Η Ουάσινγκτον λέει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ακόμη αποδεσμεύσει το υποσχεθέν πετρέλαιο, ενώ η εκτόξευση τιμών σε αργό και ντίζελ πιέζει τις κυβερνήσεις να παρέμβουν
Οι Ηνωμένες Πολιτείες κάλεσαν τις ευρωπαϊκές χώρες να διαθέσουν περισσότερα αποθέματα πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, ώστε να συγκρατηθούν οι εκρηκτικές τιμές της ενέργειας, την ώρα που η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι θα ρίξει στην αγορά ακόμη 40 εκατομμύρια βαρέλια.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία τηρούν τις δεσμεύσεις τους, αρκετά ευρωπαϊκά κράτη μέλη έχουν διαθέσει μόνο ένα μικρό μέρος του αργού πετρελαίου και των προϊόντων πετρελαίου που υποσχέθηκαν», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright στις 29 Σεπτεμβρίου. «Καλούμε κάθε κράτος μέλος να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του».
Η έκκληση διατυπώνεται την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει μια απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ διάρκειας 90 ημερών, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τις εγχώριες τιμές καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η Ουάσιγκτον αναφέρει ότι η τελευταία αποδέσμευση από τα στρατηγικά αποθέματα είναι μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας για τη σταθεροποίηση των αγορών πετρελαίου, καθώς οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή οδηγούν τις τιμές σε απότομη άνοδο.
Η τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ έχει εκτιναχθεί στα 7 δολάρια το γαλόνι, ενώ το Brent κινείται από τα τέλη Σεπτεμβρίου μεταξύ 97 και 102 δολαρίων το βαρέλι, δηλαδή 25 έως 30 δολάρια πάνω από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, η κλιμάκωση της έντασης στον Κόλπο του Άντεν και οι επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια προσθέτουν πίεση σε μια ήδη σφιχτή αγορά πετρελαίου.
Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκεσεν δήλωσε στις 29 Σεπτεμβρίου ότι η ΕΕ έχει δαπανήσει φέτος πάνω από 100 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον για ενέργεια, χωρίς να λάβει σε αντάλλαγμα επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου ή πετρελαίου.
Η Ευρώπη διαθέτει ακόμη αποθέματα
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) συντόνισε την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου τον Μάρτιο, με την ΕΕ να συνεισφέρει περίπου το 20%, λίγο μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Ωστόσο, ο εκτελεστικός διευθυντής της IEA Φατίχ Μπιρόλ εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο νέας συντονισμένης έκτακτης αποδέσμευσης, όταν μίλησε σε δημοσιογράφους στο Δουβλίνο στο περιθώριο μιας υπουργικής συνάντησης για την ενέργεια στις 29 Σεπτεμβρίου, λίγο πριν η Ουάσιγκτον απευθύνει την έκκλησή της.
Ο Μπιρόλ είπε ότι μια νέα αποδέσμευση δεν αποτελεί προς το παρόν προτεραιότητα και ότι μεγάλο μέρος του πετρελαίου που έχει ήδη δεσμευθεί δεν έχει ακόμη φτάσει στην αγορά.
«Περίπου τα δύο τρίτα [των αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης] έχουν αποδεσμευθεί και φτάσει στις αγορές, και το ένα τρίτο απομένει ακόμη», είπε.
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες, πρόσθεσε ο Μπιρόλ, αλλά εξακολουθούν να διαθέτουν αποθέματα τόσο αργού πετρελαίου όσο και προϊόντων διύλισης.
Ο υπουργός Εσωτερικού των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκουμ, ωστόσο, υποστήριξε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να κάνει περισσότερα, ιδίως όσον αφορά το ντίζελ.
Η κυβέρνηση Τραμπ «συζητά πολλές επιλογές», είπε ο Μπέργκουμ σε δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον στις 29 Σεπτεμβρίου, προσθέτοντας: «Δεν θέλω να προτρέξω κανενός».
Ωστόσο, τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες «έχουν πολλά αποθέματα ντίζελ».
Οποιαδήποτε νέα συντονισμένη αποδέσμευση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης θα τελούσε κανονικά υπό την εποπτεία της IEA, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συντονίζει στη συνέχεια τις θέσεις των κρατών μελών της ΕΕ. Η IEA δεν είχε απαντήσει σε αίτημα του Euronews για σχόλιο μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Η Ευρώπη έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό μαξιλάρι αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, αν και τα αποθέματα διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα.
Τον Μάιο του 2025, οι χώρες της ΕΕ διατηρούσαν συνολικά 108,6 εκατομμύρια τόνους αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων περίπου 43,5 εκατομμυρίων τόνων αργού, 39 εκατομμυρίων τόνων ντίζελ και gasoil, και 10,4 εκατομμυρίων τόνων βενζίνης, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ωστόσο, το μαξιλάρι αυτό είναι άνισα κατανεμημένο. Η Φινλανδία διέθετε τον Μάιο του 2025 αποθέματα αντίστοιχα με 178 ημέρες καθαρών εισαγωγών, έναντι 112 ημερών στην Ελλάδα, 108 στο Βέλγιο, 107 στη Σουηδία, 105 στη Μάλτα και 104 στην Ισπανία.
Η Ιρλανδία διέθετε αποθέματα αντίστοιχα με 83 ημέρες, η Τσεχία με 79 ημέρες και η Βουλγαρία με 88 ημέρες.
Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει αντίστοιχα στοιχεία για το 2026.
Μεταξύ σφύρας και άκμονος
Μια αμερικανική απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ θα ενίσχυε τις πιέσεις σε Ευρωπαίους καταναλωτές και βιομηχανία, σύμφωνα με τον Francesco Sassi, επίκουρο καθηγητή πολιτικής επιστήμης στο University of Oslo.
«Οι άμεσες συνέπειες θα ήταν ακόμη πιο ακριβές σενάρια προμήθειας για τους Ευρωπαίους καταναλωτές και πρόσθετα κόστη για τις βιομηχανίες και τους παρόχους ενέργειας», είπε ο Sassi στο Euronews.
Οι κυβερνήσεις θα αντιμετώπιζαν επίσης υψηλότερες δημόσιες δαπάνες, καθώς θα προσπαθούσαν να προστατεύσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας, πρόσθεσε.
Ο Sassi προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στις προμήθειες θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τις πιέσεις προς την Ευρώπη να επανεξετάσει τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες.
«Η ΕΕ συνεχίζει να αγνοεί τις σοβαρές διαταραχές στις προμήθειες που αντιμετωπίζει η αγορά από την αρχή του πολέμου στον Περσικό Κόλπο και του αποκλεισμού του Χορμούζ», είπε, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει βαριά εξαρτημένη από διαδρομές εφοδιασμού που προστατεύονται από άλλες δυνάμεις ή ελέγχονται από τις παγκόσμιες αγορές.
Ο υπουργός Ενέργειας της Ιρλανδίας Darragh O’Brien δήλωσε στις 29 Σεπτεμβρίου ότι μια απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ είναι «απίθανη», καθώς θα έπληττε τις οικονομίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ωστόσο, κάλεσε την Ευρώπη να προετοιμαστεί για αυτό το ενδεχόμενο.
«Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί», είπε ο O’Brien. «Δεν μπορούμε να επαναπαυθούμε».