Με την έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς στο Ιράν, οι οικογένειες δοκιμάζονται από διπλάσια δίδακτρα, ακριβό υλικό, φόβους πολέμου και καταρρέουσα ισοτιμία. Το Euronews Persian μίλησε με Ιρανούς για τη μείωση των εγγραφών και τη βαθιά οικονομική κρίση στη χώρα
Το νέο ακαδημαϊκό έτος στο Ιράν ξεκινά την Τετάρτη, σε ένα περιβάλλον όπου τα δίδακτρα σε ορισμένες περιπτώσεις σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα στο καλοκαίρι, ενώ η εγγραφή σε ιδιωτικά σχολεία σε όλο την Τεχεράνη μειώνεται, καθώς ο φόβος για τον πόλεμο, οι κυρώσεις και η συνεχιζόμενη κατάρρευση του ριάλ σφίγγουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν κήρυξε την έναρξη της σχολικής χρονιάς, χτυπώντας τη σχολική καμπάνα σε δημοτικό σχολείο θηλέων στην Τεχεράνη τη Δευτέρα.
Το υπουργείο Παιδείας έχει ζητήσει από τα σχολεία να δώσουν προτεραιότητα στη δια ζώσης διδασκαλία, μετά τις περιόδους διαδικτυακής μάθησης σε προηγούμενες φάσεις του πολέμου.
Το υπουργείο εξέδωσε επίσης εγκύκλιο που θέτει ανώτατο όριο 35% στις αυξήσεις διδάκτρων στα ιδιωτικά σχολεία για το νέο ακαδημαϊκό έτος, καθορίζοντας τα δίδακτρα σε όλη τη χώρα μεταξύ 14 εκατ. και 145 εκατ. τομάν (53–549 ευρώ). Στην πράξη, το πλαφόν δεν τηρείται.
Η Μπίτα, μαθήτρια της τελευταίας τάξης λυκείου στην ανατολική Τεχεράνη, είπε στο Euronews ότι πέρυσι πλήρωσε 80 εκατ. τομάν (303 ευρώ) και φέτος 220 εκατ. τομάν (833 ευρώ) – αύξηση 175%.
«Είμαι στη τελευταία τάξη του λυκείου. Οι μαθητές στις μικρότερες τάξεις πληρώνουν κάπως λιγότερα. Πρέπει επίσης να πληρώσουμε ξεχωριστά για φυλλάδια και σχολικά βιβλία που τυπώνει το σχολείο, κάτι που φτάνει περίπου τα 20 εκατ. τομάν (76 ευρώ)», λέει η Μπίτα.
«Αυτή τη στιγμή, για έναν τελειόφοιτο σε ιδιωτικό λύκειο, η οικογένειά του πρέπει να πληρώσει περίπου 250 εκατ. τομάν (947 ευρώ) για την εκπαίδευσή του. Φυσικά, στις εύπορες γειτονιές στα βόρεια της πόλης, το κόστος αυτό είναι ακόμη υψηλότερο», εξηγεί.
Παρότι το ριάλ είναι το επίσημο νόμισμα του Ιράν, οι τιμές και οι καθημερινές συναλλαγές γίνονται σε τομάν – όπου 1 τομάν ισούται με 10 ριάλ – με την ισοτιμία στη μαύρη αγορά τη Δευτέρα να διαμορφώνεται λίγο πάνω από 264.000 τομάν (ή 2.640.000 ριάλ) ανά ευρώ.
Η Μαριάμ, 57 ετών, εργάζεται ως λογίστρια σε αρκετά ιδιωτικά δημοτικά σχολεία στο νότιο τμήμα της Τεχεράνης.
Όπως λέει, σε ένα από τα σχολεία όπου εργάζεται τα δίδακτρα αυξήθηκαν από 36 εκατ. τομάν (136 ευρώ) πριν από δύο χρόνια σε 85 εκατ. τομάν (322 ευρώ) φέτος. Έχει επίσης διαπιστώσει πτώση στις εγγραφές, που οφείλεται όχι μόνο στο κόστος αλλά και σε ανησυχίες για την ασφάλεια.
«Σε ένα από αυτά τα σχολεία πολλά παιδιά δεν γράφτηκαν, επειδή βρίσκεται απέναντι από αστυνομικό τμήμα και οι γονείς φοβούνται ότι, αν ο πόλεμος ξαναρχίσει, τα παιδιά τους δεν θα είναι ασφαλή εκεί», λέει η Μαριάμ στο Euronews.
