Ζητούν από την κυβέρνηση άμεσες ενισχύσεις λόγω ακριβού αγροτικού πετρελαίου και λιπασμάτων από τον πόλεμο στο Ιράν, με κινητοποιήσεις αν δεν υπάρξουν μέτρα
Ο ισπανικός αγροτικός κόσμος έστρεψε την Τρίτη όλη την πίεση προς την κυβέρνηση. Οι ηγέτες των Asaja, COAG, UPA, Unión de Uniones και Cooperativas Agroalimentarias κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με τον υπουργό Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, Luis Planas, για να απαιτήσουν οικονομικές ενισχύσεις, «άμεσες» και απευθείας, που θα επιτρέψουν στον κλάδο να επιβιώσει από την κλιμάκωση του κόστους παραγωγής που έχει πυροδοτηθεί από τον πόλεμο στο Ιράν, μια σύρραξη που, όπως προειδοποιούν, θέτει σε κίνδυνο την επισιτιστική κυριαρχία της χώρας.
Η συνάντηση πραγματοποιείται αφού οι Asaja, COAG και UPA ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι θα κινητοποιηθούν αν η κυβέρνηση δεν λάβει μέτρα απέναντι σε αυτό που περιγράφουν ως «οριακή» κατάσταση στην ύπαιθρο. Η συνάντηση συμπίπτει, επιπλέον, με μια ευαίσθητη συγκυρία: το εκτελεστικό εξετάζει αν θα παρατείνει πέραν της 30ης Σεπτεμβρίου τις οικονομικές ενισχύσεις που στηρίζουν διάφορους παραγωγικούς κλάδους.
Προτού μπει στη συνάντηση, ο πρόεδρος της Asaja, Pedro Barato, ζήτησε «επαρκή» μέτρα για να αντισταθμιστεί η αύξηση σχεδόν 50% στην τιμή του αγροτικού ντίζελ από το ξέσπασμα της σύρραξης. Αν δεν υπάρξουν, προειδοποίησε, έως και το 40% των καλλιεργειών, κυρίως αροτραίες, μπορεί να μείνουν ασπαρτες, με την αντίστοιχη κλιμάκωση των τιμών για τον καταναλωτή.
Ο Barato εξέφρασε επίσης τη δυσαρέσκειά του επειδή οι υποσχεθείσες ενισχύσεις για την αντιστάθμιση του κόστους λιπασμάτων έχουν φτάσει μέχρι στιγμής μόλις στη μισή από την προβλεπόμενη βάση αγροτών. «Πρέπει να υπάρξει αντιστάθμιση για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε στη γεωργία. Ή θα αντισταθμίσουν ή, από πλευράς Asaja, οι κινητοποιήσεις θα συνεχίσουν να υπάρχουν», κατέληξε.
Κάθε οργάνωση, τα δικά της αιτήματα
Ο γενικός γραμματέας της COAG, Andrés Góngora, πήγε ακόμη παραπέρα: προειδοποίησε ότι χιλιάδες εκτάρια κινδυνεύουν να μείνουν ακαλλιέργητα αν δεν υπάρξει «ένα πακέτο μέτρων αποφασιστικό και με βεβαιότητα», και ζήτησε να καλυφθεί η αύξηση του ντίζελ έως και κατά 70%, το περιθώριο που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και περισσότερες ενισχύσεις για λιπάσματα και αγροτικά πλαστικά.
Από την πλευρά της UPA, ο γενικός γραμματέας της, Cristóbal Cano, χαρακτήρισε τη συνάντηση «άμεσο αποτέλεσμα» της εξαγγελίας κινητοποιήσεων και μίλησε για «μη βιώσιμη» κατάσταση όσον αφορά το αγροτικό ντίζελ. Ήταν ο μόνος που πρότεινε συγκεκριμένο τρόπο χρηματοδότησης: έναν ειδικό φόρο στα κέρδη των μεγάλων ισπανικών πετρελαϊκών εταιρειών, των οποίων οι πρακτικές, όπως είπε, θα έπρεπε να διερευνηθούν, ώστε να τροφοδοτηθεί ένα ταμείο αντιστάθμισης για τον αγροτικό τομέα.
