Πολιτικό θρίλερ στο Βερολίνο: Μάχη για το κοινοβούλιο του κρατιδίου του Βερολίνου

Την Κυριακή στο Βερολίνο διεξάγονται εκλογές για το νέο κοινοβούλιο του κρατιδίου, το Abgeordnetenhaus, παράλληλα με τις εκλογές για το κοινοβούλιο του κρατιδίου στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η αναμέτρηση παραμένει ανοιχτή: Η Die Linke (Αριστερά) και οι CDU (Χριστιανοδημοκράτες) καταγράφουν στις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις ποσοστά 20%- 23%, σχεδόν ισόπαλα, με το AfD (18%) και τους Πράσινους (16%) να ακολουθούν σε μικρή απόσταση. Οι SPD (Σοσιαλδημοκράτες), με 10-12%, βρίσκονται αισθητά κάτω από το ποσοστό του 2023.

Κατά συνέπεια, παραμένει ανοιχτό και το τι θα ακολουθήσει μετά τις κάλπες.

Για τον μέχρι σήμερα μαύρο-κόκκινο συνασπισμό CDU και SPD, οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν πλέον κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αλλαγές σημειώθηκαν και στην ίδια τη CDU: αντί του νυν κυβερώντος δημάρχου Κάι Βέγκνερ, επικεφαλής του ψηφοδελτίου είναι πλέον ο γερουσιαστής Οικονομικών και Πολιτισμού Στέφαν Έβερς. Ο Βέγκνερ ανακοίνωσε το καλοκαίρι, μετά από μήνες κριτικής για τη διαχείριση της κρίσης στην Stromausfall του Ιανουαρίου, ότι δεν θα θέσει εκ νέου υποψηφιότητα ως επικεφαλής.

Σε επίπεδο θέσεων, η CDU δίνει έμφαση στην εσωτερική ασφάλεια, σε ένα πιο αποτελεσματικό κράτος και στην οικονομική ανάπτυξη. Για τον σκοπό αυτό θέλει να ενισχύσει τόσο την αστυνομία όσο και τη δικαιοσύνη, να επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης και να ψηφιοποιήσει τη δημόσια διοίκηση.

Με βάση τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις, στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σενάρια συμμαχιών, ανάμεσά τους μια κυβέρνηση από Linke, Πράσινους και SPD ή ένας συνασπισμός CDU, Πρασίνων και SPD. Το αν θα υλοποιηθούν τέτοιες συνεργασίες εξαρτάται πάντως και από το ποιες παρατάξεις θα καταφέρουν τελικά να περάσουν την πόρτα του Abgeordnetenhaus.

Στην πρόσφατη πρόβλεψη του ZDF της 11ης Σεπτεμβρίου, η Linke φτάνει το 23%, η CDU το 21%, η AfD το 17%, οι Πράσινοι το 16% και η SPD το 10%. Με αυτά τα ποσοστά, τόσο ένας συνασπισμός Linke–Πρασίνων–SPD όσο και ένας συνασπισμός CDU–Πρασίνων–SPD θα διέθεταν αριθμητικά πλειοψηφία. Και ο πρόσφατος BerlinTREND της Infratest dimap καταλήγει σε παρόμοια εικόνα: Linke 21%, CDU 20%, AfD 18%, Πράσινοι 16% και SPD 12%.

Η SPD δίνει μάχη για συμμετοχή στην επόμενη κυβέρνηση

Οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν στις δημοσκοπήσεις πέσει πλέον στο 10 έως 12%. Το 2023 είχαν φτάσει στο 18,4%. Επικεφαλής του ψηφοδελτίου είναι ο συμπρόεδρος της SPD Βερολίνου, Στέφεν Κραχ, από την Κάτω Σαξονία. Σε βάρος του διεξάγει έρευνα η εισαγγελία Αννόβερου, λόγω καταγγελιών που σχετίζονται με δωρεά 9.900 ευρώ προς τη βερολινέζικη SPD. Ο Κραχ απορρίπτει τις κατηγορίες και συνεχίζει την προεκλογική του εκστρατεία με το σύνθημα «Wieder Berlin», παρά τις καταγγελίες.

