Οι τιμές ενοικίων έχουν αυξηθεί αισθητά σε όλη την Ευρώπη, ιδιαίτερα σε Ρουμανία και Κροατία. Το Euronews Business εξετάζει πιο προσεκτικά τον ετήσιο πληθωρισμό ενοικίων σε αυτές τις δύο χώρες.
Τα ενοίκια συνεχίζουν να αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη, με ορισμένες χώρες να πλήττονται ιδιαίτερα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, οι αυξήσεις στα ενοίκια ξεπερνούν τον γενικό πληθωρισμό, ενώ τα νοικοκυριά στη Ρουμανία και την Κροατία έχουν πληγεί ιδιαίτερα από τις πρόσφατες ανατιμήσεις.
Ποιοι παράγοντες, λοιπόν, τροφοδοτούν την πρόσφατη άνοδο των ενοικίων και γιατί η Ρουμανία και η Κροατία ξεχωρίζουν ως εξαιρέσεις εντός της ΕΕ;
Μεταξύ του δεύτερου τριμήνου του 2025 και του δεύτερου τριμήνου του 2026, οι πραγματικές πληρωμές ενοικίου για στέγαση αυξήθηκαν κατά 3% στην ΕΕ. Σύμφωνα με την Eurostat, ο πληθωρισμός στα ενοίκια κυμάνθηκε από μηδενικό στη Φινλανδία έως 43,5% στη Ρουμανία, με την Κροατία να ακολουθεί στενά με 40,1%.
Ο συνολικός πληθωρισμός ήταν 9,5% στη Ρουμανία και 4,8% στην Κροατία την ίδια περίοδο. Μετά την προσαρμογή για τον πληθωρισμό, τα ενοίκια αυξήθηκαν πάνω από 30% και στις δύο χώρες.
Η Σλοβενία κατέγραψε την τρίτη υψηλότερη αύξηση ενοικίων στην ΕΕ, 10%, ή λίγο πάνω από 6% αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός.
Ο ρόλος της δημόσιας κατοικίας
Οι φορείς που παρέχουν στοιχεία στην Eurostat σε αυτές τις χώρες εξήγησαν στο Euronews Business τους λόγους πίσω από αυτές τις αυξήσεις, επισημαίνοντας τον ρόλο της δημόσιας κατοικίας.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, ο βασικός παράγοντας στη Ρουμανία είναι «η αύξηση του διοικητικά καθοριζόμενου ενοικίου [ενοίκια για κατοικίες που ανήκουν στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα του κράτους ή σε διοικητικές εδαφικές μονάδες]».
Ωστόσο, η δρ Adriana M. Soaita από το University of Glasgow αμφισβητεί αυτή την εξήγηση για τη Ρουμανία.
«Η δημόσια μισθωτή κατοικία είναι υπερβολικά ασήμαντη ως ποσοστό του συνολικού στεγαστικού αποθέματος», είπε στο Euronews Business, σημειώνοντας ότι τα ενοίκια σε αυτόν τον τομέα είναι τόσο χαμηλότερα από τον ιδιωτικό, ώστε ακόμη και αν τριπλασιαστούν, η επίδρασή τους στον συνολικό μέσο όρο θα ήταν περιορισμένη.
«Αν εξακολουθούμε να βλέπουμε μεγάλες αυξήσεις στα ενοίκια αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, η μεθοδολογία της Eurostat και ο άτυπος τομέας, αυτές μπορεί να οφείλονται σε νεόδμητα ή πλήρως ανακαινισμένα ακίνητα που εισέρχονται στην αγορά», δήλωσε η Soaita.
Στην Κροατία, η απότομη αύξηση «οφείλεται στην απόφαση των τοπικών αρχών στην πρωτεύουσα Ζάγκρεμπ να αυξήσουν τις τιμές ενοικίασης για την κατηγορία των κοινωνικών ενοικίων», σύμφωνα με τον φορέα που παρέχει τα δεδομένα.
Επενδυτικά ακίνητα αλλάζουν την εικόνα των ενοικίων στην Κροατία
Ο καθηγητής Gojko Bezovan από το University of Zagreb επισήμανε ότι σημαντικό μέρος του στεγαστικού αποθέματος της Κροατίας έχει αποκτήσει σε μεγάλο βαθμό χρηματοοικονομικό χαρακτήρα, καθώς οι επενδύσεις σε διαμερίσματα και τουριστικά ακίνητα αναδεικνύονται στη βασική μορφή αποταμίευσης.
Ως αποτέλεσμα, σημαντικό ποσοστό των διαμερισμάτων σε νέες αναπτύξεις δεν αγοράζεται για ιδιοκατοίκηση και συχνά μένει κενό.
Τόνισε ότι από το 2025 στην Κροατία επιβλήθηκε φόρος στα κενά διαμερίσματα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και του 2026 σημειώθηκε μεγάλη αύξηση στον αριθμό των συμβολαίων μίσθωσης κατοικιών που καταχωρίστηκαν στη Φορολογική Διοίκηση.
«Έτσι, μεγαλύτερος αριθμός ποιοτικότερων κατοικιών στις μεγάλες πόλεις εισήλθε στην αγορά ενοικίων, με τιμές μίσθωσης που υπερβαίνουν σημαντικά τον μέσο όρο», είπε στο Euronews Business.
