Πρόσφατες πυρκαγιές αποδίδονται σε φωτοβολταϊκά: αυξάνεται πράγματι ο κίνδυνος στην Ευρώπη;
Τα ηλιακά πάνελ έχουν χαρακτηριστεί ως η «πιθανή» αιτία μιας πρόσφατης πυρκαγιάς που κατέστρεψε ολοσχερώς μια νοσηλευτική μονάδα ψυχικής υγείας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μονάδα Springwood του νοσοκομείου Malton, στο Νορθ Γιορκσάιρ της Αγγλίας, τυλίχτηκε στις φλόγες στις 8 Ιουλίου. Οι τοπικές υπηρεσίες πυρόσβεσης και διάσωσης αναφέρουν ότι το κτήριο ήταν «πλήρως παραδομένο στις φλόγες» όταν έφτασαν τα συνεργεία.
Και οι 15 ασθενείς απομακρύνθηκαν με ασφάλεια από τη μονάδα και δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί. Πλήρης έκθεση για την πυρκαγιά αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες.
Η πυρκαγιά έρχεται μετά από τρία παρόμοια περιστατικά σε δημοτικά σχολεία στην Αγγλία τους τελευταίους 12 μήνες, για τα οποία οι ευθύνες αποδόθηκαν στα ηλιακά πάνελ. Αυτό οδήγησε περίπου 80 σχολεία στην κομητεία Σάφολκ να απενεργοποιήσουν τα ηλιακά τους πάνελ ως προληπτικό μέτρο.
Το συμβούλιο επισημαίνει ότι οι πυρκαγιές στα δημοτικά σχολεία θεωρείται πως είχαν όλες διαφορετικά αίτια και όχι ένα κοινό κατασκευαστικό ελάττωμα στα πάνελ.
Ωστόσο, τα περιστατικά αναδεικνύουν τους πιθανούς κινδύνους από την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες δημόσιων κτιρίων και κατοικιών.
Αυξάνονται οι πυρκαγιές από ηλιακά πάνελ στην Ευρώπη;
Τα φωτοβολταϊκά (PV) πάνελ, δηλαδή τα επιμέρους ηλιακά στοιχεία που μετατρέπουν το ηλιακό φως σε ηλεκτρική ενέργεια, έχουν εξελιχθεί στην πιο ανταγωνιστική πηγή ηλεκτρισμού σε πολλές περιοχές της ΕΕ.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 47,5% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ το 2024 προήλθε από ανανεώσιμες πηγές, και τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν σχεδόν το ένα τέταρτο αυτού του ποσοστού (23,4%).
Η εντυπωσιακή άνοδος των εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών έχει οδηγήσει σε περισσότερα περιστατικά πυρκαγιών και μεγαλύτερη δημοσιότητα γύρω από αυτά. Ωστόσο, ο κίνδυνος ανά σύστημα παραμένει εξαιρετικά χαμηλός.
Στοιχεία του ολλανδικού ερευνητικού ινστιτούτου TNO δείχνουν ότι την περίοδο 2015-2018 σημειώθηκαν μόλις 27 πυρκαγιές σε κτίρια με φωτοβολταϊκά στην Ολλανδία, εκ των οποίων οι 23 σε κατοικίες.
Με 170.000 νέα συστήματα φωτοβολταϊκών σε κατοικίες μόνο το 2018, αυτό αντιστοιχεί σε λιγότερο από 0,014% των σπιτιών με ηλιακά πάνελ.
Για την περίοδο 1993-2013, το γερμανικό ερευνητικό ινστιτούτο Fraunhofer ISE ανέφερε ότι το 0,006% των εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών προκάλεσαν πυρκαγιά με σημαντικές ζημιές. Από το σύνολο των 1,3 εκατομμυρίων εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών στη Γερμανία το 2013, οι 350 ενεπλάκησαν σε πυρκαγιές, ενώ οι 120 θεωρήθηκαν ως η πραγματική αιτία της φωτιάς.