Σε επίπεδο θέσεων, η SPD –όπως και τα περισσότερα άλλα κόμματα– δίνει προτεραιότητα στην προσιτή στέγη, στις επενδύσεις και σε μια λειτουργική υποδομή. Στο προεκλογικό της πρόγραμμα υπόσχεται για την επόμενη νομοθετική περίοδο 100.000 νέα διαμερίσματα και θέλει να αυξήσει το ποσοστό των κοινωνικών κατοικιών σε νέα οικοδομικά έργα από 30% σε 50%. Προβλέπονται επίσης επενδύσεις σε δρόμους και γέφυρες, σχολεία, νοσοκομεία και στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Η προσιτή κατοικία αποτελεί κεντρικό σημείο του προεκλογικού αγώνα και για τα υπόλοιπα κόμματα. Σύμφωνα με τη Γερουσία Βερολίνου για την αστική ανάπτυξη, την οικοδομή και τη στέγαση, λείπουν πάνω από 100.000 νέα διαμερίσματα στην πρωτεύουσα. Προστίθεται και η ανάγκη για επιπλέον κατοικίες για περίπου 200.000 ανθρώπους που, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα μετακομίσουν στο Βερολίνο έως το 2040. Από αυτά προκύπτει για τα επόμενα χρόνια ετήσια ανάγκη για περίπου 20.000 νέα διαμερίσματα.

Το CDU ποντάρει κυρίως σε ταχύτερη ανέγερση νέων κατοικιών και σε περισσότερη ιδιοκατοίκηση. Οι Πράσινοι δίνουν μεγαλύτερο βάρος σε στέγη προσανατολισμένη στο κοινό συμφέρον. Αντίθετα, η Linke ζητά την κοινωνικοποίηση μεγάλων αποθεμάτων κατοικιών. Το AfD και το Ελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (FDP) απορρίπτουν αυτή τη γραμμή και προτείνουν επίσης περισσότερο ιδιωτικό νέο οικοδομικό έργο και λιγότερη ρύθμιση.

Η Linke βάζει πλώρη για το Rotes Rathaus

Η Linke έχει κερδίσει σαφώς έδαφος μετά τις εκλογές του 2023. Τότε είχε συγκεντρώσει 12,2%, ενώ στις τρέχουσες δημοσκοπήσεις κινείται γύρω στο 21 έως 23% και ανήκει έτσι στα δύο ισχυρότερα κόμματα της αναμέτρησης.

Η επικεφαλής του ψηφοδελτίου, Ελίφ Εράλπ, εστιάζει στην προεκλογική της εκστρατεία κυρίως στα ενοίκια και στα κοινωνικά ζητήματα. Η Linke ζητά, μεταξύ άλλων, την κοινωνικοποίηση μεγάλων αποθεμάτων κατοικιών και πιο ισχυρή προστασία των ενοικιαστών. Και στον δημόσιο συγκοινωνιακό τομέα, στις κοινωνικές παροχές και στην κλιματική πολιτική, το κόμμα στηρίζεται σε έναν πιο ενεργό ρόλο του κράτους.

Η προεκλογική εκστρατεία της βερολινέζικης Linke επισκιάζεται όμως από μια συζήτηση για τον τρόπο που το κόμμα αντιμετωπίζει τον αντισημιτισμό και τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Αφορμή αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, η εμφάνιση του ράπερ Dahabflex σε εκδήλωση της οργάνωσης της Linke στο Νόικελν στα τέλη Αυγούστου, όπου τραγούδησε «Yalla Yalla Intifada, Westbank, Palästine, Gaza», καθώς και «Death to the IDF» (θάνατος στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις).

Ο επικεφαλής του ψηφοδελτίου των CDU, Έβερς, κατηγορεί την Εράλπ ότι δεν αντιδρά αρκετά αποφασιστικά απέναντι σε αντισημιτικές τάσεις στο κόμμα της. Η Εράλπ απορρίπτει αυτή την κριτική και τονίζει τη δέσμευσή της κατά του αντισημιτισμού και υπέρ της προστασίας της εβραϊκής ζωής. Η βερολινέζικη Linke έχει επιπλέον εγκρίνει δικό της οδηγό για την αντιμετώπιση του αντισημιτισμού και δηλώνει ότι θέλει να προστατεύσει την εβραϊκή ζωή στο Βερολίνο. Σύμφωνα με το T-Online, η πολιτειακή ηγεσία του κόμματος στο Βερολίνο κάλεσε τους εκπροσώπους της οργάνωσης Νόικελν σε έκτακτη συνεδρίαση, όπου, όπως ανέφερε η Εράλπ, «ελήφθη ομόφωνα απόφαση ότι η εμφάνιση του Dahabflex ήταν λάθος και ότι απορρίπτουμε κάθε μορφή βίας».