Η Τουρκία στην κορυφή της ανόδου των ενοικίων
Όταν συνυπολογιστούν οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες της ΕΕ και οι χώρες της EFTA, η Τουρκία εμφανίζει τον υψηλότερο πληθωρισμό ενοικίων: 49,6% σε ετήσια βάση μεταξύ του δεύτερου τριμήνου του 2025 και του δεύτερου τριμήνου του 2026.
Ωστόσο, σε αντίθεση με τη Ρουμανία και την Κροατία, στην Τουρκία δεν καταγράφηκε απότομο άλμα. Αντίθετα, τα ενοίκια αυξάνονται σταδιακά. Ο συνολικός πληθωρισμός ξεπέρασε επίσης το 30% την ίδια περίοδο, πράγμα που σημαίνει ότι η πραγματική αύξηση στα ενοίκια ήταν χαμηλότερη σε σχέση με αυτές τις δύο χώρες.
Τα ενοίκια αυξήθηκαν επίσης με διψήφιο ποσοστό στη Σερβία, κατά 12,5%. Η άνοδος ήταν επίσης πάνω από 5% στη Βουλγαρία (9,9%), τη Βόρεια Μακεδονία (9,2%), την Ισλανδία (8,6%), την Ελλάδα (7,5%), την Τσεχία (6,2%), την Αλβανία (6%), τη Σλοβακία (5,3%), τη Λιθουανία (5,3%) και την Πορτογαλία (5,2%).
Πτώση σε πραγματικούς όρους στις μεγάλες οικονομίες
Από τις τέσσερις μεγάλες οικονομίες της ΕΕ, μόνο η Ιταλία, με 3,5%, βρέθηκε πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που ήταν 3%. Ο πληθωρισμός στα ενοίκια ήταν 2,5% στην Ισπανία, 2,1% στη Γερμανία και 1,6% στη Γαλλία.
Όπως και στις τρεις προαναφερθείσες χώρες, τα ενοίκια δεν αυξήθηκαν σε πραγματικούς όρους στο Βέλγιο, την Εσθονία, τη Φινλανδία και το Λουξεμβούργο, όταν συνυπολογίζεται ο πληθωρισμός.
Συνολικά, τα ενοίκια στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 2,9% μεταξύ Αυγούστου 2025 και Αυγούστου 2026. Σε γενικές γραμμές, αυτό αποτυπώνει τάση παρόμοια με τη μεταβολή μεταξύ των δεύτερων τριμήνων εκείνων των ετών, με εξαίρεση την Κροατία, όπου η ετήσια αύξηση τον Αύγουστο ήταν πολύ χαμηλότερη, μόλις 4,3%.
Αιτία ήταν η απότομη άνοδος του δείκτη μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου 2025, που επηρέασε τόσο τις μηνιαίες όσο και τις τριμηνιαίες μεταβολές.
Σκληρός ανταγωνισμός για τα λίγα διαθέσιμα σπίτια προς ενοικίαση
Η Emma Rosser, διευθύντρια ερευνών για την αγορά κατοικίας στην περιοχή EMEA της JLL, ανέφερε ότι στα συνολικά στοιχεία της Eurostat για όλες τις μισθώσεις δεν παρατηρούνται πολύ έντονες αυξήσεις, φαίνεται όμως πως η άνοδος παραμένει υψηλή και επιταχύνεται στις νέες μισθώσεις – κάτι που θα μπορούσε να προμηνύει μελλοντικές πιέσεις στην αγορά.
«Ο έντονος ανταγωνισμός για τα λίγα διαθέσιμα σπίτια προς ενοικίαση στις ευρωπαϊκές πόλεις οδηγεί σε αυξημένη άνοδο των τιμών για τις νέες μισθώσεις», είπε στο Euronews Business.
Πρόσθεσε ότι η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης αποτελεί τάση σε όλη την Ευρώπη, αλλά είναι πιο έντονη στις πόλεις με τη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων.
Η δρ Nóra Teller, ερευνήτρια στο Metropolitan Research Institute με έδρα τη Βουδαπέστη, τόνισε ότι τους παράγοντες που ωθούν τα ενοίκια προς τα πάνω συνθέτουν οικονομικοί και δημογραφικοί λόγοι, αλλά και περιορισμοί από την πλευρά της προσφοράς.
«Οι παρατεταμένες περίοδοι χαμηλών επιτοκίων τροφοδότησαν τη στεγαστική πίστη μέχρι πριν από λίγα χρόνια, όμως το 2022 το κόστος δανεισμού αυξήθηκε δραματικά, ωθώντας τους πρωτοεισερχόμενους αγοραστές κατοικίας στην ιδιωτική αγορά ενοικίων», είπε στο Euronews Business.
Επεσήμανε ακόμη ότι η χρηματιστικοποίηση της κατοικίας ωθεί τις τιμές προς τα πάνω: θεσμικοί επενδυτές, private equity funds, real estate investment trusts και ιδιοκτήτες που αγοράζουν για να εκμισθώσουν αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο την κατοικία ως χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο και όχι ως κοινωνικό αγαθό.