Στέρησαν από την Αρμενία το δικαίωμα ψήφου στο «ρωσικό ΝΑΤΟ»

Σε συνεδρίαση του Συμβουλίου του ΟΣΣΑ (Οργανισμός της Συνθήκης για τη Συλλογική Ασφάλεια) αποφασίστηκε να στερηθεί από την Αρμενία το δικαίωμα ψήφου καθώς και το δικαίωμα να ορίζει δικούς της εκπροσώπους σε καίριες θέσεις στην στρατιωτική συμμαχία που συχνά χαρακτηρίζεται «ρωσικό ΝΑΤΟ».

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Όπως διευκρίνισε ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας, Ντμίτρι Πεσκόφ, η απόφαση αιτιολογείται από το γεγονός ότι «η Αρμενία δεν εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις της εδώ και αρκετά χρόνια». Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας Σεργκέι Λαβρόφ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι «εδώ και πάνω από δύο χρόνια το Ερεβάν δεν καταβάλλει τις συνδρομές του και επομένως τέθηκε το ζήτημα της εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 25 του Καταστατικού του ΟΣΣΑ».

Πάντως, όπως σημείωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΣΣΑ, Τααλατμπέκ Μασαντίκοφ, στη σύνοδο κορυφής του Νοεμβρίου δεν τέθηκε ζήτημα αποπομπής της Αρμενίας από την συμμαχία.

Η απόφαση των κρατών-μελών του ΟΣΣΑ ουσιαστικά καταδικάζει τη διαδικασία προοδευτικής προσέγγισης με τη Δύση και απεμπλοκής από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας που έχει ξεκινήσει η Αρμενία, έστω και με προσεκτικά βήματα, χωρίς ανοιχτή αντιπαράθεση με τη Μόσχα.

Ο ΟΣΣΑ, που αποκαλείται «Σύμφωνο της Τασκένδης», είναι μια διακυβερνητική στρατιωτική συμμαχία στην οποία συμμετέχουν έξι μετασοβιετικά κράτη: η Αρμενία, η Λευκορωσία, το Καζακστάν, η Κιργιζία, η Ρωσία και το Τατζικιστάν.

Οι ρίζες της Συνθήκης ανάγονται στις Ένοπλες Δυνάμεις της ΕΣΣΔ, οι οποίες το 1992 αντικαταστάθηκαν από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (СНГ), που με τη σειρά τους αντικαταστάθηκαν αργότερα από τις εθνικές ένοπλες δυνάμεις των αντίστοιχων ανεξάρτητων κρατών.

Κατά διάφορες περιόδους μέλη αυτής της στρατιωτικής συμμαχίας υπήρξαν επίσης το Αζερμπαϊτζάν, η Γεωργία και το Ουζμπεκιστάν.

Αρμενία: Απομάκρυνση από τη Μόσχα στον δρόμο προς την ΕΕ

Τυπικά η Αρμενία παραμένει μέλος της συμμαχίας, παρότι το Ερεβάν έχει παγώσει πρακτικά της συμμετοχή του στη συμμαχία από τον Φεβρουάριο του 2024. Ο πρωθυπουργός της χώρας Νικόλ Πασινιάν απέδωσε την απομακρυνση στο γεγονός οτι ο ΟΣΣΑ δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις του για την ασφάλεια της Αρμενίας κατά τον τελευταίο γύρο της σύγκρουσής της με το Αζερμπαϊτζάν στο Καραμπάχ.

Τότε ο Αρμένιος πρωθυπουργος δήλωσε: «Στην ουσία, θεωρούμε ήδη ότι βρισκόμαστε εκτός ΟΣΣΑ. Περάσαμε το σημείο χωρίς επιστροφή. Ας αποφασίσουν ό,τι θέλουν. Δεν παρεμβαίνουμε στις υποθέσεις τους».

Τον Αύγουστο του 2026 ο Πασινιάν σημείωσε ότι η χώρα δεν σχεδιάζει να επαναλάβει τη συμμετοχή της στον ΟΣΣΑ τα επόμενα πέντε χρόνια, προσθέτοντας: «Θα είμαι πολύ χαρούμενος αν η συμμαχία αποφασίσει να αποκλείσει την Αρμενία από τονΟΣΣΑ. Αυτό θα μας απαλλάξει από το δίλημμα ‘‘να αποχωρήσουμε ή να μην αποχωρήσουμε’’».