Ωστόσο τα διαθέσιμα δεδομένα για πυρκαγιές που συνδέονται με ηλιακά συστήματα παραμένουν περιορισμένα.
Μία μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα στο περιοδικό Science Direct (πηγή στα Αγγλικά) ανέλυσε εθνικές στατιστικές από τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες. Διαπίστωσε ότι ο αριθμός περιστατικών ανά 100.000 εγκαταστάσεις κυμαίνεται περίπου μεταξύ 5 και 22 σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία και Σουηδία, έναντι 75 στη Σλοβενία.
«Οι διαφορές αυτές πιθανότατα επηρεάζονται από τις διαφορετικές μεθόδους συλλογής δεδομένων και τα κριτήρια συμπερίληψης που εφαρμόζονται στις επιμέρους χώρες», αναφέρει η έκθεση.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου το 68% των πυρκαγιών περιορίστηκε στον εξοπλισμό φωτοβολταϊκών, ενώ το 24% προκάλεσε ζημιές σε γειτονικές επιφάνειες – όπως η στέγη. Στο 5% των περιπτώσεων σημειώθηκε σημαντική εξάπλωση της φωτιάς, ενώ η ολοσχερής καταστροφή κτιρίων αντιστοιχεί μόλις στο 3% των περιστατικών.
Τι προκαλεί τις πυρκαγιές σε ηλιακά πάνελ;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι οι πυρκαγιές που σχετίζονται με ηλιακά πάνελ εμφανίζονται με συχνότητα «σημαντικά χαμηλότερη» από εκείνη πολλών κοινών οικιακών συσκευών.
«Όταν εμφανίζονται προβλήματα, συνδέονται συνήθως με κακή εγκατάσταση ή ελαττωματικά εξαρτήματα και όχι με την ίδια την τεχνολογία των ηλιακών πάνελ», προσθέτει η Ένωση.
Σε όλη την Ευρώπη υπάρχουν ισχυρές δικλίδες ασφαλείας για την προστασία των εγκαταστάσεων ηλιακής ενέργειας. Αυτό περιλαμβάνει την υποχρέωση όλα τα πάνελ (είτε εισαγόμενα είτε παραγόμενα στην ΕΕ) να πληρούν αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές.
«Για να διασφαλιστεί η σωστή εγκατάσταση των συστημάτων, τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να διαθέτουν συστήματα πιστοποίησης (ή αντίστοιχους μηχανισμούς) για τους εγκαταστάτες και τους σχεδιαστές φωτοβολταϊκών, όπως προβλέπει η Οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας», προσθέτει η Επιτροπή.
«Τα συστήματα αυτά περιλαμβάνουν προγράμματα κατάρτισης και δημόσιους καταλόγους πιστοποιημένων εγκαταστατών.»
Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο πυρκαγιάς από ηλιακά πάνελ
Κάθε σύστημα που αξιοποιεί την ενέργεια του ήλιου ενέχει κάποιο βαθμό κινδύνου πυρκαγιάς. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εγκαταστάσεις που παλιώνουν και δεν συντηρούνται επαρκώς.
Για να μειωθεί ο κίνδυνος πυρκαγιών από ηλιακά πάνελ, συνιστάται να χρησιμοποιείτε μόνο πιστοποιημένους εγκαταστάτες και να μην επιχειρείτε να τοποθετήσετε μόνοι σας τα πάνελ στις στέγες. Οι επιτοίχιοι μετατροπείς θα πρέπει επίσης να στερεώνονται σε μη εύφλεκτες επιφάνειες, μακριά από ογκώδη αντικείμενα ή υλικά αποθήκευσης.
Οι ιδιοκτήτες κατοικιών καλό είναι να προγραμματίζουν τακτικούς ελέγχους από επαγγελματίες, ώστε τα πάνελ να επιθεωρούνται και να συντηρούνται κάθε δύο χρόνια περίπου. Αξίζει επίσης να ελέγχετε τα πάνελ σας μετά από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ισχυρούς ανέμους, για να βεβαιωθείτε ότι δεν έχει μετακινηθεί τίποτα.