Το ΔΝΤ αύξησε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 στο 3,1%, λόγω ανθεκτικών οικονομιών και επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Όμως οι υψηλές τιμές ενέργειας από τις συγκρούσεις θα τη φρενάρουν, με ανάπτυξη στην ευρωζώνη μόλις 1,1%.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ανακοίνωσε την Τρίτη ότι αυξάνει την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 στο 3,1%, αποδίδοντας την αναθεώρηση στην ανθεκτικότητα των ανεπτυγμένων οικονομιών και στην αύξηση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί σε σύγκριση με το 3,5% του 2025, ενώ οι υψηλές τιμές ενέργειας που συνδέονται με τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν αποτελούν σημαντικό κίνδυνο, ιδιαίτερα για τις χαμηλού εισοδήματος χώρες που μένουν εκτός της επενδυτικής άνθησης γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Παράλληλα, η οικονομική ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,1% φέτος, πριν από μια μικρή επιτάχυνση το 2027, ανέφερε το ΔΝΤ, λόγω της επίμονης ακρίβειας στην ενέργεια και της αδύναμης καταναλωτικής εμπιστοσύνης.
Η πρόβλεψη για το 2026 στην τελευταία έκθεση World Economic Outlook του ΔΝΤ αποτελεί ήπια αναβάθμιση κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την έκθεση του Ιουλίου και έρχεται μετά την ανάπτυξη 1,2% πέρυσι.
Παρότι η αύξηση του ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ ανέκαμψε στο 2,6% το δεύτερο τρίμηνο του έτους, έπειτα από μηδενική ανάπτυξη τους πρώτους τρεις μήνες, το Ταμείο εκτιμά ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι θα παραμείνουν έντονοι και καλά μέσα στο επόμενο έτος.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και ο συνεχιζόμενος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχουν απογειώσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς, αποτελώντας σοβαρή απειλή για τη ζώνη του ευρώ και άλλες οικονομίες που εισάγουν το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών τους αναγκών.
Το ΔΝΤ επισήμανε ειδικά ότι «τα αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν κάτω από τα εποχικά επίπεδα σε τμήματα της Ευρώπης, αφήνοντας την αγορά φυσικού αερίου ευάλωτη σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες ενόψει της χειμερινής περιόδου θέρμανσης».
Ο πληθωρισμός προβλέπεται στο 3,1% φέτος και στο 2,8% το επόμενο έτος, σαφώς πάνω από τον στόχο 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Αυτό μπορεί να απαιτήσει επιτόκια της ΕΚΤ σε επίπεδα που περιορίζουν την κατανάλωση των νοικοκυριών και τις επενδύσεις, με το ΑΕΠ της ευρωζώνης να αναμένεται να αυξηθεί μόλις στο 1,2% το 2027.
«Ο δομικός πληθωρισμός αναμένεται να επιστρέψει στο 2% μόνο σταδιακά», ανέφερε το Ταμείο, στη ζώνη του ευρώ μέχρι τα μέσα του 2028 και στη Βρετανία ως τα τέλη του 2027.
Η ανάπτυξη στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, εκτιμάται ότι θα φτάσει το 1,3% φέτος, ενώ η αύξηση του ΑΕΠ της Ισπανίας θα παραμείνει ισχυρή στο 2,5%.
Αντίθετα, η γαλλική οικονομία αναμένεται να επεκταθεί μόλις κατά 0,4% φέτος, πολύ χαμηλότερα από το 0,9% του 2025, με την ανεργία να αυξάνεται στο 8,4% από 7,7% πέρυσι.
Για τη Βρετανία, το ΔΝΤ αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψη ανάπτυξης για φέτος στο 1,3%, αυξημένη κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον Ιούλιο.
Ωστόσο, η ανάπτυξη του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,2% το επόμενο έτος «καθώς οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και τα μακροπρόθεσμα επιτόκια επιβαρύνουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις».
