«Δεν θέλω να αντικαταστήσω μοντέλα με AI»: ο σχεδιαστής Στίβεν Πασάρο σχεδιάζει αλλαγές στη μόδα
Ο καταξιωμένος σχεδιαστής πολυτελούς μόδας Στίβεν Πασάρο μιλά αποκλειστικά στο Euronews Culture για την καλλιτεχνική του ματιά και τις νέες τάσεις.
Ένα από τα πιο αναμενόμενα ονόματα στη φετινή Εβδομάδα Μόδας του Παρισιού ίσως να μην είναι κάποιο που έχετε ξανακούσει.
Ο Steven Passaro έχει κερδίσει επαίνους και αναγνώριση από τον όμιλο LVMH, τη Fédération de la Haute Couture et de la Mode και το γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού, μεταξύ άλλων.
Ο γαλλοπορτογάλος σχεδιαστής μόδας αποφοίτησε από την περίφημη Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών Duperré στο Παρίσι και το University of the Arts London. Πριν λανσάρει το ομώνυμο label του, τελειοποίησε την τέχνη του σε κορυφαίους οίκους μόδας, όπως οι Hermès, Loewe και Christian Dior.
Σε αποκλειστική συνέντευξη στο Euronews Culture, ο οραματιστής σχεδιαστής μίλησε για τη δημιουργική του διαδικασία, τη δουλειά του και το πώς αλλάζει το τοπίο της βιομηχανίας της μόδας.
Euronews Culture: Αρχικά σπουδάσατε αρχιτεκτονική. Πώς επηρέασε αυτή η εμπειρία τη μετάβασή σας στον σχεδιασμό μόδας;
Η αρχιτεκτονική ήταν, θα έλεγα, η πρώτη μου αγάπη. Ο τρόπος σκέψης μου γύρω από την τρισδιάστατη απεικόνιση διαμορφώθηκε χάρη στις κατασκευές που κάνουμε στην αρχιτεκτονική. Για μένα ήταν φυσικό να κρατήσω τις δεξιότητες που απέκτησα στην αρχιτεκτονική και να τις μεταφέρω στη μόδα.
Οι συλλογές σας χαρακτηρίζονται από έντονες, δομημένες σιλουέτες και αυστηρές φόρμες. Τι σας ελκύει σε αυτή την προσέγγιση;
Όπως το βλέπω, υπάρχουν δύο τρόποι να ντύσεις το σώμα.
Στη Δύση κόβουν το ύφασμα για να «σμιλέψουν» το σώμα, ενώ στην Ανατολή υπάρχει περισσότερο η προσέγγιση του να τυλίγεις το σώμα με ύφασμα. Ήθελα πραγματικά να υπάρχει αυτή η συνομιλία της δυαδικότητας στον σχεδιασμό της σιλουέτας.
Η αρχιτεκτονική μού επέτρεψε να έχω αυτή την ένταση ανάμεσα στα δύο, όπου κάποιες φορές η σιλουέτα έχει έναν πολύ έντονο, σχεδόν γλυπτικό χαρακτήρα, αλλά ταυτόχρονα και μια ορισμένη ρευστότητα.
Η συλλογή Άνοιξη-Καλοκαίρι 2026, με τίτλο Moonlit Lover, εξερεύνησε την «τοξική αγάπη» – κρυφές σχέσεις, εμμονές αργά τη νύχτα και ψευδαισθήσεις που τελικά πληγώνουν περισσότερο απ’ όσο θεραπεύουν. Η συλλογή Φθινόπωρο-Χειμώνας 2026, με τίτλο Ethereal Shift, εμβάθυνε στην προσωπική μεταμόρφωση, το άφημα και την αναζήτηση νοήματος σε έναν χαοτικό κόσμο. Από πού αντλείτε την έμπνευσή σας;
Η κάθε συλλογή είναι πάντα συνέχεια της ιστορίας της προηγούμενης σεζόν. Στα γαλλικά λέμε «le fil rouge» [το καθοδηγητικό νήμα] – για μένα δεν υπάρχει κενό [ανάμεσα στις συλλογές].
Ήθελα πραγματικά να δημιουργήσω μια γλώσσα που να μπορείς να εξελίσσεις και να προσαρμόζεις σεζόν με τη σεζόν. Είναι ένα μεγάλο κεντρικό θέμα, και κάθε συλλογή είναι μια διαφορετική οπτική για να περιγράψει το ίδιο αντικείμενο. Υπάρχει μια φάση μεταμόρφωσης από ένα σημείο Α σε ένα σημείο Β, αλλά στο τέλος της ημέρας θεωρώ ότι είναι μια πολύ διαισθητική δουλειά.