Ο συντονιστής της Unión de Uniones, Luis Cortés, επεσήμανε ένα διαρθρωτικό πρόβλημα: η ύπαιθρος δεν μπορεί να μετακυλίσει στις τιμές των προϊόντων της την αύξηση του κόστους, επειδή, όπως κατήγγειλε, ο νόμος για την Αλυσίδα Τροφίμων δεν εφαρμόζεται. Γι’ αυτό ζήτησε μέτρα ουσίας, όπως επαγγελματικό ντίζελ, αντί για «μπαλώματα»· διαφορετικά, προειδοποίησε, θα στηρίξει τις εθνικές κινητοποιήσεις που έχουν ήδη προγραμματιστεί σε διάφορες αυτόνομες κοινότητες.
Οι Cooperativas Agroalimentarias έκλεισαν το κοινό μέτωπο. Ο πρόεδρός τους, Ángel Villafranca, υπενθύμισε ότι μεγάλο μέρος του κόστους που επωμίζονται οι εκμεταλλεύσεις και οι συνεταιρισμοί –μεταφορές, ενέργεια– «δεν είναι ελέγξιμο» και ζήτησε αντιστάθμιση που να καλύπτει αυτή την αύξηση.
Διαφορετικά, προειδοποίησε, η συγκομιδή θα ακριβύνει και αυτό το επιπλέον κόστος θα καταλήξει να μεταφερθεί στο «καλάθι της νοικοκυράς», για κάτι όμως που ο κλάδος «δεν είναι υπεύθυνος». Μέχρι τώρα, αναγνώρισε, είναι οι ίδιες οι εκμεταλλεύσεις και η συνεταιριστική βιομηχανία που απορροφούν μεγάλο μέρος της αύξησης.
Η συνάντηση με τις αγροτικές οργανώσεις γίνεται μία ημέρα αφότου ο Planas, μαζί με τον αντιπρόεδρο και υπουργό Οικονομικών, Carlos Cuerpo, συναντήθηκε με την εργοδοτική ένωση της βιομηχανίας τροφίμων, εμπόρους δημητριακών και παραγωγούς λιπασμάτων, για να αναλύσουν την εξέλιξη του κόστους των εισροών. Μετά από εκείνη τη συνάντηση, το εκτελεστικό μετέφερε την πρόθεσή του να στηρίξει τον κλάδο «πέρα από το σχέδιο αντίδρασης» που έχει ήδη ενεργοποιηθεί απέναντι στον αντίκτυπο του πολέμου.
Η συγκυρία μόνο αμελητέα δεν είναι: η άνοδος του ντίζελ συμπίπτει με τον τρύγο και την έναρξη των εκστρατειών για την ελιά και τα χειμερινά σιτηρά, ενώ στη θάλασσα η αύξηση άνω του 85% στο κόστος των καυσίμων έχει ήδη αναγκάσει πλοία να μείνουν δεμένα σε διάφορα λιμάνια.
Μια κρίση που μαίνεται πολύ πέρα από τα ισπανικά χωράφια
Αυτό που ζητούν οι Ισπανοί αγρότες είναι η τοπική εκδοχή μιας έντασης που διατρέχει τον πλανήτη εδώ και μήνες. Ο πόλεμος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν και η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους εναντίον ισραηλινών και αμερικανικών βάσεων, πυροδοτώντας μια στρατιωτική κλιμάκωση που απειλεί περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που διακινείται παγκοσμίως μέσω των στενών του Ορμούζ.
Έκτοτε, η τιμή του βαρελιού έχει περάσει εβδομάδες έντονης μεταβλητότητας: πριν από την έναρξη της επίθεσης βρισκόταν κάτω από τα 70 δολάρια (61 ευρώ) και λίγο αργότερα άγγιξε τα 120 (104 ευρώ), για να σταθεροποιηθεί στη συνέχεια γύρω στα 90 (79 ευρώ).
Αυτή η άνοδος έχει επίσης ακριβύνει τα αζωτούχα λιπάσματα, ουρία, αμμωνία, έως και κατά 50% σε ορισμένες αγορές, καθώς η πλειονότητα αυτών των προϊόντων παράγεται από παράγωγα πετρελαίου και φυσικού αερίου.