Οι πελάτες της πτωχευμένης Zondacrypto έχουν έως 27 Οκτωβρίου να δηλώσουν απαιτήσεις στον Εσθονό σύνδικο. Ως τα μέσα Οκτωβρίου είχαν δηλωθεί 30–40 εκατ. ευρώ, δηλαδή 6% του χρέους.
Το σκάνδαλο γύρω από τη Zondacrypto, ένα από τα μεγαλύτερα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων στην Κεντρική Ευρώπη, ξεπερνά κατά πολύ τα καθαρά οικονομικά προβλήματα των πελατών της.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Την άνοιξη του 2026, όταν οι χρήστες άρχισαν να αναφέρουν δυσκολίες με τις αναλήψεις χρημάτων, η υπόθεση εξελίχθηκε σε αντικείμενο οξείας πολιτικής αντιπαράθεσης στην Πολωνία. Διατυπώθηκαν ερωτήματα για πιθανά στοιχεία σύνδεσης της πλατφόρμας με πολιτικούς και οργανώσεις που σχετίζονται με τη δεξιά αντιπολίτευση, καθώς και κατηγορίες για τις πηγές χρηματοδότησης και πιθανούς δεσμούς με ρωσικά κεφάλαια.
Η Περιφερειακή Εισαγγελία στο Κατοβίτσε ξεκίνησε τον Απρίλιο έρευνα, μεταξύ άλλων για υποψίες απάτης και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομη δραστηριότητα.
Στο παρασκήνιο της πολιτικής σύγκρουσης βρέθηκε και το ζήτημα της ρύθμισης της αγοράς κρυπτονομισμάτων. Η κυβέρνηση υποστήριζε ότι η έλλειψη επαρκών κανόνων και εποπτείας αυξάνει τον κίνδυνο για τους πελάτες των ανταλλακτηρίων, ενώ τα προεδρικά βέτο σε διαδοχικά νομοσχέδια για την αγορά κρυπτο‑περιουσιακών στοιχείων έγιναν ένα από τα σημεία της πολιτικής συζήτησης γύρω από τη Zondacrypto.
Σήμερα, για χιλιάδες πελάτες, το βασικό ζήτημα είναι όμως η ανάκτηση των χρημάτων τους. Οι ζημιωθέντες πρέπει να κινηθούν γρήγορα και ταυτόχρονα να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε άτομα που προσφέρουν μέσω διαδικτύου βοήθεια για την προετοιμασία των εγγράφων.
«Θα ήθελα πριν από όλα να απευθύνω έκκληση να μην παραιτηθεί κανείς και να δηλώνει αυτές τις απαιτήσεις. Είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω πληρεξουσίων» τονίζει σε συνομιλία του με το Euronews ο Damian Przybyłowski, πρόεδρος της Επιτροπής Πιστωτών και ειδικός της ZondaOdzyskaj.
Zondacrypto. Πώς δηλώνεται η απαίτηση;
Η 27η Οκτωβρίου είναι ημερομηνία–κλειδί για όσους είχαν κεφάλαια στο πτωχευμένο ανταλλακτήριο Zondacrypto. Η ίδια η δήλωση της απαίτησης δεν εγγυάται ότι θα ανακτηθούν τα χρήματα, αλλά επιτρέπει τη διεκδίκηση συμμετοχής στην κατανομή της περιουσίας του πτωχευμένου φορέα και τη διατήρηση της κατάλληλης θέσης στη διαδικασία.
Η διαδικασία που διεξάγεται στην Εσθονία διαφέρει από όσα ισχύουν στην Πολωνία. Οι δηλώσεις γίνονται δεκτές μέσω email και οι πιστωτές δεν υποχρεούνται να χρησιμοποιήσουν ένα ενιαίο, τυποποιημένο έντυπο. Ο ειδικός, πάντως, συστήνει τη χρήση του υποδείγματος που προβλέπεται από τον κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς περιλαμβάνει όλα τα απαιτούμενα τυπικά στοιχεία. Τα έγγραφα μπορούν να υποβληθούν στα εσθονικά ή στα αγγλικά.
Οι πιστωτές πρέπει να προσκομίσουν έγγραφα που αποδεικνύουν ότι διέθεταν λογαριασμό στο ανταλλακτήριο και το ύψος των κεφαλαίων που είχαν καταθέσει. Αυτό μπορεί να αποτελέσει σοβαρό πρόβλημα, καθώς η πλατφόρμα έχει τεθεί εκτός λειτουργίας ήδη από την άνοιξη. Όσοι δεν είχαν φροντίσει εγκαίρως να αποθηκεύσουν στιγμιότυπα οθόνης, ιστορικό συναλλαγών ή εξαγωγές δεδομένων, ίσως αντιμετωπίσουν δυσκολίες να τεκμηριώσουν επαρκώς τις αξιώσεις τους.
Πτώχευση Zondacrypto. Εκατομμύρια ευρώ σε δηλωμένες απαιτήσεις απέναντι σε χρέος δισεκατομμυρίων
Η κλίμακα του προβλήματος είναι τεράστια. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται ο συνομιλητής μας, οι υποχρεώσεις του operator του ανταλλακτηρίου, της εσθονικής εταιρείας BB Trade, μπορεί να έφταναν περίπου τα 3 δισ. ζλότι. Από τα βιβλία της εταιρείας, στα οποία αναφέρεται ο σύνδικος, προκύπτει πάντως ότι το χρέος ανερχόταν σε περίπου 700 εκατ. ευρώ.