Υπάρχει έμπνευση από την ψυχολογία, από τη σpirituality. Επίσης, από όσα συμβαίνουν στον κόσμο αυτή τη στιγμή.
Την τελευταία συλλογή που μόλις παρουσιάσαμε – την αποκαλώ «Glimpse» – γιατί είναι εκείνη η στιγμή που πρόκειται να κάνεις το βήμα προς κάτι, το θέλεις πολύ, αλλά ταυτόχρονα σε φοβίζει. Είναι το συναίσθημα που έχω απέναντι στον κόσμο τώρα, με όλες τις πολιτικές του διαστάσεις, όπου συμβαίνουν πολύ καλά πράγματα, αλλά και πολύ άσχημα. Είναι αυτή η ένταση του «θέλω, αλλά φοβάμαι».
Ελπίζω λοιπόν η επόμενη σεζόν να είναι λίγο πιο ανάλαφρη.
Η δημιουργική σας διαδικασία διαφέρει από εκείνη πολλών παραδοσιακών σχεδιαστών μόδας. Βασίζεστε σε μεγάλο βαθμό στην ψηφιακή τρισδιάστατη μοντελοποίηση πριν περάσετε σε φυσικά πρωτότυπα. Τι σας οδήγησε σε αυτή την προσέγγιση και ποια πλεονεκτήματα προσφέρει;
Στο London College of Fashion υπήρχε ένα Τμήμα Τεχνολογίας στη Μόδα, όπου μπορείς να μάθεις όλη αυτή την τεχνολογία γύρω από τη βιομηχανία και τι θα χρησιμοποιούν οι άνθρωποι στο μέλλον.
Ήρθα σε επαφή με το λογισμικό και σκέφτηκα: «Α, μοιάζει με αυτό που έκανα στην αρχιτεκτονική, αλλά για τη μόδα». Πάντα ήμουν λίγο geek, οπότε για μένα ήταν κάπως φυσικό να πειραματιστώ μαζί του.
Το όφελος έγινε ξεκάθαρο όταν συνειδητοποίησα ότι μπορώ να φτιάξω ένα πατρόν σε δύο ώρες, ενώ στο χέρι θα μου έπαιρνε δύο-τρεις ημέρες ή και περισσότερο.
Λατρεύω την χειροτεχνία, οπότε σκέφτηκα: «Εντάξει, θα εξοικονομήσω χρόνο στο πατρόν, κάνοντάς το ψηφιακά, ώστε να έχω χρόνο και πόρους για την τέχνη».
Όταν κάνεις couture και bespoke ραπτική, χρειάζεσαι χρόνο και να είσαι παρών με τα χέρια πάνω στη [ραπτο]μηχανή και στο ύφασμα, οπότε το πλεονέκτημα της τρισδιάστατης μοντελοποίησης ήταν για μένα αυτονόητο.
Η καινοτομία και η βιωσιμότητα βρίσκονται στο επίκεντρο της δουλειάς σας. Πώς αντανακλούν οι συλλογές σας το όραμά σας για περιβαλλοντική ευθύνη και τι πρακτικά μέτρα λαμβάνετε ώστε η δημιουργική σας διαδικασία να είναι πιο βιώσιμη;
Είναι ένα θέμα πολύ σημαντικό για μένα. Όλη η φάση της ανάπτυξης του προϊόντος σχεδιάζεται με αυτή την ιδέα στο μυαλό: πώς μπορούμε να βλάψουμε λιγότερο το περιβάλλον.
Χρησιμοποιώντας το λογισμικό "Style3D", μπορούμε να κάνουμε εικονικά δείγματα και εικονική δημιουργία πατρόν πάνω σε έναν ψηφιακό avatar. Αυτό μειώνει τα απόβλητα.
Χρησιμοποιούμε υφάσματα που προμηθευόμαστε στην Ευρώπη από τον όμιλο LVMH.
Μια τέτοια προσέγγιση μας επιτρέπει να εστιάζουμε στην χειροτεχνία. Υπάρχουν πολλά να μάθουμε και προσπαθούμε συνεχώς να βελτιώνουμε τη διαδικασία προς αυτή την κατεύθυνση.
Το 2025, η Shein άνοιξε έναν χώρο λιανικής μέσα στο BHV στο Παρίσι, κίνηση που προκάλεσε έντονη δημόσια κριτική. Το BHV χαρακτήρισε τη συνεργασία «στρατηγικό λάθος» και την έληξε. Πώς βλέπετε την αυξανόμενη παρουσία των brands ultra-fast fashion σε παραδοσιακούς χώρους λιανικής και online;
Υπάρχει σήμερα πολλή δουλειά ενημέρωσης που πρέπει να γίνει για τον καταναλωτή.