Ο παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να προσθέσει πίεση
Ο πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, έχει βυθίσει τη Μέση Ανατολή στη βία και έχει οδηγήσει τις διεθνείς τιμές ενέργειας υψηλότερα ως αποτέλεσμα των αντίποινων της Τεχεράνης.
Οι τιμές των διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων παραμένουν 70% έως 95% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, πιέζοντας τις χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας για τη λειτουργία των οικονομιών τους.
Ο πόλεμος βρίσκεται πλέον στον όγδοο μήνα του και η Tenreyro προειδοποίησε ότι «ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προσθέσει επιπλέον πίεση στον πληθωρισμό και να επιβραδύνει την ανάπτυξη».
Οι χώρες που εισάγουν ενέργεια και δεν επωφελούνται από την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένουν οι πιο ευάλωτες, δημιουργώντας αυτό που το ΔΝΤ περιέγραψε στην έκθεση WEO ως «διττή προοπτική».
Σύμφωνα με την έκθεση, οι δύο παράλληλες οικονομικές δυνάμεις του πολέμου στο Ιράν και της τεχνολογικής έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης έχουν δημιουργήσει μια «κατακερματισμένη» παγκόσμια οικονομία.
«Οι αντίθετοι άνεμοι από έναν παρατεταμένο πόλεμο και επίμονες γεωπολιτικές εντάσεις θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, να επιβαρύνουν τις δημοσιονομικές και εξωτερικές θέσεις και να πλήξουν περισσότερο τις χώρες που εισάγουν ενέργεια και τις χαμηλού εισοδήματος οικονομίες», αναφέρει.
«Την ίδια στιγμή, το τρέχον τεχνολογικό ευνοϊκό κλίμα θα μπορούσε να ανακοπεί απότομα αν επανεκτιμηθούν οι προσδοκίες για τα κέρδη και τις αυξήσεις παραγωγικότητας που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, αποδυναμώνοντας τις επενδύσεις και σφίγγοντας τις χρηματοοικονομικές συνθήκες».
Προσδοκίες για επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Κίνα
Οι ανεπτυγμένες οικονομίες παγκοσμίως προβλέπεται να αναπτυχθούν κατά 2,1% το 2026, με εκείνες που συμμετέχουν στην αλυσίδα εφοδιασμού της τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Ταϊβάν και η Νότια Κορέα, να καταγράφουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά.
Η ανάπτυξη στην Κίνα, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, αναμένεται να επιβραδυνθεί κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 4,5% φέτος, ανέφερε το ΔΝΤ, κυρίως λόγω της ασθενούς εγχώριας ζήτησης.
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός εξακολουθεί να προβλέπεται ότι θα επιταχυνθεί στο 4,7% το 2026, τροφοδοτούμενος από τον πόλεμο στο Ιράν και την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, με τις επιπτώσεις να επεκτείνονται τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Έκκληση για επείγουσα δράση
Η επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Tenreyro, προειδοποίησε ότι απαιτείται «επείγουσα δράση» από όλες τις χώρες απέναντι στους καθοδικούς κινδύνους.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, κάλεσε τις κυβερνήσεις να χρησιμοποιούν μόνο προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για να ελαφρύνουν το βάρος για τους πολίτες από το υψηλό ενεργειακό και λοιπό κόστος.
Παράλληλα, «η νομισματική πολιτική πρέπει να παραμείνει σταθερά προσανατολισμένη στη σταθερότητα των τιμών», πρόσθεσε, υποδηλώνοντας ότι οι αυξήσεις επιτοκίων για την αντιμετώπιση του υψηλού πληθωρισμού είναι ενδεδειγμένες.
«Η οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτική, αλλά αυτή η ανθεκτικότητα φτάνει στα όριά της», είπε. «Το έργο που έχουμε μπροστά μας είναι να περάσουμε από τη διαχείριση κρίσεων στην ανασυγκρότηση, να αποκαταστήσουμε τον δημοσιονομικό χώρο και να ενισχύσουμε εκ νέου την ανθεκτικότητα από την πλευρά της προσφοράς».