Θα καταφέρει το AfD να διπλασιάσει το εκλογικό της ποσοστό και στο Βερολίνο;

Το AfD έχει ενισχυθεί σημαντικά και στο Βερολίνο. Στις επαναληπτικές εκλογές του 2023 είχε φτάσει το 9,1%, ενώ πλέον στις περισσότερες δημοσκοπήσεις καταγράφει 17 έως 18%. Στον τρέχοντα BerlinTREND της Infratest dimap φτάνει το 18% και είναι η τρίτη ισχυρότερη δύναμη, πίσω από Linke και CDU. Σε σύγκριση με το 2023 έχει έτσι σχεδόν διπλασιάσει το ποσοστό της.

Επικεφαλής του κόμματος είναι εκ νέου η Κρίστιν Μπρίνκερ, η οποία κατεβαίνει ήδη για τρίτη φορά ως κορυφαία υποψήφια του AfD. Όπως και στην περίπτωση των Πρασίνων, η Μπρίνκερ δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό.

Στην πρόσφατη Infratest-dimap-δημοσκόπηση (πηγή στα Γερμανικά) περίπου τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι δεν γνωρίζουν τη Μπρίνκερ ή δεν την γνωρίζουν αρκετά ώστε να τη αξιολογήσουν. Παρόμοια είναι η εικόνα και για τον Βέρνερ Γκραφ των Πρασίνων.

Στον προεκλογικό αγώνα, το κόμμα εστιάζει κυρίως στη μετανάστευση και στην εσωτερική ασφάλεια. Μεταξύ άλλων ζητά να σταματήσει η υποδοχή αιτούντων άσυλο στο Βερολίνο και την «άμεση απέλαση όλων των έως και 20.000 ατόμων που είναι υποχρεωμένα να φύγουν από το Βερολίνο».

Τη δημόσια και επιδοτούμενη κατοικία του AfD θέλει να τη διαθέτει με σύστημα μοριοδότησης, ώστε να ωφεληθούν κυρίως οι Βερολινέζοι που ζουν εδώ και χρόνια στην πόλη και εργάζονται σε «συστημικά σημαντικά επαγγέλματα» όπως η αστυνομία, η πυροσβεστική, η υγειονομική περίθαλψη ή η αποκομιδή απορριμμάτων. Κατά τα άλλα, η οικοδομή θα πρέπει να ενισχυθεί μέσω της κατάργησης του φόρου μεταβίβασης ακινήτων ή της επιτάχυνσης της διαδικασίας έκδοσης οικοδομικών αδειών.

Παρά την έντονη άνοδο στις δημοσκοπήσεις, το κόμμα παραμένει αποκλεισμένο από συμμετοχή στην κυβέρνηση: CDU, SPD, Πράσινοι και Linke δηλώνουν ότι δεν θα συγκυβερνήσουν με το AfD.

Θα γίνουν οι Πράσινοι ο ρυθμιστικός παράγοντας;

Οι Πράσινοι καταγράφουν στις τρέχουσες δημοσκοπήσεις περίπου 16% και βρίσκονται έτσι αισθητά κάτω από το αποτέλεσμα του 2023, όταν είχαν φτάσει το 18,4%. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό κυβέρνησης: τόσο ένας συνασπισμός Linke–Πρασίνων–SPD όσο και ένας συνασπισμός CDU–Πρασίνων–SPD εμφανίζονται στις προβολές να διαθέτουν αριθμητική πλειοψηφία.