«Η άλλη τους ανησυχία είναι ότι τα μαθήματα μπορεί να γίνουν διαδικτυακά και δεν είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλά δίδακτρα για εικονικά μαθήματα σε μη κερδοσκοπικά σχολεία».
Ένα σχολείο στην περιοχή Shahrak-e Valiasr της Τεχεράνης έκλεισε εντελώς, καθώς δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τον ελάχιστο αριθμό μαθητών που απαιτείται για να λειτουργήσει, προσθέτει η Μαριάμ.
Πακέτα πολυτελών σχολικών ειδών
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο συνολικός αριθμός εγγεγραμμένων μαθητών και φοιτητών στα σχολεία και πανεπιστήμια με δίδακτρα στο Ιράν ανέρχεται σε περίπου 3,3 εκατ., από τους οποίους σχεδόν το 70% πληρώνει δίδακτρα.
Ο συνολικός αριθμός εγγραφών έχει μειωθεί από 4,4 εκατ. την τελευταία δεκαετία, με το υπουργείο να αποδίδει εν μέρει την πτώση στη μείωση της αγοραστικής δύναμης.
Η Μέχρα, φοιτήτρια Νομικής στο τρίτο εξάμηνο στο Islamic Azad University στην Τεχεράνη, λέει ότι τα συνολικά σταθερά και μεταβλητά δίδακτρά της διπλασιάστηκαν, από 11 εκατ. τομάν (41 ευρώ) σε 22 εκατ. τομάν (83 ευρώ).
Το κόστος δεν περιορίζεται στα δίδακτρα. Ένα βασικό πακέτο σχολικών ειδών κοστίζει πλέον από 3 εκατ. τομάν (11,30 ευρώ) έως 17 εκατ. τομάν (64,30 ευρώ).
Μία κούτα 500 φύλλων χαρτιού CopyMax A4 – που χρησιμοποιείται ευρέως από φοιτητές για σημειώσεις διαλέξεων – ξεκινά από 975.000 τομάν (3,69 ευρώ).
Χαρτί ανακυκλωμένου τύπου A4 ξεκινά από 390.000 τομάν (1,48 ευρώ), αλλά θεωρείται ακατάλληλο για σχολικές εργασίες. Οι τιμές διαφέρουν επίσης σημαντικά ανάλογα με το σημείο της Τεχεράνης όπου αγοράζονται τα είδη.
Ο Άρια και η σύζυγός του Ροξάνα, που διατηρούν κατάστημα χαρτοπωλείου στην κωμόπολη Vahidieh κοντά στο Shahriar, στα περίχωρα του Καράζ, είπαν στο Euronews ότι, παρότι προμηθεύονται τα προϊόντα τους από τις ίδιες αγορές χονδρικής με τους πωλητές σε όλη την Τεχεράνη και το Καράζ, δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τις τιμές των μεγάλων πόλεων.
Ο Άρια αναφέρει ότι η τιμή ενός ποιοτικού τετραδίου αυξήθηκε από 85.000 τομάν (0,32 ευρώ) πέρυσι σε 180.000 τομάν (0,68 ευρώ) φέτος, αύξηση περίπου 100%.
Η Ροξάνα λέει ότι οι πελάτες έχουν μειωθεί, προσθέτει όμως ότι ορισμένες οικογένειες απλώς χρησιμοποιούν τα σχολικά είδη που τους περίσσεψαν από την προηγούμενη χρονιά, όταν πολλά μαθήματα γίνονταν διαδικτυακά και τα υλικά έμειναν σε μεγάλο βαθμό αχρησιμοποιήτα.
«Οι πελάτες μας έχουν μειωθεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι μαθητές δεν παίρνουν σχολικά είδη φέτος. Για παράδειγμα, ο γιος μου χρησιμοποιεί τετράδια που περίσσεψαν από πέρυσι», λέει η Ροξάνα στο Euronews.
«Επιπλέον, με τα μαθήματα να γίνονταν διαδικτυακά για μεγάλο μέρος της προηγούμενης σχολικής χρονιάς, οι μαθητές σχεδόν δεν χρησιμοποίησαν τις τσάντες, τα παπούτσια και τις στολές τους. Ως αποτέλεσμα, οι οικογένειες δεν θεωρούν ότι χρειάζεται να αγοράσουν καινούρια φέτος», καταλήγει.