Από τα ράφια των σούπερ μάρκετ και τους λογαριασμούς ενέργειας μέχρι τη στέγη και την εκπαίδευση, η άνοδος των τιμών πιέζει τα νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη. Ποιοι κλάδοι πλήττονται περισσότερο από τον πληθωρισμό και τι κάνει η ΕΕ για να ελαφρύνει τους καταναλωτές;
Σύμφωνα με τη Eurostat, ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ έφτασε το 3,8% τον Σεπτέμβριο, σχεδόν στο διπλάσιο από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύτηκαν κατά 18,8% μέσα σε έναν χρόνο.
Η πίεση αγγίζει κάθε βασικό κλάδο της Ένωσης. Ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έδειξε ότι, στα ταμεία των σούπερ μάρκετ, το 35% των καταναλωτών στην ΕΕ ανησυχεί αν θα μπορέσει να αγοράσει τρόφιμα. Το 74% έχει παρατηρήσει ότι τα καθημερινά προϊόντα μικραίνουν σε μέγεθος χωρίς να γίνονται φθηνότερα.
Οι φουσκωμένοι λογαριασμοί ενέργειας αφήνουν εκατομμύρια ανθρώπους να δυσκολεύονται να κρατήσουν ζεστά τα σπίτια τους, ενώ το αυξανόμενο κόστος κατασκευής και η έλλειψη κατοικιών συνεχίζουν να πιέζουν προς τα πάνω τα ενοίκια και τις τιμές των ακινήτων. Μόνο στην Πορτογαλία, οι τιμές των κατοικιών ανέβηκαν κατά 16,5% μέσα σε έναν χρόνο.
Υπό πίεση βρίσκεται και η εκπαίδευση, καθώς τα σχολεία αντιμετωπίζουν αυξανόμενα λειτουργικά έξοδα και οι οικογένειες πρέπει να καλύπτουν βιβλία, μεταφορά και σχολικά είδη. Την ίδια ώρα, το μερίδιο της εκπαίδευσης στις δημόσιες δαπάνες της ΕΕ ήταν 9,7% το 2024, από 10% το 2019.
Μπορεί η ΕΕ να προστατεύσει τους καταναλωτές από αυτές τις αυξανόμενες δαπάνες; Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει μια διευρυνόμενη δέσμη μέτρων, από το Affordable Energy Action Plan και το Citizens’ Energy Package έως το Social Climate Fund ύψους 86,7 δισ. ευρώ, που στοχεύει στη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτής της αντίδρασης εστιάζει σε μακροπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις, ενώ τα τελευταία σοκ στις τιμές έχουν ήδη αρχίσει να πλήττουν τους καταναλωτές.
Η Επιτροπή έχει επίσης παρουσιάσει το European Affordable Housing Plan, πρότεινε το Affordable Housing Act τον Σεπτέμβριο και εισήγαγε την πρώτη της Anti-Poverty Strategy.
Είναι αυτά τα μέτρα αρκετά για να αντιμετωπίσουν τον καλπάζοντα παγκόσμιο πληθωρισμό; Πρέπει να είναι αυτό ευθύνη της ΕΕ; Ή μήπως οι εθνικές κυβερνήσεις δεν κάνουν όσα θα έπρεπε; Η έρευνά μας είναι ανώνυμη και χρειάζεται μόλις λίγα δευτερόλεπτα για να ολοκληρωθεί. Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν σε όλο το πανευρωπαϊκό περιεχόμενο του XL, σε βίντεο, άρθρα και ενημερωτικά δελτία, και θα συμβάλουν στο να διαμορφώσουν την κάλυψή μας, καθώς εξετάζουμε πώς η Ευρώπη μπορεί να εξασφαλίσει τη θέση της στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.