Η νέα εμπορική συμφωνία της ΕΕ με την Κίνα έχει μετριάσει τους φόβους για εμπορικό πόλεμο, αλλά ίσως αποδυναμώσει την πολιτική ώθηση των Βρυξελλών για πιο σκληρή στάση απέναντι στις οικονομικές πρακτικές του Πεκίνου
Μετά από τέσσερις μήνες διαπραγματεύσεων, οι Βρυξέλλες και το Πεκίνο κατέληξαν την Παρασκευή σε μια συμφωνία, βάσει της οποίας η Κίνα αποδέχεται να περιορίσει τις εξαγωγές υβριδικών αυτοκινήτων προς την ΕΕ και να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις άδειες για σπάνιες γαίες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει τη συμφωνία ως την πρώτη φάση συνομιλιών, που ξεκίνησαν τον Ιούνιο, για την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων. Η ΕΕ καταγράφει εμπορικό έλλειμμα άνω του 1 δισ. ευρώ την ημέρα με την Κίνα, της οποίας οι εξαγωγές ασκούν ολοένα μεγαλύτερη πίεση στη ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Η συμφωνία έρχεται μόλις μία εβδομάδα αφότου ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησαν ένα νέο ευρωπαϊκό εργαλείο εμπορικής άμυνας για την αντιμετώπιση ξένων οικονομικών στρεβλώσεων, με ενδεχόμενα μέτρα περιορισμού της πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά.
Όμως, ενόψει της συζήτησης για την Κίνα στη σύνοδο κορυφής αυτής της εβδομάδας, στις Βρυξέλλες υπάρχουν φόβοι ότι η συμφωνία μπορεί να αφαιρέσει την αίσθηση επείγοντος από τις προσπάθειες για ανάπτυξη πιο σκληρών εμπορικών μέτρων.
«Είναι μια αρκετά καλή συμφωνία, αλλά φοβάμαι ότι μπορεί να προκαλέσει χαλάρωση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ στο Euronews, μιλώντας ανώνυμα. «Αν κάτι δείχνει η συμφωνία, είναι ότι όταν η ΕΕ δείχνει τη δύναμή της, αυτό έχει αποτέλεσμα».
Αποφεύχθηκε ο εμπορικός πόλεμος. Προς το παρόν.
Η συμφωνία της Παρασκευής φαίνεται να έχει μετατοπίσει τη συζήτηση μεταξύ των κρατών μελών, μειώνοντας την άμεση απειλή κλιμάκωσης ενός εμπορικού πολέμου με το Πεκίνο.
Ο κίνδυνος αυτός είχε αυξηθεί μετά την κοινή επιστολή Παρισιού και Βερολίνου, η οποία σηματοδότησε έναν ασυνήθιστο βαθμό σύμπλευσης μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ ως προς την ανάγκη αντιμετώπισης των εμπορικών πρακτικών της Κίνας – στάση που θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς πριν από λίγους μόλις μήνες.
Η Ισπανία, που όπως και η Γερμανία παραδοσιακά προτιμούσε μια πιο συμφιλιωτική προσέγγιση προς το Πεκίνο, οδηγείται σε πρόωρες εκλογές τον Νοέμβριο.
Η συμφωνία προσφέρει επίσης μια ανάσα στον Μερτς και στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία αντιμετωπίζει σκληρό ανταγωνισμό από τους Κινέζους κατασκευαστές.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΕΕ θα θεσπίσει ποσοστώσεις ανά χώρα, επιτρέποντας την είσοδο 350.000 υβριδικών κινεζικών αυτοκινήτων ετησίως στην ευρωπαϊκή αγορά, για διάστημα τεσσάρων ετών, με σταθερό ετήσιο ποσοστό προσαρμογής 6%.
«Αυτό θα μειώσει πάνω από το μισό τις σημερινές εξαγωγές προς την ΕΕ, τις οποίες εκτιμούμε ότι μπορεί να φτάσουν έως τις 800.000 μονάδες το 2026», ανέφερε δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ.
Σύμφωνα με την Alicia García-Herrero, ειδικό στο Bruegel, ένα think tank με έδρα τις Βρυξέλλες, ο Μερτς βρίσκεται σε αδύναμη θέση για να απορρίψει τη συμφωνία.
«Θα σέρνει τα πόδια του όσον αφορά νέα μέτρα, γιατί η Γερμανία θα προτιμήσει να καρπωθεί αυτό το καλό, καθώς η συμφωνία θα μειώσει τον ανταγωνισμό».
