Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται, σύμφωνα με την ίδια πηγή, στο γεγονός ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έχει παράλληλα την ιδιότητα του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του Αμερικανού προέδρου, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την παρουσία του στην Ελλάδα
Στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας και στο Κυπριακό επικεντρώθηκε, μεταξύ άλλων, η συζήτηση της ελληνικής πλευράς με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή.
Η ίδια πηγή υπογράμμισε τη σαφή δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών στην ενεργειακή διαφοροποίηση και στη στήριξη των έργων διασύνδεσης, σημειώνοντας παράλληλα ότι ορισμένα από τα ζητήματα που συζητήθηκαν κατ’ ιδίαν δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν, καθώς αφορούν ευαίσθητα θέματα πολιτικής και ασφάλειας.
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, η ανώτατη διπλωματική πηγή ανέφερε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε επανειλημμένα την απόλυτη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών, συνδέοντάς την με τη φιλία και τη συμμαχία με την Ελλάδα.
Η ελληνική πλευρά, όπως σημείωσε, έχει ενημερώσει αναλυτικά την αμερικανική πλευρά για το έργο, ενώ τόνισε ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Τουρκία, αλλά εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της θέσης της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ορισμένα από τα ζητήματα που συζητήθηκαν κατ’ ιδίαν δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν, καθώς αφορούν ευαίσθητες πληροφορίες και την ευρύτερη πολιτική ασφάλειας.
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο η αμερικανική αναφορά να σημαίνει ότι αποδίδεται στην Τουρκία ρόλος σε σχέση με το καλώδιο, η ανώτατη διπλωματική πηγή επανέλαβε ότι η ελληνική πλευρά αντιλαμβάνεται τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών ως σαφή δέσμευση υπέρ της ενεργειακής διαφοροποίησης και των σχετικών έργων.
Για την επανεκκίνηση του έργου, διευκρινίστηκε ότι δεν εξαρτάται από την ελληνική κυβέρνηση ή από συγκεκριμένο πολιτικό φορέα. Εφόσον υποβληθεί το σχετικό αίτημα από την ανάδοχο εταιρεία**, θα ακολουθηθεί η προβλεπόμενη εσωτερική διαδικασία για την αδειοδότηση του έργου και στη συνέχεια η διαδικασία που προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο.**
Στο επίκεντρο και το Κυπριακό
Σημαντικό μέρος της συζήτησης, σύμφωνα με την ίδια ανώτατη διπλωματική πηγή, αποτέλεσε και το Κυπριακό, το οποίο χαρακτηρίστηκε βασική προτεραιότητα της ελληνικής κυβέρνησης.
Η ελληνική πλευρά, όπως αναφέρθηκε, έχει καταβάλει προσπάθεια ώστε το Κυπριακό να παραμείνει ψηλά στην ατζέντα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και να υπάρξει επανεκκίνηση των συνομιλιών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα μετέφερε στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών τη δέσμευσή της και την κοινή επιθυμία για πρόοδο στο Κυπριακό, με την αμερικανική πλευρά να είναι γνώστης της συγκεκριμένης ατζέντας.
Όπως σημειώθηκε, βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες και συναντήσεις σε διάφορα επίπεδα, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην επικείμενη συνάντηση των δύο ηγετών των δύο πλευρών στις 13 Οκτωβρίου, από την οποία η ελληνική πλευρά προσδοκά να προκύψει πρόοδος που θα μπορούσε να οδηγήσει στο επόμενο βήμα, την επανεκκίνηση των ουσιαστικών συζητήσεων.
Παράλληλα, η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην επικείμενη επιλογή του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, καθώς, όπως ανέφερε η ίδια πηγή, είναι κρίσιμο ο νέος επικεφαλής του Οργανισμού να έχει ως βασική προτεραιότητα και το Κυπριακό.
Ελληνοτουρκικές σχέσεις και Ανατολική Μεσόγειος
Σύμφωνα με την ανώτατη διπλωματική πηγή, κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν συνολικά τα ζητήματα που αφορούν την ευρύτερη περιοχή, μεταξύ άλλων οι σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, στον Λίβανο, στη Συρία, στη Λιβύη και στη Γάζα.
Όπως υπογράμμισε, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών γνωρίζει σε βάθος την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τις ισορροπίες στην περιοχή.
Σε ό,τι αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα, αλλά εντάχθηκε σε μια συνολική συζήτηση για την ασφάλεια και τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.
Ενδεχόμενη ελληνική συμμετοχή στα Στενά του Ορμούζ
Αναφορικά με τα Στενά του Ορμούζ και το ενδεχόμενο ελληνικής συμμετοχής σε σχετική ναυτική αποστολή, η ανώτατη διπλωματική πηγή ανέφερε ότι δεν έχει υποβληθεί μέχρι στιγμής συγκεκριμένο αμερικανικό αίτημα για ελληνική συμμετοχή.
Η ελληνική προδιάθεση, όπως σημείωσε, είναι θετική για συμμετοχή, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει και διάθεση υποδομών, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει συναίνεση και ειρήνη στην περιοχή και θα διασφαλίζεται η ασφάλεια του ελληνικού προσωπικού.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, καθώς, όπως αναφέρθηκε, η Ελλάδα, λόγω του μεγάλου εμπορικού της στόλου, έχει ιδιαίτερη ευθύνη και συμφέρον να διασφαλίζεται η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα.
Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με την ίδια πηγή, επιθυμεί να διασφαλίσει την ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, χωρίς να διακινδυνεύσει την ασφάλεια του ελληνικού προσωπικού ή την εθνική ασφάλεια.
Ενίσχυση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων
Κατά την ανώτατη διπλωματική πηγή, ο στρατηγικός διάλογος Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών κατέγραψε και την περαιτέρω αναβάθμιση των διμερών σχέσεων.
Στο πλαίσιο της επίσκεψης υπογράφηκαν τρεις συμφωνίες, ενώ υπήρξε συζήτηση για την αμυντική, ενεργειακή και τεχνολογική συνεργασία.
Παράλληλα, υπήρξε κατ’ αρχήν συμφωνία για προμήθειες μέσω του αμερικανικού προγράμματος προμηθειών αμυντικού υλικού, ύψους 4 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου προγραμματισμού των ελληνικών αμυντικών εξοπλισμών.
Η ανώτατη διπλωματική πηγή υπογράμμισε ότι πρόκειται για μακροπρόθεσμο πρόγραμμα, σε βάθος 20 ετών, και όχι για πρόγραμμα που αφορά αποκλειστικά τα επόμενα χρόνια.