Την περίοδο μεταξύ τέλους Σεπτεμβρίου και αρχών Οκτωβρίου, δηλώθηκαν περίπου 5.000 απαιτήσεις συνολικής αξίας 43 εκατ. ευρώ. Στα μέσα Οκτωβρίου η αξία τους εκτιμούνταν σε 30–40 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι οι μέχρι τώρα δηλωμένες αξιώσεις αντιστοιχούν μόνο σε ένα μικρό μέρος του πιθανoύ συνολικού χρέους.
Τα στατιστικά μεταβάλλονται, μεταξύ άλλων, επειδή ένα μέρος των αιτήσεων παρουσιάζει τυπικές ελλείψεις. Αν οι πιστωτές δεν συμπληρώσουν την απαιτούμενη τεκμηρίωση, οι δηλώσεις μπορεί να επιστραφούν. Συνεπώς, η απλή αποστολή email στον σύνδικο δεν σημαίνει από μόνη της έγκυρη δήλωση απαίτησης.
Zondacrypto. Πόσα χρήματα θα μπορέσουν να ανακτηθούν;
Προς το παρόν δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να επιτρέπουν εκτίμηση του ποσοστού των κεφαλαίων των πελατών που θα μπορούσε να ανακτηθεί. Η διαδικασία αφορά φορέα που δραστηριοποιούνταν σε πολλές χώρες της Ευρώπης και πέρα από αυτήν, και η καταγραφή της συνολικής περιουσίας καθώς και η επαλήθευση της τεκμηρίωσης ενδέχεται να διαρκέσουν πολύ.
«Σήμερα αυτό δεν το γνωρίζει κανείς. Βρισκόμαστε στο στάδιο συγκέντρωσης αυτών των πληροφοριών» σημειώνει ο εκπρόσωπος της πρωτοβουλίας ZondaOdzyskaj.
Οι πιστωτές βρίσκονται λοιπόν σε δύσκολη θέση: πρέπει να δηλώσουν τις αξιώσεις τους πριν γίνει γνωστή η οριστική αξία της περιουσίας από την οποία θα μπορέσουν να ικανοποιηθούν. Η αναμονή μέχρι να αποσαφηνιστεί πλήρως η κατάσταση μπορεί να σημαίνει απώλεια ευνοϊκότερης θέσης στη διαδικασία.
Όσοι δεν προλάβουν να δηλώσουν τις απαιτήσεις τους έως τις 27 Οκτωβρίου, μπορούν να επιχειρήσουν να το κάνουν και εκπρόθεσμα. Αυτό όμως συνεπάγεται μεταφορά σε χαμηλότερη κατηγορία ικανοποίησης. Στην πράξη σημαίνει ότι θα λάβουν τα χρήματά τους μόνο μετά τους πιστωτές που δήλωσαν εγκαίρως τις αξιώσεις τους. Αν δεν επαρκέσουν τα διαθέσιμα για αυτή την κατηγορία, οι εκπρόθεσμοι πιστωτές ενδέχεται να μην πάρουν πίσω τίποτα.
Zondacrypto. Προσοχή στους απατεώνες που προσφέρουν βοήθεια
Ο Przybyłowski καλεί τους ζημιωθέντες να μην εγκαταλείπουν την προσπάθεια δήλωσης των αξιώσεων – είτε επιλέξουν να ετοιμάσουν τα έγγραφα μόνοι τους είτε με τη βοήθεια πληρεξουσίου. Η πρωτοβουλία ZondaOdzyskaj έχει ήδη υποβάλει περισσότερες από 300 απαιτήσεις εκ μέρους των πελατών της.
Παράλληλα, ο ειδικός προειδοποιεί για άτομα που στο διαδίκτυο, σε φόρουμ και ομάδες στο Facebook, προσφέρονται να βοηθήσουν στην προετοιμασία των δηλώσεων. Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι περιπτώσεις όπου οι υποτιθέμενοι βοηθοί ζητούν απομακρυσμένη πρόσβαση στον υπολογιστή, κωδικούς πρόσβασης ή κωδικούς BLIK.
«Απευθύνω έκκληση να μην εξαπατηθεί κανείς δεύτερη φορά. Δεν δίνουμε σε κανέναν απομακρυσμένη πρόσβαση στον υπολογιστή. Δεν δίνουμε τους κωδικούς μας, δεν δίνουμε κωδικούς BLIK, γιατί αυτά δεν είναι απαραίτητα, ώστε κάποιος να μας βοηθήσει να συμπληρώσουμε ή να μας δώσει ένα υπόδειγμα για τη δήλωση» υπογραμμίζει ο ειδικός.
Για τους ζημιωθέντες υπάρχουν τώρα δύο κρίσιμα ζητήματα: η δήλωση των απαιτήσεων πριν λήξει η προθεσμία και η προσεκτική διερεύνηση σε ποιον αναθέτουν την προετοιμασία των εγγράφων. Παρότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα ανακτηθούν τα χρήματα από τη Zondacrypto, η μη δήλωση της απαίτησης εντός προθεσμίας μπορεί να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις πιθανότητες ανάκτησης των κεφαλαίων.