Οι τιμές στα σούπερ μάρκετ διαφέρουν σημαντικά σε όλη την Ευρώπη. Το ψωμί μπορεί να κοστίζει πάνω από τριπλάσιο από χώρα σε χώρα. Το Euronews Business εξετάζει τις διαφορές και τι τις προκαλεί.
Τα τρόφιμα απορροφούν σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού σε όλη την Ευρώπη, όμως το κόστος για να γεμίσει κανείς το καλάθι των αγορών διαφέρει αισθητά από χώρα σε χώρα. Στην ΕΕ, τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά αντιστοιχούν στο 13,6% της δαπάνης των νοικοκυριών, έναντι 23,6% για τη στέγαση και τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, σύμφωνα με τη Eurostat.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ποιες χώρες είναι οι πιο ακριβές για ψώνια στο σούπερ μάρκετ και τι εξηγεί αυτές τις διαφορές;
Σύμφωνα με στοιχεία μέσου 2026 από το Numbeo, μια βάση δεδομένων για το κόστος ζωής που βασίζεται σε στοιχεία χρηστών, ο δείκτης τιμών τροφίμων κυμαίνεται από 57,2 στη Μολδαβία έως 189,2 στην Ελβετία, με τον μέσο όρο της ΕΕ να έχει τεθεί στο 100. Αυτό σημαίνει ότι τα τρόφιμα είναι 89,2% ακριβότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ στην Ελβετία, ενώ είναι 42,8% φθηνότερα στη Μολδαβία.
Για να γίνει πιο σαφές το χάσμα, ένα καλάθι που κοστίζει 100 € με μέσες τιμές ΕΕ θα κόστιζε 189,20 € στην Ελβετία και 57,20 € στη Μολδαβία, βάσει του δείκτη.
Ο δείκτης του Numbeo έχει ως βάση τη Νέα Υόρκη στο 100. Το Euronews Business μετέτρεψε τον δείκτη ώστε ο μέσος όρος της ΕΕ να αντιστοιχεί στο 100.
Ποιες είναι οι πιο ακριβές χώρες;
Οι τρεις από τις πέντε ακριβότερες χώρες είναι σκανδιναβικές. Η Ισλανδία (183,6) βρίσκεται στη δεύτερη θέση, ακολουθούμενη από τη Νορβηγία (154,4), το Λουξεμβούργο (134,9) και τη Δανία (128,4). Και οι υπόλοιπες σκανδιναβικές χώρες βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ: η Φινλανδία (119,7) και η Σουηδία (116,6).
Ανάμεσα στις πέντε μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης, η Γαλλία είναι η πιο ακριβή για είδη παντοπωλείου, με τιμές 27,5% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Ισπανία (89,7) είναι η μοναδική κάτω από τον μέσο όρο. Το Ηνωμένο Βασίλειο (111,9), η Γερμανία (111,6) και η Ιταλία (110,2) βρίσκονται πάνω από αυτόν, με παρόμοια επίπεδα τιμών.
Η Αυστρία (124,5), η Ιρλανδία (122), το Βέλγιο (117,6) και η Ολλανδία (116,4) περιλαμβάνονται επίσης στις πιο ακριβές χώρες, όλες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η φθηνότερη χώρα της ΕΕ: Τα ψώνια στη Ρουμανία κοστίζουν κατά ένα τρίτο λιγότερο
Στο εσωτερικό της ΕΕ, η Ρουμανία (66,7) είναι η φθηνότερη χώρα για τρόφιμα, με τιμές κατά 33,3% χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Γενικότερα, τα τρόφιμα είναι φθηνότερα στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένων υποψήφιων χωρών για ένταξη στην ΕΕ. Για παράδειγμα, ο δείκτης είναι 59,8 στη Βόρεια Μακεδονία, 67,9 στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και 68,8 στη Σερβία.
Η Τουρκία (82,1) είναι ακριβότερη από αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ, αν και παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Η Τουρκία καταγράφει επίσης τον υψηλότερο πληθωρισμό στα τρόφιμα στην Ευρώπη.
Χαμηλότερες τιμές δεν σημαίνουν απαραίτητα μεγαλύτερη προσιτότητα
Η Ilaria Benedetti, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο University of Tuscia, επισήμανε ότι, παρότι οι τιμές των τροφίμων είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ σε ορισμένες χώρες, τα νοικοκυριά δαπανούν μεγαλύτερο μερίδιο του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα. Για παράδειγμα, τα ψώνια είναι φθηνότερα στη Ρουμανία, αλλά τα νοικοκυριά δαπανούν το 23,1% του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά. Το μερίδιο αυτό ξεπερνά επίσης το 20% στη Βουλγαρία.
«Οι χαμηλότερες τιμές δεν σημαίνουν απαραίτητα μεγαλύτερη προσιτότητα», δήλωσε ο καθηγητής Jeremiás Máté Balogh από το Corvinus University στο Euronews Business.
Επισημαίνοντας τις διαφορές στους μισθούς και στην αγοραστική δύναμη, τόνισε ότι τα τρόφιμα μπορεί να είναι φθηνότερα σε απόλυτους αριθμούς αλλά λιγότερο προσιτά σε σχέση με όσα απομένουν στους ανθρώπους μετά τον φόρο.
