Αναλυτές: Το Ιράν εξήγαγε 50 εκατ. βαρέλια πετρελαίου στην Κίνα μέσω του «σκιώδους στόλου»

Διεθνείς αναλυτές της αγοράς ενέργειας εκτιμούν ότι, αμέσως μετά την προσωρινή άρση των περιορισμών στις εξαγωγές, ένας στόλος περίπου 20 υπερδεξαμενόπλοιων μετέφερε τεράστιες ποσότητες αποθηκευμένου ιρανικού πετρελαίου προς την Ανατολική Ασία και ιδιαίτερα προς τα λιμάνια της Κίνας.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Τα συστήματα δορυφορικής παρακολούθησης πλοίων αποκαλύπτουν ότι από τις τελευταίες ημέρες του Ιουνίου, γιγαντιαία ιρανικά δεξαμενόπλοια άρχισαν να αγκυροβολούν διαδοχικά στα ύδατα ανατολικά της Μαλαισίας. Πρώτο έφθασε το δεξαμενόπλοιο Diona, ακολούθησαν τα Heru 2 και Sonia 1, ενώ στις 13 Ιουλίου στον στόλο προστέθηκε και το δεξαμενόπλοιο Stream.

Τα νέα έσοδα δισεκατομμυρίων δολαρίων που αποκομίζει το Ιράν από αυτές τις εξαγωγές διαδραματίζουν σήμερα καθοριστικό και σωτήριο ρόλο για την οικονομία της Τεχεράνης, καθώς ο Λευκός Οίκος, με την εκ νέου επιβολή περιορισμών στα Στενά του Ορμούζ, έχει περιορίσει ξανά τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.

Για την προώθηση και την πώληση αυτών των φορτίων, οι ιρανικές αρχές έχουν επιστρέψει στις παραδοσιακές και δοκιμασμένες μεθόδους που χρησιμοποιούν για να παρακάμπτουν τις κυρώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, τα ιρανικά πετρελαιοφόρα κατευθύνουν τα φορτία τους σε μια περιοχή γνωστή ως «Outer Port Limits of Eastern Port», έξω από τα χωρικά ύδατα της Μαλαισίας, η οποία λειτουργεί ως βασικός ενδιάμεσος σταθμός μεταξύ του Περσικού Κόλπου και της Κίνας.

Στο σημείο αυτό πραγματοποιούνται ευαίσθητες επιχειρήσεις μεταφοράς φορτίου από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfer). Το πετρέλαιο μεταφορτώνεται σε δεξαμενόπλοια με σημαίες άλλων χωρών, τα οποία συχνά απενεργοποιούν τα αυτόματα συστήματα αναγνώρισης και εντοπισμού τους (AIS), ώστε να καθίσταται αδύνατη η παρακολούθηση της πορείας τους.

Στη συνέχεια, τα ενδιάμεσα αυτά δεξαμενόπλοια κατευθύνονται προς τα λιμάνια της κινεζικής επαρχίας Σαντόνγκ, όπου παραδίδουν τα φορτία τους στα μικρά ανεξάρτητα διυλιστήρια της χώρας, γνωστά ως «teapot refineries» («διυλιστήρια τσαγιέρας»).

Ο ιδιωτικός αυτός τομέας αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο με μεγάλες εκπτώσεις και μέσω χρηματοπιστωτικών διαύλων εκτός δολαρίου, βασισμένων στο κινεζικό γουάν.

Αυτό το σύνθετο δίκτυο εφοδιαστικής και η χρήση τεχνικών παραποίησης ή απόκρυψης των δορυφορικών σημάτων περιορίζουν σημαντικά τη δυνατότητα των αμερικανικών αρχών να εντοπίζουν τις φυσικές διαδρομές των φορτίων και να επιβάλλουν κυρώσεις.

Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς ενέργειας, η ταχύτητα με την οποία αντέδρασε το Ιράν σε αυτή τη σύντομη ευκαιρία ήταν εξαιρετικά υψηλή.

Αμέσως μετά την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας αποκλιμάκωσης στις 17 Ιουνίου και την αναστολή των θαλάσσιων περιορισμών, τα δεξαμενόπλοια που βρίσκονταν ήδη αγκυροβολημένα στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι του Τσαμπαχάρ και στους τερματικούς σταθμούς πετρελαίου του Περσικού Κόλπου, έχοντας ήδη φορτωθεί και παραμένοντας σε ετοιμότητα, ξεκίνησαν τη μετακίνησή τους προς τον Ινδικό Ωκεανό και τις θαλάσσιες οδούς της Ανατολικής Ασίας.

Ο στόλος αυτός, γνωστός και ως «στόλος-φάντασμα» ή «σκιώδης στόλος», αξιοποίησε αυτό το χρονικό παράθυρο και τη διαδρομή μέσω του Τσαμπαχάρ, το οποίο λόγω της γεωγραφικής του θέσης βρίσκεται εκτός των Στενών του Ορμούζ και διαθέτει άμεση πρόσβαση στα ανοιχτά ύδατα. Έτσι, κατάφερε χωρίς καθυστερήσεις να καταγράψει επίπεδα ημερήσιων εξαγωγών που δεν είχαν παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία παρακολούθησης πετρελαιοφόρων, η αύξηση των ιρανικών εξαγωγών κατά το δεύτερο μισό του Ιουνίου ήταν τόσο ραγδαία ώστε, μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, σχεδόν 50 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων φυσικού αερίου μεταφέρθηκαν προς τα κινεζικά λιμάνια.

Ο όγκος αυτός αποτελεί ιστορικό ρεκόρ, καθώς ισοδυναμεί με το σύνολο των μηνιαίων εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν προς την Κίνα πριν από την κλιμάκωση των εντάσεων και τις πρόσφατες στρατιωτικές συγκρούσεις.