Οι αυξήσεις τιμών τροφίμων στην Ευρώπη είναι φέτος ήπιες, αλλά τα φρέσκα προϊόντα ακριβαίνουν: οι τιμές στη Γαλλία έχουν αυξηθεί 8%, ενώ διαταραχές στην προσφορά αφήνουν άδεια ράφια στη νότια Ιταλία.
Μισοάδειο πιθανόν να βρήκε τον πάγκο με τα φρούτα όποιος μπήκε σε σούπερ μάρκετ στη Νάπολη ή οπουδήποτε αλλού στη νότια Ιταλία στα τέλη Οκτωβρίου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Για περίπου δύο εβδομάδες, οδηγοί φορτηγών, εξοργισμένοι με το κόστος του ντίζελ, απέκλεισαν δρόμους και λιμάνια σε ολόκληρη τη νότια Ιταλία.
Τα καταστήματα χονδρικής σταμάτησαν να φορτώνουν, και τα ράφια με κρέας, φρέσκο γάλα, φρούτα και εμφιαλωμένο νερό σε Καμπανία, Απουλία και Καλαβρία άδειασαν, σε ορισμένα μικρά καταστήματα μέσα σε μία μόλις ημέρα.
Τον Οκτώβριο, τα μη μεταποιημένα τρόφιμα στην Ιταλία κόστιζαν 7,5% περισσότερο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, από 5,5% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας Ιστάτ. Οι τιμές για το τυπικό «καλάθι» τροφίμων, ειδών για το σπίτι και προσωπικής φροντίδας αυξήθηκαν 2,5%, από 1,5%.
Ακραία περίπτωση αποτελεί η Ιταλία. Ωστόσο δείχνει κάτι που συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη: ύστερα από μια ήσυχη χρονιά, τα εβδομαδιαία ψώνια αρχίζουν ξανά να ακριβαίνουν.
Η ενέργεια μονοπώλησε τα πρωτοσέλιδα, οι τιμές τροφίμων έμεναν συγκρατημένες
Στο 4% έφτασε τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία που δημοσιοποίησε την Τετάρτη η Ευρωστάτ.
Κύριος μοχλός ήταν η ενέργεια. Τα καύσιμα, το ηλεκτρικό ρεύμα και η θέρμανση ήταν 20,8% ακριβότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Οι τιμές των τροφίμων, σε σύγκριση, έχουν αυξηθεί πολύ πιο αργά.
Οι τιμές τροφίμων, αλκοόλ και καπνού αυξήθηκαν 1,6% στην ευρωζώνη τον Οκτώβριο σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα. Στο σύνολο της ΕΕ, τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά ήταν μόλις 0,6% ακριβότερα τον Σεπτέμβριο, τον τελευταίο μήνα για τον οποίο υπάρχουν στοιχεία για κάθε χώρα.
Αν κοιτάξει κανείς πιο προσεκτικά, όμως, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Οι τιμές των μεταποιημένων τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν μόλις 0,5% τον Οκτώβριο σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Οι τιμές των μη μεταποιημένων τροφίμων, που περιλαμβάνουν προϊόντα όπως φρούτα, λαχανικά, κρέας και ψάρι, αυξήθηκαν 4,6%, από 2,7% τον Αύγουστο.
«Η ενέργεια και τα τρόφιμα οδήγησαν την αύξηση των τιμών, ενώ ο δομικός πληθωρισμός παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερός, παρά το συνεχιζόμενο ενεργειακό σοκ», ανέφερε σε σχόλιά του μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ο επικεφαλής οικονομολόγος για την Ιταλία στη Oxford Economics, Νίκολα Νομπίλε.
Βγάζει νόημα, αν σκεφτεί κανείς πώς φτάνουν τα τρόφιμα στα ράφια.
Τα τρακτέρ καίνε ντίζελ, τα θερμοκήπια χρειάζονται θέρμανση και σχεδόν τα πάντα μεταφέρονται με φορτηγά.
Όταν αυτά τα κόστη εκτοξεύονται, τα φρέσκα προϊόντα, που δεν μπορούν να μείνουν σε αποθήκη για μήνες, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα.
