Η ανακοίνωση της G7 τον Οκτώβριο στοχεύει να επιταχύνει και να ολοκληρώσει την έκτακτη αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου του IEA τον Μάρτιο, αντί να προστεθεί νέα δέσμευση 100 εκατ. βαρελιών στα αρχικά 400 εκατ., σύμφωνα με έγγραφο που έχει στην κατοχή του το Euronews
Η προτεινόμενη αποδέσμευση έως και 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τη G7 για την ανάσχεση των εκρηκτικών αυξήσεων στις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας αποτελεί μέρος της έκτακτης αποδέσμευσης των 400 εκατομμυρίων βαρελιών που συντόνισε τον Μάρτιο ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που έχει στη διάθεσή του το Euronews.
«Από τα 400 εκατομμύρια βαρέλια, έχουν ήδη αποδεσμευθεί 326 εκατομμύρια. Επειδή ορισμένα μέλη υπερέβησαν τις δεσμεύσεις τους, τα 100 εκατομμύρια βαρέλια που αναφέρονται στη δήλωση της G7 μπορούν να καλυφθούν στο πλαίσιο της υφιστάμενης δράσης, εφόσον όλοι τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους», αναφέρει το έγγραφο.
Τα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας υποστήριξαν την επίσπευση των αποδεσμεύσεων του Μαρτίου και την ολοκλήρωσή τους «το συντομότερο δυνατόν», σε συνεδρίαση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 7 Οκτωβρίου.
Η επίσπευση αυτή ακολούθησε τελεσίγραφο από την Ουάσινγκτον, η οποία άσκησε πιέσεις στην Ευρώπη να αποδεσμεύσει περισσότερα αποθέματα αργού πετρελαίου και ντίζελ, απειλώντας με απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ. Οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου παραμένουν ευμετάβλητες, με τις συνεχιζόμενες διαταραχές στη Μέση Ανατολή, και το Brent διαπραγματεύτηκε στα 105 δολάρια την Πέμπτη.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε ότι οι ροές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ανακάμπτουν σημαντικά. Ωστόσο, οι ροές διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ ή τα αεροπορικά καύσιμα, παραμένουν σοβαρά περιορισμένες, με τις διαταραχές στη διυλιστική ικανότητα της Ρωσίας και την απαγόρευση εξαγωγών της Κίνας να προσθέτουν πίεση.
Κατά τη συνεδρίαση IEA-ΕΕ, όλοι οι συμμετέχοντες υποστήριξαν την προτεραιοποίηση των αποθεμάτων ντίζελ, δεδομένης της τρέχουσας στενότητας στην αγορά, με τα στοιχεία του Οργανισμού να δείχνουν «μια πραγματική διαταραχή στην προσφορά ντίζελ».
Αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ήδη εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους, ενώ άλλες έχουν ακόμη δρόμο μπροστά τους για να ολοκληρώσουν τις εθνικές διαδικασίες. Παρότι υπάρχει πολιτική συμφωνία, η υλοποίηση εξαρτάται από τις αποφάσεις των εθνικών κυβερνήσεων ως προς το πώς υπολογίζονται και αποδεσμεύονται τα στρατηγικά αποθέματα.
Η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πορτογαλία έχουν ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις που ανέλαβαν. Τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης σε πετρέλαιο από Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και την Ισπανία βρίσκονται υπό αξιολόγηση.
Η Πορτογαλία αμφισβήτησε πόσο αποτελεσματικά διαχειρίζεται ο Οργανισμός την έκτακτη αποδέσμευση και δήλωσε ότι θα εξετάσει νέες δεσμεύσεις μόνο όταν όλα τα μέλη έχουν υλοποιήσει τις υφιστάμενες, σημειώνοντας ότι σε επίπεδο ΕΕ παραμένουν εκκρεμή περίπου 50 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με το έγγραφο.
Η Ελλάδα θέλει να γνωρίζει πόσος χρόνος έχει κερδιθεί μέχρι στιγμής από την αποδέσμευση του Μαρτίου.
Αποκωδικοποιώντας τη γλώσσα της G7
Το εσωτερικό έγγραφο που έχει στην κατοχή του το Euronews αποσαφηνίζει την κάπως αμφίσημη διατύπωση της G7 στις τελευταίες ανακοινώσεις.
Στις 2 Οκτωβρίου, η ομάδα των επτά πιο αναπτυγμένων κρατών του πλανήτη, ανακοίνωσε ότι θα εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της μέσω συντονισμένης αποδέσμευσης 100 εκατομμυρίων βαρελιών σε διάστημα τεσσάρων μηνών, περιλαμβάνοντας μια σημαντική, εμπροσθοβαρή αποδέσμευση ντίζελ μέσα στις πρώτες 20 ημέρες. Σύνδεσε την κίνηση με την «άμεση και πλήρη εφαρμογή» των δεσμεύσεων του Μαρτίου 2026.
Η Κομισιόν παρέπεμψε το Euronews σχετικά με τις λεπτομέρειες της τελευταίας ανακοίνωσης του G7 στον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA). Ωστόσο, ο Οργανισμός δεν απάντησε στα αιτήματα μας για διευκρινίσεις όσον αφορά τους όγκους και τα διυλισμένα προϊόντα.
Στην ανακοίνωση της 7ης Οκτωβρίου, η G7 ανέφερε ότι οι συμμετέχοντες στη συνεδρίαση IEA-ΕΕ «τόνισαν τη δέσμευσή τους να υλοποιήσουν τη Συλλογική Δράση του Μαρτίου 2026».
Η δράση του Μαρτίου ήταν μια έκτακτη απάντηση στο σοκ μείωσης της προσφοράς από τη Μέση Ανατολή, που ακολούθησε μετά τις στρατιωτικές επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Τα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας είχαν συμφωνήσει αρχικά να διαθέσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια στην αγορά, με το μεγαλύτερο μέρος της συνεισφοράς να αφορά αργό πετρέλαιο και τις ευρωπαϊκές χώρες να προσφέρουν μεγαλύτερο μερίδιο σε διυλισμένα προϊόντα.
Νέα αποδέσμευση ενδέχεται να ακολουθήσει
Ο Οργανισμός ανέφερε ότι τα μέλη εξακολουθούν να διαθέτουν περίπου 1,1 δισεκατομμύρια βαρέλια σε δημόσια αποθέματα έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 200 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ.
Ο Οργανισμός με έδρα το Παρίσι δεν απέκλεισε περαιτέρω αποδεσμεύσεις, εφόσον χρειαστεί. Προς το παρόν, επιχειρεί να αντλήσει τα εναπομείναντα βαρέλια από τον μηχανισμό που συμφωνήθηκε πριν από επτά μήνες.
Ο Οργανισμός ανέφερε ότι οι αποδεσμεύσεις του Μαρτίου έχουν ήδη συμβάλει στο να καλυφθεί μέρος του κενού στην προσφορά, αλλά τόνισε ότι οι αγορές ντίζελ παραμένουν ιδιαίτερα σφιχτές, γεγονός που διαφοροποιεί σε έμφαση τη δράση του Οκτωβρίου από εκείνη του Μαρτίου.
Το επόμενο πολιτικό τεστ έρχεται στις 15 Οκτωβρίου, όταν το Διοικητικό Συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας θα καλέσει τις κυβερνήσεις για να καθορίσουν τις λεπτομέρειες της επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων, του χρονοδιαγράμματος και του είδους των διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου που θα αποδεσμευθούν.