωνίες σε διαφορετικούς τομείς: πετροχημικά, μεταφορές και εφοδιαστική. Στόχος τους είναι να αυξήσουν τη συνδεσιμότητά μας με άλλα μέρη του κόσμου και τελικά να αυξήσουν τη χωρητικότητα του Μεσαίου Διαδρόμου», δήλωσε ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Samruk Kazyna Νουρλάν Ζακούποφ.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Καζακστάν, Σερίκ Ζουμανγκαρίν, δήλωσε μετά το φόρουμ ότι η καζακική αντιπροσωπεία αποχώρησε ικανοποιημένη, καθώς όλες οι συναντήσεις ήταν εποικοδομητικές, κατέληξαν σε συγκεκριμένες συμφωνίες και έδειξαν ότι το Καζακστάν και η Ευρωπαϊκή Ένωση έρχονται πιο κοντά.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κύριος εμπορικός μας εταίρος και δεν απέχει πολύ η στιγμή που το εμπόριο των 45 δισ. δολαρίων θα αυξηθεί στα 50 δισ.», δήλωσε ο Ζουμανγκαρίν στο Euronews.
«Το Καζακστάν δεν προμηθεύει μόνο πρώτες ύλες σε αυτό το εμπόριο. Ήδη μιλάμε για αγροτικά προϊόντα και ορισμένα σύνθετα προϊόντα. Προσφέρουμε εγγυήσεις για όλες τις παραδόσεις μας και, στον σημερινό κόσμο, η σταθερότητα μειώνει το κόστος παραγωγής. Για εμάς, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επίσης ένας πολύ αξιόπιστος καταναλωτής», πρόσθεσε ο Ζουμανγκαρίν.
«Μπορούμε να αισθανόμαστε ικανοποιημένοι με αυτήν, θα έλεγα ιστορική, επίσκεψη, επειδή σε αυτό το φόρουμ συμμετείχαν οι κύριοι “λοκομοτίβες” της ευρωπαϊκής οικονομίας, οι οποίες είτε είναι ήδη παρούσες στο Καζακστάν είτε ετοιμάζονται να έρθουν και να παράγουν στη χώρα μας, να δραστηριοποιηθούν στη ναυπηγική ή να προσφέρουν διαδικασίες τυποποίησης και πιστοποίησης. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά για εμάς», κατέληξε ο Ζουμανγκαρίν.