Δεν είναι όλα τα ξύλα κατάλληλα για την ίδια χρήση στο τζάκι. Καθηγητής Δασολογίας το Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εξηγεί ποια είδη είναι καλύτερα για προσάναμμα και κύρια καύση, γιατί η υγρασία και η αποθήκευση έχουν σημασία και ποια υλικά δεν πρέπει να καίγονται.
Η επιλογή καυσόξυλων δεν είναι μόνο θέμα διαθεσιμότητας. Το είδος του ξύλου, το μέγεθος, η υγρασία και ο τρόπος αποθήκευσής του επηρεάζουν τη λειτουργία και την απόδοση του τζακιού.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Δεν είναι επίσης όλα τα ξύλα κατάλληλα για την ίδια χρήση. Άλλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως προσάναμμα και άλλα είναι καταλληλότερα για την κύρια καύση, όταν θέλουμε η φωτιά να διαρκέσει περισσότερο.
«Η φωτιά στο τζάκι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από το μέγεθος των καυσόξυλων που επιλέγουμε, καθώς επίσης και από την υγρασία τους», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιώργος Μαντάνης, καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Ποια ξύλα είναι κατάλληλα για κύρια καύση
Μεταξύ των συνηθέστερων ειδών καυσόξυλων στην Ελλάδα είναι η δρυς, το πουρνάρι, η ελιά και η οξιά.
«Καλύτερα καυσόξυλα είναι σίγουρα η λευκή δρυς και το πουρνάρι, επίσης και η ελιά», αναφέρει ο κ. Μαντάνης.
Η δρυς προτιμάται, σύμφωνα με τον ίδιο, επειδή δίνει καλή φλόγα χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα και έχει μεγάλη διάρκεια καύσης.
Η διαθεσιμότητα παίζει επίσης ρόλο στην επιλογή των καυσόξυλων. Σε διαφορετικές περιοχές χρησιμοποιούνται διαφορετικά είδη, ανάλογα με το τι υπάρχει τοπικά. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, η ελιά χρησιμοποιείται συχνά στα νησιά, ενώ η οξιά είναι διαδεδομένη σε περιοχές κοντά στην οροσειρά της Πίνδου.
Ο καθηγητής αναφέρει ότι αρκετά καλής ποιότητας καυσόξυλα μπορούν να προέρχονται και από άλλα πλατύφυλλα ή οπωροφόρα δέντρα, όπως η μηλιά, η κερασιά και η αμυγδαλιά.
Άλλο ξύλο για το προσάναμμα
Για το άναμμα της φωτιάς μπορούν να χρησιμοποιηθούν πιο ελαφριά ξύλα, όπως πεύκο, έλατο ή λεύκα.
«Αρπάζουν πολύ εύκολα και δίνουν γρήγορα μεγαλύτερη φλόγα», εξηγεί ο καθηγητής.
Έχουν όμως και μειονεκτήματα, καθώς μπορεί να «σκάνε». Για τον λόγο αυτό, ως προσάναμμα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν λεπτά κλαδιά, μικρά ξύλα ή ειδικές πλακέτες προσανάμματος.
Για την κύρια καύση ο κ. Μαντάνης προτείνει ξύλα πλατυφύλλων, όπως δρυ, οξιά, ελιά και πουρνάρι, τα οποία είναι πυκνά και καίγονται με ήρεμη και μακριά φλόγα.
Τα πεύκα, αντίθετα, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να αποφεύγονται ως κύρια καυσόξυλα επειδή είναι πολύ εύφλεκτα και μπορεί να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτη καύση.
Πόσο σημαντική είναι η υγρασία
Καθοριστική είναι και η κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ξύλο.
«Διαλέγουμε τα καυσόξυλα που επιθυμούμε και τα προμηθευόμαστε έγκαιρα, ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ξερά», αναφέρει ο Μαντάνης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η καλύτερη περίοδος για την προμήθεια καυσόξυλων είναι το καλοκαίρι και το αργότερο έως τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποθήκευση. Τα καυσόξυλα πρέπει να βρίσκονται σε στεγασμένο και καλά αεριζόμενο χώρο, ενώ η υγρασία τους θα πρέπει να βρίσκεται περίπου στο 20%.
«Δεν είναι σωστό να αγοράζουμε χλωρά καυσόξυλα, ιδίως μέσα στο καταχείμωνο. Τότε μπορεί η υγρασία τους να ξεπερνά και το 50%», σημειώνει.
Ο καθηγητής αναφέρει επίσης ότι τα καλύτερα καυσόξυλα είναι εκείνα που έχουν αποθηκευτεί για περισσότερα από δύο χρόνια και έχουν πλήρως ξηραθεί.
Τι δεν πρέπει να καίμε στο τζάκι
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα επεξεργασμένα προϊόντα ξύλου.
«Πρέπει να αποφεύγεται η καύση παλιών επίπλων ή παλιών μοριοπλακών, ινοπλακών, κόντρα πλακέ ή προϊόντων επενδεδυμένων με μελαμίνες, διότι περιέχουν συνθετικά υλικά και χημικές ουσίες που παράγουν τοξικές αναθυμιάσεις και επικίνδυνα καυσαέρια όταν καίγονται», τονίζει.
Η απόδοση της φωτιάς εξαρτάται και από τον τρόπο με τον οποίο τοποθετούνται τα ξύλα στην εστία.
«Δεν πρέπει τα ξύλα να είναι στριμωγμένα μεταξύ τους, για να μπορεί να κυκλοφορεί ο αέρας ανάμεσά τους και να τα τροφοδοτεί με το απαραίτητο για την καύση οξυγόνο», εξηγεί ο κ. Μαντάνης.
Για λόγους ασφάλειας, ο ίδιος συνιστά επίσης προσοχή στους σπινθήρες και στα αναμμένα κομμάτια ξύλου που μπορεί να εκτιναχθούν από την εστία. Προστατευτικό τζάμι ή πλέγμα μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο, ενώ το τζάκι δεν πρέπει να μένει χωρίς επίβλεψη, ιδιαίτερα όταν είναι ανοιχτού τύπου.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, για μεγαλύτερη ασφάλεια και καλύτερη απόδοση είναι προτιμότερα τα τζάκια με κλειστή εστία.