Άμυνα, ενέργεια, Ανατολική Μεσόγειος και νέες συμφωνίες στο τραπέζι του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου – Η Ελλάδα ως «πηγή σταθερότητας» σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες ασφαλείας και ενέργειας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο βρίσκονται σε διαρκή αναδιαμόρφωση, Αθήνα και Ουάσινγκτον επιχειρούν να διευρύνουν περαιτέρω το στρατηγικό τους αποτύπωμα. Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στο πλαίσιο του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, έφερε στο επίκεντρο την άμυνα, την ασφάλεια, την ενέργεια, την τεχνολογία, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται σε μια ιδιαίτερα σύνθετη διεθνή συγκυρία, με την Ελλάδα να αναδεικνύεται σε σημαντικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, τόσο στον τομέα της ασφάλειας όσο και στον ενεργειακό σχεδιασμό για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Δίωρη συνάντηση Γεραπετρίτη–Ρούμπιο
Το πρωί της Τετάρτης, ο Μάρκο Ρούμπιο μετέβη στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου συναντήθηκε με τον Γιώργο Γεραπετρίτη. Η διμερής συνάντηση διήρκεσε περίπου δύο ώρες και κάλυψε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τόσο τις διμερείς σχέσεις όσο και τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.
Μετά τη συνάντηση, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε το υψηλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και την κοινή βούληση για περαιτέρω εμβάθυνσή τους.
Όπως σημείωσε, Αθήνα και Ουάσινγκτον έχουν κοινή δέσμευση για την ενίσχυση της συνεργασίας τους και την προώθηση της περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας.
Ενέργεια: Η Ελλάδα ως κόμβος για το αμερικανικό LNG
Κεντρική θέση στις συνομιλίες κατέλαβε η ενεργειακή συνεργασία. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου για τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
«Η ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών έχει φτάσει σε ένα πρωτόγνωρο επίπεδο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Γεραπετρίτης, επισημαίνοντας παράλληλα την αυξημένη παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στην Ελλάδα.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στις επενδύσεις που αναπτύσσονται σε τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνολογία και τα ναυπηγεία, οι οποίες, όπως σημείωσε, προσθέτουν νέες διαστάσεις στην οικονομική σχέση των δύο χωρών.
Ο Μάρκο Ρούμπιο έδωσε επίσης έμφαση στην ενεργειακή συνεργασία, αναφερόμενος στη διεύρυνση των εισαγωγών αμερικανικού LNG, αλλά και στην ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως υπογράμμισε, οι εξελίξεις αυτές μπορούν να ενισχύσουν την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια και να διευρύνουν τον ρόλο της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.
Άμυνα: Αλεξανδρούπολη, F-16 και F-35
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφορούσε την αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας βασική διμερή συνθήκη που διέπει τις σχέσεις των δύο χωρών, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη στρατηγική σημασία της Αλεξανδρούπολης.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στην αναβάθμιση των ελληνικών F-16 και στην ένταξη των F-35 στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
Όπως σημείωσε, η αμυντική συνεργασία δεν αφορά μόνο την ενίσχυση της εθνικής άμυνας, αλλά συνδέεται ευρύτερα με τη στρατηγική συνεργασία και τη σταθερότητα στην περιοχή.
Κατά την έναρξη του Στρατηγικού Διαλόγου, ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε την Αλεξανδρούπολη χαρακτηριστικό παράδειγμα της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας.
Ρούμπιο: «Η Ελλάδα είναι πηγή σταθερότητας»
Με ιδιαίτερα θετικό τρόπο αναφέρθηκε στη στρατηγική σχέση των δύο χωρών ο Μάρκο Ρούμπιο, υπογραμμίζοντας τους ιστορικούς και πολιτικούς δεσμούς που συνδέουν Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ελλάδα μοιράζονται μια μακρά ιστορία φιλίας, συνεργασίας και συμμαχίας», ανέφερε ο Αμερικανός υπουργός, σημειώνοντας ότι η σημασία της σχέσης αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο στο σημερινό διεθνές περιβάλλον.
«Είναι τόσο ιστορική όσο και θεμελιώδης, αλλά είναι επίσης κρίσιμη. Είναι μια πηγή σταθερότητας σε έναν ασταθή κόσμο», τόνισε.
Ο κ. Ρούμπιο υπογράμμισε παράλληλα ότι η Ελλάδα παραμένει σημαντικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών και ότι οι δύο χώρες συμμερίζονται κοινές αντιλήψεις για σειρά από τις απειλές και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.
Το μήνυμα για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή στην άμυνα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Αμερικανός υπουργός στην ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για την άμυνα της Ευρώπης.
«Τα κράτη της Ευρώπης πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο του βάρους για την υπεράσπιση της ηπείρου τους, και η Ελλάδα κάνει ακριβώς αυτό», ανέφερε.
Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη αμερικανική συζήτηση για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων και την αυξημένη συμμετοχή των Ευρωπαίων συμμάχων στην ασφάλεια της ηπείρου.
Νέα διάσταση στη στρατιωτική συνεργασία με τη Φλόριντα
Στο πλαίσιο της επίσκεψης Ρούμπιο στην Αθήνα υπεγράφη επίσης συμφωνία συνεργασίας μεταξύ του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και της Εθνοφρουράς της Πολιτείας της Φλόριντα, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Ο κ. Δένδιας τόνισε ότι η συμφωνία προσθέτει μια νέα διάσταση στη συνεργασία των Ενόπλων Δυνάμεων των δύο χωρών και εντάσσεται στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα αναζητά βέλτιστες πρακτικές για την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων και των εφέδρων, με τη συνεργασία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα να προσφέρει δυνατότητες μεταφοράς γνώσης, εκπαίδευσης και ανταλλαγής εμπειριών.
Ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συμφωνία έκφραση του βάθους της ιστορικής συμμαχίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Αναφερόμενος στις δυνατότητες συνεργασίας, σημείωσε ότι η Εθνοφρουρά της Φλόριντα έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, όπως οι τυφώνες, ενώ μπορεί να αξιοποιήσει την ελληνική εμπειρία στην αντιμετώπιση σεισμών και πυρκαγιών.
Όπως υπογράμμισε, η συνεργασία δημιουργεί δυνατότητες διαλειτουργικότητας και αμοιβαίας μάθησης και αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην οικοδόμηση της σύγχρονης ελληνοαμερικανικής συμμαχίας.
Ασφάλεια συνόρων και αντιμετώπιση της τρομοκρατίας
Σημαντικό μέρος της αμερικανικής τοποθέτησης αφορούσε και την ασφάλεια των συνόρων.
Ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «πολύ στενό στρατηγικό εταίρο» των Ηνωμένων Πολιτειών στην αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, της εμπορίας ανθρώπων, των διεθνικών εγκληματικών οργανώσεων και της τρομοκρατίας.
Παράλληλα, ανακοίνωσε νέο Μνημόνιο Κατανόησης για την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών των δύο χωρών στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.
Ο Αμερικανός υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη αντιμετώπισης των σύγχρονων προκλήσεων που αφορούν την ασφάλεια της Δύσης.
Ανατολική Μεσόγειος και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Στις συνομιλίες των δύο υπουργών τέθηκαν και οι σημαντικότερες διεθνείς κρίσεις, από τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία έως την Αφρική και τις μεταναστευτικές ροές.
Ιδιαίτερη θέση στην ατζέντα είχε η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να υπογραμμίζει τη σημασία της για την προστασία των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
«Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας συνιστά απαράβατο όρο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στη συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ για τη διασφάλιση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και την προστασία των θρησκευτικών κοινοτήτων.
«Η κοινή μας μέριμνα με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι η δημιουργία και διασφάλιση συνθηκών σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και η προστασία των χριστιανικών πληθυσμών, όπως και κάθε άλλης εθνοτικής θρησκευτικής κοινότητας», ανέφερε.
Η Τουρκία στο φόντο των περιφερειακών εξελίξεων
Η Τουρκία παρέμεινε στο φόντο της συζήτησης για τις περιφερειακές ισορροπίες, χωρίς ωστόσο να κατονομαστεί από τον Μάρκο Ρούμπιο.
Ο Αμερικανός υπουργός αναφέρθηκε σε ενεργειακά σχέδια που συνδέονται με μια «πολύ ευαίσθητη κατάσταση», στην οποία εμπλέκονται και άλλες χώρες.
Η προσεκτική διατύπωση αποτυπώνει τη σύνθετη διπλωματική εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου ενεργειακά σχέδια, περιφερειακές συνεργασίες και ζητήματα ασφάλειας συνδέονται όλο και περισσότερο.
Στήριξη Ρούμπιο στην Γκίλφοϊλ
Στο περιθώριο των επαφών του στην Αθήνα, ο Μάρκο Ρούμπιο κλήθηκε να σχολιάσει δημοσίευμα της Wall Street Journal σχετικά με την Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Ο Αμερικανός υπουργός απέφυγε να σχολιάσει επί της ουσίας τις σχετικές καταγγελίες και περιορίστηκε να υπογραμμίσει ότι η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα κάνει εξαιρετική δουλειά.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την κ. Γκίλφοϊλ ισχυρή εκπρόσωπο των αμερικανικών συμφερόντων στην Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας δημόσια τη στήριξή του προς την πρέσβειρα.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος και ο ρόλος της Ελλάδας
Κατά την έναρξη του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της διμερούς σχέσης και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στην περιοχή.
Όπως σημείωσε, η ιστορία, οι περιφερειακές σχέσεις της χώρας και η επιρροή του Ελληνισμού επιτρέπουν στην Ελλάδα να διατηρεί ένα ευρύ δίκτυο συνεργασιών.
«Τούτο δίνει στην Ελλάδα μια συγκεκριμένη ευθύνη, όπως και την πρακτική ικανότητα να συνδέει χώρες, να διευκολύνει το διάλογο και να οικοδομεί κατανόηση», ανέφερε.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας και την ασφάλεια στην περιοχή, ενώ ο Στρατηγικός Διάλογος μπορεί να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες και απτές δράσεις.
Μια σχέση με διευρυμένο στρατηγικό αποτύπωμα
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ αποτυπώνει το εύρος μιας σχέσης που πλέον υπερβαίνει τα παραδοσιακά όρια της αμυντικής συνεργασίας.
Ενέργεια, τεχνολογία, επενδύσεις, εμπόριο, ασφάλεια συνόρων, πολιτιστική κληρονομιά και περιφερειακή σταθερότητα αποτελούν πλέον αναπόσπαστα τμήματα της διμερούς ατζέντας.
Για την Αθήνα, η ενίσχυση της σχέσης με την Ουάσινγκτον συνδέεται με την επιδίωξη ενός πιο ενεργού ρόλου στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Για την Ουάσινγκτον, η Ελλάδα αποτελεί έναν σημαντικό σύμμαχο σε μια περιοχή όπου η ασφάλεια, η ενέργεια, οι θαλάσσιες οδοί και οι περιφερειακές ισορροπίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα.
Με αυτό το υπόβαθρο, η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος σηματοδοτούν την προσπάθεια των δύο πλευρών να μετατρέψουν το ήδη υψηλό επίπεδο της ελληνοαμερικανικής σχέσης σε ακόμη πιο συγκεκριμένες συνεργασίες, με έμφαση στην ασφάλεια, την ενέργεια και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.