Ένα καλάθι με 18 είδη παντοπωλείου κοστίζει 69,84 € στην ΕΕ
Το Numbeo καταγράφει 19 προϊόντα στην κατηγορία «Markets». Το Euronews Business συνέλεξε τις τιμές αυτών των ειδών τον Οκτώβριο 2026. Η άθροιση των τιμών 18 ειδών, με κάθε προϊόν να υπολογίζεται μία φορά και όχι με στάθμιση, δίνει μέσο κόστος καλαθιού στην ΕΕ 69,84 €.
Τα τσιγάρα εξαιρέθηκαν από τον υπολογισμό του Euronews επειδή οι τιμές διαφέρουν σημαντικά και το ποσοστό των καπνιστών ποικίλλει μεταξύ των χωρών.
Όπως και με τον δείκτη, το καλάθι τροφίμων είναι ακριβότερο στην Ελβετία, όπου κοστίζει 137,90 €, ενώ η Μολδαβία είναι η φθηνότερη με 41,10 €.
Το καλάθι κοστίζει επίσης πάνω από 100 € στη Νορβηγία (116,10 €). Άλλες ακριβές χώρες είναι το Λουξεμβούργο (99 €), η Αυστρία (88,10 €) και η Δανία (87,70 €).
Η Γαλλία παραμένει η πιο ακριβή μεταξύ των πέντε μεγάλων οικονομιών που συγκρίνονται. Το καλάθι κοστίζει 87,40 € στη Γαλλία, έναντι μόλις 63 € στην Ισπανία. Τα ίδια τρόφιμα κοστίζουν 80 € στην Ιταλία, 75,20 € στη Γερμανία και 69,10 € στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα 18 είδη τροφίμων μπορούν να αγοραστούν με λιγότερα από 50 € στη Βόρεια Μακεδονία (43,90 €), στο Κόσοβο (45,50 €), στη Ρουμανία (45,90 €), στη Γεωργία (46,90 €), στην Πολωνία (49,60 €), στη Σερβία (49,70 €), στο Μαυροβούνιο (49,80 €) και στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (49,80 €).
Ωστόσο, αυτές οι κατατάξεις βασίζονται σε ονομαστικές τιμές. Όταν ληφθεί υπόψη η αγοραστική δύναμη, το χάσμα περιορίζεται. Οι κατατάξεις μπορεί επίσης να αλλάξουν ελαφρά όταν το καλάθι σταθμιστεί.
Ο ρόλος των τιμών ενέργειας και του εργασιακού κόστους
«Το εργασιακό κόστος έχει πιθανότατα εξελιχθεί σε έναν από τους πιο επίμονους παράγοντες ανόδου των τιμών των τροφίμων σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά το ενεργειακό κόστος παραμένει επίσης σημαντικός παράγοντας», δήλωσε ο Balogh. Τόνισε ότι οι υψηλότερες τιμές ενέργειας, καυσίμων και μεταφορών εξακολουθούν να επηρεάζουν τη γεωργική παραγωγή, τη μεταποίηση τροφίμων και τη διανομή.
Η Benedetti ανέφερε ότι η ενέργεια είναι ο κύριος παράγοντας πίσω από τις πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές τροφίμων και ότι αυτήν τη φορά καθοριστικό ρόλο παίζουν τα καύσιμα. Πρόσθεσε ότι, από τις επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης στην ΕΕ είχε αυξηθεί από 1,59 € το λίτρο στις 23 Φεβρουαρίου σε 2,24 € στις 28 Σεπτεμβρίου, το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των σχετικών καταγραφών το 2005.
«Το ντίζελ κινεί ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων, από τα τρακτέρ μέχρι τα φορτηγά που τροφοδοτούν τα σούπερ μάρκετ», είπε στο Euronews Business.
Υπογράμμισε επίσης ότι όταν ο πληθωρισμός επιβραδύνεται, οι τιμές δεν μειώνονται απαραίτητα. Αν ο πληθωρισμός παραμένει θετικός, οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται, απλώς πιο αργά, από ένα ήδη υψηλότερο επίπεδο.
Γιατί το ψωμί κοστίζει πάνω από τρεις φορές περισσότερο στη Δανία απ’ ό,τι στη Βουλγαρία;
«Η τιμή ενός τροφίμου στο ράφι είναι μόνο εν μέρει το κόστος του ίδιου του προϊόντος», είπε η Benedetti.
«Περιλαμβάνει επίσης μισθούς, ενέργεια, ενοίκια, μεταφορές και φόρους, που είναι πολύ υψηλότεροι στις πλουσιότερες χώρες».
Επεσήμανε ότι μια φρατζόλα φρέσκου λευκού ψωμιού 500 γραμμαρίων κοστίζει 3,18 € στη Δανία και 1,02 € στη Βουλγαρία — πάνω από τρεις φορές περισσότερο, σύμφωνα με το Numbeo. Μία ντουζίνα αυγά, ένα πιο τυποποιημένο προϊόν, κοστίζει 4,52 € στη Δανία και 2,69 € στην Εσθονία, λιγότερο από τα διπλά.
Ο Balogh εξήγησε ότι οι διαφορές στις τιμές τροφίμων ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες αντικατοπτρίζουν έναν συνδυασμό παραγόντων, μεταξύ των οποίων μισθοί, κόστος γης και εργασίας, η δομή της αγοράς λιανικής, η φορολογία, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες, η εφοδιαστική αλυσίδα και τα μεταφορικά κόστη, η παραγωγικότητα στη γεωργία και οι προτιμήσεις των καταναλωτών.