Ο κόσμος δεν ξέρει πώς να καταναλώνει πραγματικά ποιοτικά προϊόντα, γιατί αν αγοράσεις ένα t-shirt με 3 €, κάτι που δεν ξέρω καν πώς γίνεται, αφού ούτε το ύφασμα δεν κοστίζει τόσο το μέτρο, μετά από τρία πλυσίματα θα έχει καταστραφεί. Αν αγοράσεις ένα t-shirt με 15-20 €, θα αντέξει ίσως 10-20 πλύσεις, άρα στο τέλος θα σου κοστίσει λιγότερο.
Πλέον στην Ευρώπη, ακόμη και στη Γαλλία, έχουμε έναν νέο κανονισμό για την ultra-fast fashion, που θεωρώ σημαντικό. Χρειάζονται ρυθμίσεις για να προστατεύονται οι άνθρωποι και το περιβάλλον. Είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα, γιατί οι άνθρωποι έχουν διαφορετικούς προϋπολογισμούς για να μπορούν να αγοράσουν ρούχα.
Πολλοί μεγάλοι οίκοι πολυτελείας χρησιμοποιούν πλέον την τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργούν εικόνες καμπάνιας και φωτογραφίσεις. Ποια είναι η θέση σας σε αυτό;
Όταν το χρησιμοποιούν μεγάλα brands ή μεγάλες εταιρείες, το βρίσκω αρκετά αμφισβητήσιμο, γιατί είναι αυτοί που έχουν τον μεγάλο προϋπολογισμό για μοντέλα, φωτογράφους, στυλίστες και όλους τους υπόλοιπους.
Αν αρχίσουν να αντικαθιστούν τον άνθρωπο πίσω από τις εικόνες μόνο με ΑΙ, τότε πολλοί άνθρωποι θα χάσουν τη δουλειά τους. Δεν θέλω να αντικαταστήσω τα μοντέλα με ΑΙ. Θεωρώ όμορφο να φέρνεις ανθρώπους μαζί, να ανταλλάσσεις ιδέες – έτσι γίνεσαι πιο δημιουργικός.
Αν τα μεγάλα brands σταματήσουν να πληρώνουν μοντέλα, ποιος θα πληρώνει; Τα μικρότερα brands. Εμείς δεν μπορούμε πια να αντέξουμε τις αμοιβές, καθώς τα πρακτορεία μοντέλων διπλασιάζουν ή τριπλασιάζουν τις χρεώσεις σε σχέση, για παράδειγμα, με έναν χρόνο πριν.
Η ευθύνη υπάρχει σε όλα τα διαφορετικά στάδια της διαδικασίας. Αφορά την εικόνα και τη φήμη, τη βιομηχανία και τον αντίκτυπο στους άλλους ανθρώπους.
Διδάσκατε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Μόδας, μία από τις κορυφαίες σχολές μόδας στον κόσμο. Ποια είναι η πιο πολύτιμη συμβουλή που θα δίνατε σήμερα σε νέους σχεδιαστές που ελπίζουν να λανσάρουν το δικό τους brand ένδυσης;
Μην τρέχετε. Δεν έχει νόημα να τρέχετε. Ακόμη κι αν έχετε τη λίστα με «θέλω εκείνο το περιοδικό, εκείνη την κάλυψη, θέλω να είμαι στην εβδομάδα μόδας» ή οτιδήποτε – είναι πολύ δύσκολο.
Πρέπει να είστε έξυπνοι στον σχεδιασμό του προϊόντος. Να βεβαιωθείτε ότι βρίσκετε το κοινό σας. Χρειάζεστε τους σωστούς ανθρώπους γύρω σας: φίλους, γνωριμίες που κάνετε στην πορεία και επαγγελματικούς συνεργάτες.
Να ακούτε τα σχόλια, αλλά όχι υπερβολικά. Πρέπει να έχετε ένα είδος φίλτρου.
Πάρτε τον χρόνο σας. Μην βιάζεστε. Σημασία έχει ο μαραθώνιος, όχι το σπριντ.
Αυτή θα ήταν η καλύτερη συμβουλή μου.
Δείτε το βίντεο στον player επάνω για περισσότερα από τον Steven Passaro.
Η συνέντευξη επιμελήθηκε για συντομία και σαφήνεια.