Ατελείωτες εβδομάδες, βάρδιες έως 24 ώρες και έλλειψη πόσιμου νερού· μερικές από τις κακουχίες που ακούστηκαν σε συζήτηση της Επιτροπής Αλιείας της ΕΕ με εκπροσώπους του κλάδου.
«Το φαγητό ήταν σε πολύ κακή κατάσταση και μπορούσα να πίνω μόνο νερό φιλτραρισμένο από τη θάλασσα. Δεν είχα άλλη επιλογή, ποτέ δεν ήταν πραγματικά καθαρό», θυμόταν ο Fredi Seprizal, ένας Ινδονήσιος που βίωσε μια κατάσταση «σύγχρονης δουλείας» στη θάλασσα και πήρε τον λόγο στη συζήτηση «Ενισχύοντας την κοινωνική διάσταση της βιώσιμης αλιείας», η οποία πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μαρτυρία του Seprizal ήταν από τις πιο χαρακτηριστικές της συνάντησης, που έλαβε χώρα στις 30 Σεπτεμβρίου και οργανώθηκε από την Carmen Crespo (PPE), πρόεδρο της Επιτροπής Αλιείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (PECH), και τη Virginia Battu-Henriksson, μέλος του Γραφείου του Επιτρόπου για την Αλιεία και τους Ωκεανούς, Costas Kadis.
Ο ναυτικός περιέγραψε στους ευρωβουλευτές τις συνθήκες που υπέστη επί 16 μήνες σε κινεζικό σκάφος. Όπως εξήγησε, δούλευε από 16 έως 20 ώρες την ημέρα και, κατά διαστήματα, για 24 ώρες συνεχόμενα, με περιόδους ανάπαυσης από τρεις έως έξι ώρες. Παράλληλα, ο Seprizal κατήγγειλε την απουσία κατάλληλου εξοπλισμού ασφαλείας και δήλωσε ότι φοβήθηκε για τη ζωή του κατά την παραμονή του στην ανοικτή θάλασσα.
Στόχος της συνάντησης ήταν να αναλυθούν οι συνθήκες εργασίας των αλιεργατών και η καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας και για τον λόγο αυτό επιζώντες εργασιακής εκμετάλλευσης, διεθνείς οργανισμοί, συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι και μέλη του αλιευτικού κλάδου ζήτησαν μεγαλύτερες εγγυήσεις για όσους εργάζονται στον τομέα.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να ανταγωνίζεται μειώνοντας τα πρότυπά της, αλλά κάνοντάς τα το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της», δήλωσε η Crespo, η οποία υπογράμμισε ότι ο ευρωπαϊκός στόλος πρέπει να διατηρήσει τις απαιτήσεις του σε θέματα βιωσιμότητας, ασφάλειας και εργασιακών δικαιωμάτων. «Το να υπερασπιζόμαστε μια ανταγωνιστική αλιεία σημαίνει επίσης να υπερασπιζόμαστε τους εργαζόμενους απέναντι στον αθέμιτο ανταγωνισμό και να διασφαλίζουμε εφοδιαστικές αλυσίδες διαφανείς, υπεύθυνες και απαλλαγμένες από εκμετάλλευση».
Η ανάγκη για «αποτελεσματική προστασία»
Οι εμπειρίες που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της συνάντησης, σύμφωνα με ανακοίνωση (πηγή στα Ισπανικά) της Organización de Productores Asociados de Grandes Atuneros Congeladores (OPAGAC), συμπίπτουν με τα αποτελέσματα μελέτης που παρουσίασε η Sallie Yea, καθηγήτρια και ερευνήτρια στο Charles Sturt University, βασισμένη σε συνεντεύξεις με 121 αλιεργάτες και 32 μέλη οικογενειών από τις Φιλιππίνες, την Ινδονησία, την Καμπότζη και τα Φίτζι.
Σύμφωνα με την έρευνά της, το 94% των αλιεργατών που συμμετείχαν είχε υποστεί κάποια στιγμή μη καταβολή των μισθών του και όλοι είχαν δει τις συμβάσεις τους να τροποποιούνται με λιγότερο ευνοϊκούς όρους.
Επιπλέον, ένας στους τέσσερις ερωτηθέντες αλιεργάτες είχε γίνει μάρτυρας του θανάτου συναδέλφου του, ενώ καταγράφηκαν θάνατοι σε ένα στα τέσσερα πλοία που αναλύθηκαν.
«Χρειαζόμαστε μια μετάβαση από την απλή, τυπική συμμόρφωση σε μια αποτελεσματική προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων, που να περιλαμβάνει έλεγχο συμβάσεων και μισθών, μηχανισμούς διαιτησίας για την επίλυση εργασιακών διεκδικήσεων, προστασία από αντίποινα και μηχανισμούς λογοδοσίας για τα γραφεία πρόσληψης, και όχι μόνο για τους αλιευτικούς στόλους και τις εταιρείες θαλασσινών προϊόντων», τόνισε η Yea στη συνάντηση.
Κατά τη στρογγυλή τράπεζα της Επιτροπής Αλιείας, εκπρόσωποι της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF), του Environmental Justice Foundation (EJF) και της Oxfam ζήτησαν πιο αυστηρή εφαρμογή των εργασιακών προτύπων.
Ο οικονομολόγος Tariq Haq, από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, υπενθύμισε ότι η Σύμβαση για την εργασία στην αλιεία καθορίζει τις ελάχιστες προϋποθέσεις για εργασία πάνω σε σκάφος, αλλά έχει επικυρωθεί μόνο από 27 κράτη μέλη.
Η ΕΕ διαθέτει, επιπλέον, μια νομοθεσία (πηγή στα Ισπανικά) κατά της καταναγκαστικής εργασίας, της οποίας η εφαρμογή θα αναπτυχθεί σταδιακά έως τον Δεκέμβριο του 2027. Για την OPAGAC, που προώθησε τη συνάντηση μαζί με τη Hands for the Oceans, η πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά θα έπρεπε να εξαρτάται από την τήρηση των ίδιων προτύπων που εφαρμόζονται στον ευρωπαϊκό στόλο.
«Ελπίζουμε ότι η νομοθεσία της ΕΕ για τη δέουσα επιμέλεια και την καταναγκαστική εργασία μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής», υπογράμμισε ο Julio Morón, γενικός διευθυντής της OPAGAC, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές δεν καταναλώνουν ψάρια που προέρχονται από καταναγκαστική εργασία και σύγχρονη δουλεία.
Σε αυτό το πλαίσιο, συνεχίζουν να αντηχούν τα λόγια του Seprizal, ο οποίος κατά τη διάρκεια της συζήτησης έφτασε να πει: «Μου πέρασε από το μυαλό να πηδήξω από το πλοίο ή να του βάλω φωτιά· αλλά δεν μπορούσα να δραπετεύσω, γιατί ο καπετάνιος κράτησε τα έγγραφά μου. Αναγκάστηκα ακόμη και να πληρώσω για να τα πάρω πίσω».