Ο επικεφαλής του ψηφοδελτίου, Βέρνερ Γκραφ, επιχειρεί στην προεκλογική καμπάνια να παρουσιάσει τους Πράσινους λιγότερο συγκρουσιακούς. Θέλει να αποφύγει τις μεγάλες αντιπαραθέσεις των προηγούμενων ετών, όπως εκείνη γύρω από τη Φρίντριχστράσε. Ο ίδιος δηλώνει, σύμφωνα με το rbb, ότι οι Πράσινοι «έμαθαν από αυτό». Αντί για αιχμηρές διεκδικήσεις, επιλέγει πιο πραγματιστικό τόνο και παρουσιάζεται ως πολιτικός που μπορεί να γεφυρώσει διαφορές ανάμεσα σε διαφορετικά κόμματα.

Στη «Wahlarena» λίγο πριν από τις εκλογές, τόσο η επικεφαλής της Linke, Εράλπ, όσο και ο επικεφαλής των SPD, Κραχ, απηύθυναν ανοιχτό κάλεσμα για συνεργασία με τους Πράσινους. Ο Γκραφ δήλωσε ανοικτός σε μια συμμαχία και τάχθηκε υπέρ μιας «προοδευτικής κυβέρνησης». Συνεργασία με το AfD αποκλείει κατηγορηματικά.

Volt, FDP και BSW δίνουν μάχη για είσοδο στο κοινοβούλιο

Πέρα από τα μεγάλα κόμματα, και τα Volt, FDP και BSW δίνουν μάχη για την είσοδο στο Abgeordnetenhaus. Για όλα, το όριο του 5% αποτελεί καθοριστικό εμπόδιο. Το Volt συμμετέχει για πρώτη φορά σε εκλογές για το Abgeordnetenhaus στο Βερολίνο και εστιάζει κυρίως στην ψηφιοποίηση, στη μεταρρύθμιση της διοίκησης και στην ταχύτερη ανέγερση νέων κατοικιών.

Το FDP, με επικεφαλής τον Κρίστοφ Μάγερ, θέλει να επιστρέψει στο κοινοβούλιο του κρατιδίου και στηρίζεται σε λιγότερη ρύθμιση, περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις και ιδιοκατοίκηση. Ο Μάγερ λαμβάνει στήριξη στην τελική ευθεία και από τον πρόεδρο του κόμματος Βόλφγκανγκ Κουμπίκι, ο οποίος εμφανίζεται επανειλημμένα μαζί του στο Βερολίνο.

Το Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) βρίσκεται στις τρέχουσες δημοσκοπήσεις στο 3 έως 4% και έτσι πρέπει να δώσει μάχη για την είσοδο στο Abgeordnetenhaus. Το κόμμα κατεβαίνει για πρώτη φορά σε εκλογές για το Abgeordnetenhaus στο Βερολίνο και ηγείται από τον Αλεξάντερ Κινγκ και τον Μίχαελ Λίντερς.

Στον προεκλογικό αγώνα, η εξωτερική και η ειρηνευτική πολιτική παίζουν ασυνήθιστα μεγάλη σημασία για μια εκλογική αναμέτρηση σε επίπεδο κρατιδίου. Ο Κινγκ ζητά τερματισμό των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα. Το BSW θέλει επίσης να βελτιώσει εκ νέου τις σχέσεις με τη Ρωσία και απευθύνεται στοχευμένα σε ρωσόφωνους Βερολινέζους. Επιδιώκει ακόμη να αποτρέψει το κλείσιμο του Russisches Haus στην Φρίντριχστράσε, το οποίο λειτουργεί από τη Ρωσία.

Βανδαλισμοί: Κατεστραμμένες προεκλογικές αφίσες

Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας προεκλογικής περιόδου στο Βερολίνο, η αστυνομία έχει καταγράψει, μεταξύ 2 Αυγούστου και 16 Σεπτεμβρίου, περισσότερα από 1.300 περιστατικά φθοράς προεκλογικών αφισών.

Ιδιαίτερα συχνά στο στόχαστρο βρίσκονται οι αφίσες της AfD, όπως ανέφερε η Bild κατόπιν ερώτησης προς την αστυνομία του Βερολίνου: σε όλη την πόλη έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής 801 περιστατικά φθοράς σε αφίσες της AfD. Ακολουθούν η CDU με 148 περιπτώσεις, ανεξάρτητοι υποψήφιοι ή λίστες με 102, η Linke με 95, η SPD με 88, το Bündnis 90/Die Grünen με 37, η FDP με 30, το BSW με 16, το Volt με 13 και η ÖDP με δύο περιστατικά.