«Δεν είναι το τέλος της ιστορίας»
Η συμφωνία θα μπορούσε να αποτελέσει μοντέλο συνδυασμού εμπορικής πίεσης και διπλωματίας, με την Κίνα να κάνει παραχωρήσεις πριν οι Βρυξέλλες επιβάλουν μέτρα προστασίας που ήδη ετοίμαζαν.
Οι κινεζικές εξαγωγές αυτοκινήτων προς την ΕΕ ανέρχονται σε περίπου 15 δισ. ευρώ, ποσό μικρό σε σύγκριση με το διμερές εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα, που φτάνει τα 360 δισ. ευρώ.
Η ΕΕ εξασφάλισε επίσης μείωση δασμών για ανταλλακτικά αυτοκινήτων, υποδήματα, παγωτό και ελαιόλαδο, με εξοικονόμηση τουλάχιστον 225 εκατ. ευρώ σε δασμούς, σύμφωνα με την Επιτροπή. Αν και καλοδεχούμενες, αυτές οι παραχωρήσεις ελάχιστα συμβάλλουν στη μείωση του ευρύτερου εμπορικού χάσματος.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να έχει τηλεδιάσκεψη με τον Κινέζο ομόλογό του τον Ιανουάριο, την οποία θα ακολουθήσει νέος κύκλος πολιτικών συνομιλιών τον Μάρτιο.
«Η συμφωνία της περασμένης εβδομάδας δείχνει ότι οι Κινέζοι αρχίζουν πλέον να παίρνουν την Ευρώπη στα σοβαρά και να αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει ένα σοβαρό πολιτικό ζήτημα, όχι μόνο οικονομικό», δήλωσε στο Euronews ο Peter Chase από το German Marshall Fund.
Ακόμη κι αν οι ηγέτες της ΕΕ κρίνουν ότι η συμφωνία αρκεί προς το παρόν, τα βλέμματα στρέφονται ήδη στο επόμενο κεφάλαιο. «Δεν είναι το τέλος της ιστορίας», τόνισε ένας διπλωμάτης της ΕΕ. Κάποιοι φοβούνται ότι τα κράτη μέλη ίσως χαλαρώσουν πλέον την επαγρύπνησή τους.
Εμπορική άμυνα
Η Επιτροπή υποσχέθηκε στους πρέσβεις της ΕΕ την Κυριακή ότι θα παρουσιάσει προτάσεις για το εργαλείο που ζήτησαν ο Μακρόν και ο Μερτς, ώστε να αντιμετωπίζονται συστηματικά οι στρεβλώσεις της αγοράς, πριν από την καθιερωμένη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο.
Ο μηχανισμός αυτός βρισκόταν ήδη υπό εξέταση, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναθεώρησης του «οπλοστασίου» εμπορικής άμυνας της ΕΕ.
Άλλα μέτρα που συζητούνται περιλαμβάνουν ένα εργαλείο διαφοροποίησης, για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να μειώσουν την εξάρτησή τους από έναν μόνο προμηθευτή στρατηγικών προϊόντων, καθώς και έναν μηχανισμό αλληλεγγύης για τη στήριξη κρατών μελών που αντιμετωπίζουν εμπορικά αντίμετρα.
Ωστόσο, κάποιοι φοβούνται ότι, έχοντας ήδη αποσπάσει παραχωρήσεις, τα κράτη μέλη μπορεί να κάνουν πίσω και να μην παράσχουν την ισχυρή πολιτική εντολή που απαιτείται για να συνεχιστεί η δουλειά πάνω σε αυτά τα εργαλεία.
«Οι Κινέζοι κατάλαβαν πολύ καλά το μήνυμα. Θέλουν να συνεργαστούν μαζί μας σε αυτό. Αλλά ακριβώς επειδή φάνηκε ότι έπιασε, πρέπει να συνεχίσουμε να κρατάμε τα όπλα πάνω στο τραπέζι», είπε ο πρώτος αξιωματούχος της ΕΕ.
Άλλοι εντός της Επιτροπής υποστηρίζουν ότι οι Βρυξέλλες διαθέτουν ήδη σημαντικές εξουσίες, μεταξύ των οποίων το εργαλείο κατά της εξαναγκαστικής πίεσης, που δεν έχει ακόμη χρησιμοποιηθεί, καθώς και μέτρα αντιντάμπινγκ και έλεγχους επενδύσεων.
«Έχουμε πολλά εργαλεία», σημείωσε ο δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ. «Όμως, όπως πάντα, μπορούμε να κάνουμε περισσότερα και να γίνουμε καλύτεροι. Και νομίζω ότι αυτή θα είναι η συζήτηση που θα γίνει αυτή την εβδομάδα».