Οι μεγάλες οικονομίες δείχνουν το ίδιο μοτίβο
Στη Γαλλία, συνολικά οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν 1,2% τον Οκτώβριο. Τα φρέσκα προϊόντα, όμως, ήταν 8% ακριβότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία Ινσί, από 9,5% τον Σεπτέμβριο.
Στη Γερμανία, τα τρόφιμα ήταν μόλις 0,4% ακριβότερα. Στην Πορτογαλία, οι τιμές μη μεταποιημένων τροφίμων αυξήθηκαν 3,7%, όσο και τον Σεπτέμβριο.
Στην Ισπανία, οι τιμές τροφίμων εξακολούθησαν να αυξάνονται τον Οκτώβριο, αλλά με βραδύτερο ρυθμό από ό,τι έναν χρόνο πριν.
Η Κύπρος στην κορυφή, η Σουηδία στον πάτο
Τα στοιχεία Σεπτεμβρίου, τα τελευταία που περιλαμβάνουν όλες τις χώρες της ΕΕ, δείχνουν πού έχουν πληγεί περισσότερο οι καταναλωτές.
Τη μεγαλύτερη αύξηση κατέγραψε η Κύπρος, όπου τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά ήταν 4% ακριβότερα από έναν χρόνο πριν. Ακολούθησαν η Ισπανία με 2,7%, η Ρουμανία με 2,6%, η Μάλτα με 2,5% και η Πορτογαλία με 2,4%.
Εκτός ΕΕ, η Τουρκία είχε πολύ υψηλότερο ρυθμό, με τις τιμές τροφίμων να αυξάνονται 27,6% μέσα σε έναν χρόνο.
Σε 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ, τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά ήταν στην πραγματικότητα φθηνότερα από ό,τι έναν χρόνο πριν.
Τη μεγαλύτερη πτώση κατέγραψε η Σουηδία, όπου οι τιμές μειώθηκαν 6,3%. Προηγήθηκε μείωση του ΦΠΑ: η κυβέρνηση υποδίπλασε τον ΦΠΑ στα τρόφιμα, από 12% σε 6%, την 1η Απριλίου, και η μείωση θα ισχύει έως το τέλος του 2027.
Πτώση στις τιμές τροφίμων, μεταξύ 3,8% και 4,8%, σημειώθηκε επίσης στη Λετονία, την Ουγγαρία και την Τσεχία.
Πέντε χρόνια μετά, η ανατολική Ευρώπη σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος
Μια μικρή αύξηση σήμερα έρχεται να προστεθεί σε μια πολύ μεγάλη.
Από τον Σεπτέμβριο του 2021, όταν οι τιμές ενέργειας άρχισαν να εκτινάσσονται, τα τρόφιμα στην ΕΕ έχουν γίνει περίπου κατά ένα τρίτο ακριβότερα.
Στην Ουγγαρία, οι τιμές είναι αυξημένες πάνω από το μισό. Σε Βουλγαρία, Εσθονία και Ρουμανία, η άνοδος υπερβαίνει οριακά το 50%. Σε Λουξεμβούργο, Σουηδία και Γαλλία, είναι πιο κοντά στο ένα τέταρτο.
Αρκετές από τις χώρες με τις μεγαλύτερες αυξήσεις είναι επίσης εκείνες όπου τα τρόφιμα καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μερίδιο στις δαπάνες των νοικοκυριών. Για μια οικογένεια στο Βουκουρέστι ή τη Σόφια, μια αύξηση 2% στο ταμείο μπορεί επομένως να απορροφήσει μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού από την ίδια αύξηση στο Λουξεμβούργο.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι ο συνολικός πληθωρισμός θα συνεχίσει να σκαρφαλώνει.
Η Pantheon Macroeconomics εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα κορυφωθεί στο 4,5% τον Ιανουάριο και αναμένει ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αυξήσει τα επιτόκια τον Δεκέμβριο.
Τα στοιχεία Οκτωβρίου δείχνουν ότι οι αυξήσεις στις τιμές τροφίμων ίσως επιταχύνονται ακριβώς τη στιγμή που φτάνουν οι λογαριασμοί θέρμανσης του χειμώνα. Σε περιοχές της νότιας Ιταλίας, οι καταναλωτές το έχουν ήδη νιώσει.