Παρίσι και Βερολίνο ζητούν νέο ευρωπαϊκό εργαλείο «συστημικής αντίδρασης» ώστε η Κομισιόν να κινείται άμεσα απέναντι σε κινεζικές στρεβλώσεις της αγοράς, με σχέδια αντιποίνων και αναθεώρηση των μέτρων εμπορικής άμυνας.
Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν προτείνει νέες εξουσίες για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις της αγοράς, καθώς η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη εμπορική πίεση από την Κίνα.
Σε επιστολή προς την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τη Δευτέρα, που συνοδευόταν από έγγραφο πολιτικής για τις παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες, το Παρίσι και το Βερολίνο ζήτησαν εργαλεία για τον περιορισμό της πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ, τη διαφοροποίηση των προμηθειών και την προετοιμασία για ενδεχόμενα αντίποινα.
Οι Βρυξέλλες περιγράφουν τη οικονομική σχέση τους με το Πεκίνο ως μη βιώσιμη, με το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ να εκτιμάται ότι θα φτάσει το 1 δισ. ευρώ την ημέρα το 2025. Έχουν δώσει στην Κίνα προθεσμία έως αυτόν τον μήνα για να προσφέρει παραχωρήσεις.
Το ζήτημα αναμένεται να συζητηθεί από τους ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την επόμενη εβδομάδα, όπου η Γαλλία και η Γερμανία θα πιέσουν για άμεση δράση.
«Χρειαζόμαστε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να συμπληρώνει τα υπάρχοντα εργαλεία μας με νέα νομικά μέσα, με τρόπο ευέλικτο και χωρίς γραφειοκρατία», αναφέρει η επιστολή, την οποία υπογράφουν ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Το συνοδευτικό έγγραφο προειδοποιεί ότι «ένα τεράστιο βιομηχανικό σοκ» πλήττει κλάδους που βρίσκονται στον πυρήνα του ευρωπαϊκού οικονομικού μοντέλου, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων, της αεροπορικής βιομηχανίας, της αυτοκινητοβιομηχανίας, των βιομηχανικών μηχανημάτων και των χημικών.
Νέες εξουσίες
Η επιστολή ζητά ένα νέο εργαλείο, το οποίο θα ενεργοποιείται «όταν τρίτες χώρες επιχειρούν, με πολιτικά ή οικονομικά μέσα, να υπονομεύσουν την αποκατάσταση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και δίκαιων συνθηκών στην αγορά, οδηγώντας σε σοβαρές και συστηματικές στρεβλώσεις».
Το εργαλείο αυτό θα περιορίζει την πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, την οποία το Παρίσι και το Βερολίνο θεωρούν τον κύριο μοχλό πίεσης της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις με την Κίνα.
Επιδιώκουν οι αποφάσεις να λαμβάνονται γρήγορα, μέσω διαδικασίας γνωστής ως comitology, στο πλαίσιο της οποίας εκπρόσωποι των κρατών-μελών εξετάζουν τα μέτρα της Επιτροπής.
Καθοριστικής σημασίας είναι ότι το εργαλείο θα ενεργοποιείται «εκτός αν αντιταχθεί ειδική πλειοψηφία», κάτι που θα διευκολύνει την Επιτροπή να προχωρά σε δράση.
Σύμφωνα με το έγγραφο πολιτικής, το εργαλείο θα πρέπει επίσης να είναι «ουδέτερο ως προς τη χώρα, να καλύπτει όλες τις στρεβλώσεις της αγοράς, από μία και μόνη παραγωγή έως έναν ολόκληρο κλάδο, από τις επιδοτήσεις έως τη χειραγώγηση του νομίσματος».
Στόχος είναι να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να σχεδιάζει κατά παραγγελία λύσεις που αντανακλούν τα συμφέροντα της ΕΕ και δεν επιβάλλουν υποχρεώσεις αποκλειστικά σε ευρωπαϊκές εταιρείες.
Διαφοροποίηση προμηθειών
Η επιστολή ζητά επίσης ένα εργαλείο διαφοροποίησης, το οποίο η φον ντερ Λάιεν είχε ήδη ανακοινώσει στην προηγούμενη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τον Ιούνιο.
Σύμφωνα με το έγγραφο, αυτό το εργαλείο θα πρέπει «να μειώσει τις ευρωπαϊκές εξαρτήσεις, να επιλύσει την υφιστάμενη συγκέντρωση στις αλυσίδες εφοδιασμού και να αποτρέψει αναδυόμενους κινδύνους συγκέντρωσης, λαμβάνοντας υπόψη τη συγκέντρωση εισαγωγών από δεδομένη χώρα, εταιρεία ή εθνικότητα εμπλεκόμενου φορέα, καθώς και το μερίδιο αγοράς σε παγκόσμιο επίπεδο».
Με άλλα λόγια, το Βερολίνο και το Παρίσι θέλουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να εξυπηρετεί τους στόχους της διαφοροποίησης, σε ευθυγράμμιση με την ατζέντα οικονομικής ασφάλειας, και να καλύπτει στρεβλώσεις πέρα από το εμπόριο.
Προετοιμασία για αντίποινα
Το έγγραφο αναγνωρίζει ότι τα αντίμετρα είναι πιθανό να δοκιμάσουν την πολιτική ενότητα της ΕΕ και ότι, σε έναν πιθανό εμπορικό πόλεμο με την Κίνα, μια ενιαία στάση θα είναι καθοριστική.
«Η ΕΕ πρέπει να είναι προετοιμασμένη και να συνυπολογίζει τις διεθνείς αντιδράσεις και τα πιθανά αντίποινα στις πολιτικές, τα εργαλεία και τα μέτρα της. Η κατανόηση της έκτασης και της ποικιλίας του καταναγκασμού είναι ουσιαστική», συνεχίζει.
Η πρόταση προβλέπει τη σύνταξη καταλόγου πιθανών αντίμετρων και την αξιολόγηση του αντίκτυπού τους σε κάθε κράτος-μέλος, παράλληλα με τον συντονισμό μεταξύ των ηγετών της ΕΕ.
Ενίσχυση των εμπορικών άμυνων
Το έγγραφο ζητά επίσης μέτρα για τον περιορισμό των κινδύνων και τη διακοπή εξαρτήσεων, καλώντας την Επιτροπή να αξιοποιήσει περισσότερο τα μέσα εμπορικής άμυνας, ξεκινώντας περισσότερες έρευνες με δική της πρωτοβουλία και ανακατανέμοντας προσωπικό και πόρους για την υποστήριξή τους.
Επιπλέον, υποστηρίζει μια πιο ευρεία προσέγγιση στις εμπορικές διαφορές που αφορούν ολόκληρους κλάδους, σε περιπτώσεις όπου «η προστασία στενών κατηγοριών αγαθών δεν επαρκεί πλέον απέναντι σε πιο συστημικές στρεβλώσεις και στην παγκόσμια κυριαρχία τρίτων χωρών σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας συγκεκριμένων κλάδων».
Το Παρίσι και το Βερολίνο προτείνουν επίσης στοχευμένες αλλαγές στους κανόνες κατά του ντάμπινγκ, στις ρυθμίσεις για τις επιδοτήσεις και στα μέτρα διασφάλισης, ώστε να καταστεί δυσκολότερη η παράκαμψη των εμπορικών μέτρων της ΕΕ.