Περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η καθυστέρηση των κανόνων της ΕΕ για το μεθάνιο δεν θα μειώσει τις τιμές ενέργειας και κατηγορούν τις Βρυξέλλες ότι επικαλούνται την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα για να αποδυναμώσουν την Πράσινη Συμφωνία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την Τετάρτη να καθυστερήσει για περισσότερο από δύο χρόνια τις νέες υποχρεώσεις παρακολούθησης του μεθανίου για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, δίνοντας στις εταιρείες προθεσμία έως τον Μάιο του 2029, αντί για τον Ιανουάριο του 2027, ώστε να αποδείξουν ότι οι προμήθειές τους πληρούν ισοδύναμα πρότυπα της ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η πρόταση έρχεται μετά τις πιέσεις από τη βιομηχανία και κυβερνήσεις που ανησυχούν για το κόστος συμμόρφωσης και την ενεργειακή ασφάλεια, αλλά δεν ανταποκρίνεται στα αιτήματα ορισμένων χωρών της ΕΕ για τριετή αναβολή.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις καταδίκασαν την κίνηση, υποστηρίζοντας ότι οι κανόνες για το μεθάνιο δεν απειλούν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και ότι η τρέχουσα κρίση στις προμήθειες οφείλεται αντίθετα στον αμερικανο-ισραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος έχει διαταράξει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Χορμούζ.
Σύμφωνα με την πρόταση, οι εισαγωγείς θα έχουν περιθώριο έως τις 31 Μαΐου 2029 για να αποδείξουν ότι οι προμήθειες ορυκτών καυσίμων που διέθεταν το 2028 πληρούσαν ισοδύναμα πρότυπα της ΕΕ για την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου.
Οι κυβερνήσεις της ΕΕ και η βιομηχανία έχουν πιέσει για αναβολή εν μέσω αναταράξεων στις αγορές ενέργειας, ενώ οι ακτιβιστές για το κλίμα κατηγορούν τις Βρυξέλλες ότι αποδυναμώνουν έναν πρόσφατα υιοθετημένο νόμο χωρίς να αντιμετωπίζουν τα βαθύτερα αίτια της κρίσης.
Οι χώρες της ΕΕ ενέκριναν τους κανόνες για το μεθάνιο τον Μάιο του 2024, θεσπίζοντας υποχρεώσεις μέτρησης, αναφοράς και επαλήθευσης εκπομπών από τον ενεργειακό τομέα στο πλαίσιο των προσπαθειών για τον περιορισμό ενός από τα πιο ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου.
Ωστόσο, η πιο πρόσφατη ενεργειακή κρίση, που έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών και έχει απειλήσει τις προμήθειες ντίζελ και φυσικού αερίου, έχει τροφοδοτήσει ανησυχίες ότι οι κανόνες θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τις ελλείψεις.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προστέθηκε πρόσφατα στις φωνές της βιομηχανίας που ζητούν αναβολή των υποχρεώσεων, οι οποίες επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ στις αρχές του 2027.
«Είναι επίσης σημαντικό να μην αποδυναμώσουμε τις ευρωπαϊκές παραγωγικές δυνατότητες ενώ προετοιμαζόμαστε για δυσκολίες στις μακροπρόθεσμες προμήθειες», ανέφερε ο Μακρόν σε επιστολή προς την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο μεγαλύτερος προμηθευτής της ΕΕ σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), έχουν επίσης επανειλημμένα παραπονεθεί για τον αντίκτυπο των κανόνων στις αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες.
Αναστολή κυρώσεων
Η Επιτροπή είχε ήδη προσφέρει σημαντική ευελιξία, μεταξύ άλλων μια τριετή αναστολή ορισμένων κυρώσεων, ως παραχώρηση προς τη βιομηχανία. Ωστόσο, είχε αποφύγει να μεταθέσει επίσημα την προθεσμία συμμόρφωσης.
Ο νόμος της ΕΕ για το μεθάνιο απαιτεί από τους εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων να παρέχουν πληροφορίες για τις εκπομπές που συνδέονται με την παραγωγή.
Στην πράξη, οι εισαγωγείς ενδέχεται να χρειαστεί να συλλέξουν αξιόπιστα δεδομένα από παραγωγούς που δραστηριοποιούνται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στην άλλη άκρη μιας σύνθετης εφοδιαστικής αλυσίδας.
Οι εισαγωγείς υποστηρίζουν ότι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν νομική αβεβαιότητα παρά την προτεινόμενη αναστολή κυρώσεων και ζητούν περισσότερο χρόνο και σαφέστερες υποχρεώσεις.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, αντίθετα, προειδοποιούν ότι ακόμη και μια περιορισμένη αναβολή μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για περαιτέρω παραχωρήσεις, χωρίς να βελτιώσει ουσιαστικά την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Υποστηρίζουν επίσης ότι η επαναφορά της νομοθεσίας στο τραπέζι κινδυνεύει να τιμωρήσει εταιρείες και χώρες παραγωγούς που έχουν ήδη επενδύσει σε συστήματα παρακολούθησης και αναφοράς, υπονομεύοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη στους κανόνες της ΕΕ.
Ο Jack Corscadden, senior campaigner στην Environmental Investigation Agency, δήλωσε ότι δεν υπάρχει αποδεδειγμένος σύνδεσμος μεταξύ της εφαρμογής των κανόνων για το μεθάνιο της ΕΕ και των σημερινών προκλήσεων στον εφοδιασμό με ενέργεια.
«Μετά από ένα καλοκαίρι με πρωτοφανείς καύσωνες και πυρκαγιές, η Επιτροπή αποτυγχάνει απέναντι στους Ευρωπαίους πολίτες καθυστερώντας αυτό το ζωτικής σημασίας νομοθέτημα για το κλίμα, προκειμένου να κατευνάσει παραγωγούς και εξαγωγείς ορυκτών καυσίμων», δήλωσε ο Corscadden.
Η Esther Bollendorff, fossil free program manager στην ΜΚΟ Climate Action Network Europe, ανέφερε ότι η καθυστέρηση των κανόνων για το μεθάνιο της ΕΕ δεν έχει ούτε οικονομική ούτε στρατηγική λογική.
«Σε μια περίοδο ακόμη μιας κρίσης τιμών ενέργειας και εντάσεων στην αγορά φυσικού αερίου, η μείωση του μεθανίου θα μπορούσε να απελευθερώσει πάνω από 40 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου από τους βασικούς προμηθευτές ορυκτών καυσίμων της ΕΕ, περισσότερα από τη μισή ποσότητα αμερικανικού LNG που εισήγαγε η ΕΕ το 2025», είπε η Bollendorff.
Η πρόταση της Επιτροπής χρειάζεται ακόμη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κυβερνήσεων της ΕΕ. Αναμένεται να συζητηθεί από τους Ευρωπαίους ηγέτες σε σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, μαζί με ευρύτερες ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και τις εκρηκτικές τιμές ενέργειας.