Η βουλευτής Barbara Kathmann κατέθεσε πρόταση στο oλλανδικό Κοινοβούλιο για τερματισμό εθιστικών λειτουργιών όπως doom scrolling, autoplay και χειριστικοί αλγόριθμοι σε όλες τις online υπηρεσίες, social media, gaming, εφαρμογές γνωριμιών και streaming.
Πρόταση νόμου, που θα απαγορεύει «τις πιο επιβλαβείς εθιστικές σχεδιαστικές λειτουργίες» στις ψηφιακές υπηρεσίες, όπως το doom scrolling (ατερμονη κύλιση), τα βίντεο με αυτόματη αναπαραγωγή, οι ειδοποιήσεις και οι χειριστικοί αλγόριθμοι, έχει καταθέσει βουλευτής από την Ολλανδία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Μπάρμπαρα Κάτμαν, βουλευτής από το βασικό κόμμα της αντιπολίτευσης στο ολλανδικό κοινοβούλιο, το κεντροαριστερό Progressief Nederland PRO, κατέθεσε την πρόταση τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, λέγοντας ότι η απαγόρευση «προστατεύει τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες».
Οι πλατφόρμες της Big Tech βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα και μεγαλύτερη αντίδραση παγκοσμίως, λόγω ανησυχιών ότι οι υπηρεσίες τους είναι σχεδιασμένες με επιβλαβείς τρόπους που ενθαρρύνουν τον εθισμό και άλλες καταστροφικές συμπεριφορές. Η Meta, το TikTok και το SnapChat, μεταξύ άλλων, έχουν οδηγηθεί τα τελευταία χρόνια στα δικαστήρια από οργανώσεις δικαιωμάτων.
Η Κάτμαν συνεργάζεται με βουλευτές σε ολόκληρη την Ευρώπη, στη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία, την Ιταλία και την Πορτογαλία, οι οποίοι θέλουν να ρυθμίσουν τις ψηφιακές πλατφόρμες και να αντιμετωπίσουν τις υπηρεσίες τους που, όπως καταγγέλλεται, είναι επιβλαβώς σχεδιασμένες.
«Οι άνθρωποι πρέπει να ξανακερδίσουν τον έλεγχο χρόνου τους και την προσοχή τους. Τα χειριστικά κόλπα στο διαδίκτυο μπορεί να έχουν μεγάλη επίδραση στην ψυχική και σωματική μας υγεία, στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και στη διάρκεια της προσοχής μας, τώρα και για τις μελλοντικές γενιές», είπε η Κάτμαν.
«Η Ολλανδία πρέπει, επομένως, να βρίσκεται στην πρωτοπορία τώρα και να γίνει η πρώτη χώρα στον κόσμο που θα απαγορεύσει τον εθιστικό σχεδιασμό. Μπορούμε να αντισταθούμε στα χειριστικά κόλπα της Big Tech μόνο αν τους προστατεύσουμε όλους».
Ο προτεινόμενος νόμος θα επιβάλλει στις ψηφιακές πλατφόρμες υποχρέωση επιμέλειας «δικαιοσύνης μέσω σχεδιασμού», απαιτώντας να αποδεικνύουν ότι οι διαδικτυακές τους υπηρεσίες δεν είναι εθιστικές και, αντίθετα, να διασφαλίζουν ότι τα χαρακτηριστικά τους είναι σχεδιασμένα ώστε να είναι «δίκαια και μη χειριστικά».
«Οι εθιστικοί αλγόριθμοι χειραγωγούν το μυαλό μας»
Δεν είναι η πρώτη φορά που Ολλανδός πολιτικός καταθέτει πρόταση για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Το 2023, έκθεση της Ολλανδής ευρωβουλευτού Κιμ φαν Σπαρεντάκ, επίσης από το PRO, εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει πρόταση για απαγόρευση του εθιστικού σχεδιασμού.
Η ίδια στήριξε τη σημερινή πρόταση στο ολλανδικό κοινοβούλιο, λέγοντας: «Με αυτόν τον νόμο, η Ολλανδία αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη και μπορούμε επιτέλους να χτίσουμε ένα ασφαλές και μη εθιστικό διαδίκτυο».
«Καμία αυτοπειθαρχία δεν μπορεί να νικήσει τα εθιστικά κόλπα της Big Tech. Κάθε μέρα που αποτυγχάνουμε να δράσουμε, αφήνουμε τους εθιστικούς αλγόριθμους να χειραγωγούν το μυαλό μας και, μακροπρόθεσμα, τις δημοκρατίες μας, καθώς συνεχίζουν να προσφέρουν το πιο ακραίο περιεχόμενο για να μας κρατούν εξαρτημένους.
«Και η Ευρώπη αποτυγχάνει να δράσει. Εταιρείες όπως η Meta γεμίζουν τις τσέπες τους με χρήματα που κερδίζουν εκμεταλλευόμενες την προσοχή σας και τον τρόπο που είστε φτιαγμένοι, ενώ το λόμπι της τεχνολογίας ακονίζει τα μαχαίρια του για να αποδυναμώσει τους κανόνες».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να καταθέσει πρόταση τον Νοέμβριο, στο πλαίσιο του Digital Fairness Act, με μια απαγόρευση του εθιστικού σχεδιασμού σε επίπεδο ΕΕ να αποτελεί βασικό μέτρο ανάμεσα σε αρκετά άλλα που στοχεύουν στην ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών στην Ευρώπη.
Η Πράξη συμπληρώνεται από άλλη νομοθεσία της ΕΕ που βρίσκεται σε εξέλιξη, όπως το EU Kids Act, που αποσκοπεί στην προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, μεταφέροντας το βάρος της ευθύνης από τους γονείς στις ψηφιακές πλατφόρμες και απαιτώντας από αυτές να κάνουν τις υπηρεσίες τους ασφαλείς εκ φύσεως, μέσω του σχεδιασμού.
Το EU Digital Services Act, που ισχύει από το 2022, συνδυάζει μια σειρά μέτρων που υποχρεώνουν τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (VLOPS), όπως η Meta, και τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης (VLOSEs), όπως η Google, να εντοπίζουν, να αφαιρούν και να αποτρέπουν παράνομο περιεχόμενο, ρητορική μίσους και επικίνδυνα προϊόντα.