«Θα ήθελα να καταγράψουμε μια για πάντα ότι το ενδιαφέρον μας για τον ΟΣΣΑ έχει εξαντληθεί και ότι δεν έχουμε πλέον ενδιαφέρον για τον ΟΣΣΑ», είπε ο Πασινιάν στις 5 Νοεμβρίου, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η Αρμενία δεν σκοπεύει να αποχωρήσει από την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (ΕΟΕ).

Από τη στιγμή που συνήφθη η ειρήνη με το Αζερμπαϊτζάν, η Αρμενία δηλώνει όλο και συχνότερα ότι επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την ΕΕ, και ο Πασινιάν έχει χαράξει πορεία ένταξης στο μπλοκ.

Ωστόσο, τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια μιας σπάνιας και τεταμένης συνάντησης στο Κρεμλίνο, ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν προειδοποίησε τον πρωθυπουργό της Αρμενίας ότι η Μόσχα δεν θα ανεχθεί την προσέγγιση του Ερεβάν με την ΕΕ.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης ο Βλαντίμιρ Πούτιν έθιξε το θέμα των προμηθειών φυσικού αερίου προς την Αρμενία, δηλώνοντας ότι αυτή τη στιγμή η Ρωσία πουλάει αέριο στον γείτονά της σε «σημαντικά» χαμηλότερη τιμή από ό,τι η ΕΕ, λόγια στα οποία πολλοί διείδαν μια συγκαλυμμένη απειλή αναθεώρησης των τιμολογίων για το Ερεβάν σε περίπτωση περαιτέρω προσέγγισής του με τις Βρυξέλλες.

Στο φόντο των δηλώσεων Πασινιάν για σχέδια προσέγγισης με την ΕΕ και ενόψει των βουλευτικών εκλογών στη χώρα, η Ρωσία από τα τέλη της άνοιξης του 2026 άρχισε να ασκεί οικονομική πίεση στην Αρμενία, επιβάλλοντας περιορισμούς στις εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων, λαχανικών και φρούτων, λουλουδιών, αλκοολούχων ποτών, νερού και αλιευμάτων.

Τον Ιούνιο η Ρωσία ανακάλεσε τον πρεσβευτή της στην Αρμενία «για διαβουλεύσεις σε σχέση με τα βήματα που έχει κάνει η αρμενική ηγεσία προς την προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Τον Αύγουστο η Μόσχα απαίτησε από την Αρμενία να διεξαγάγει έως τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους πανεθνικό δημοψήφισμα, στο οποίο οι Αρμένιοι πολίτες θα αποφασίσουν αν η χώρα τους πρέπει να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ή να παραμείνει μέλος της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (ΕΟΕ).

Παρά ταύτα, τον Αύγουστο του 2026 ο Αρμένιος πρωθυπουργός δήλωσε στη Βουλή ότι η χώρα θα αρχίσει την προετοιμασία για την υποβολή αίτησης ένταξης στην ΕΕ, σηματοδοτώντας έτσι μια ιστορική γεωπολιτική στροφή τόσο για το ίδιο το κράτος, που μέχρι πρότινος βρισκόταν στην τροχιά επιρροής της Ρωσίας, όσο και για ολόκληρο τον Νότιο Καύκασο.

Σύμφωνα με τον Πασινιάν, η κυβέρνηση στο Ερεβάν προτίθεται να κινηθεί σταδιακά: πρώτα να αναμένει την απάντηση των Βρυξελλών στην αίτηση, στη συνέχεια να συζητήσει τον οδικό χάρτη των διαπραγματεύσεων για την προσχώρηση στην ΕΕ και μόνο κατόπιν να θέσει το ζήτημα της ένταξης σε πανεθνικό δημοψήφισμα.

Τον Νοέμβριο, μιλώντας στη Σύνοδο του «Euronews» για τη διεύρυνση της ΕΕ, ο Πασινιάν χαρακτήρισε ρεαλιστική την υποβολή από την Αρμενία αίτησης ένταξης στην ΕΕ το 2027–2028. Σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό μας δίκτυο ανέφερε ότι η ένταξη της χώρας του στην ΕΕ αποτελεί στρατηγική επιλογή για την προστασία της δημοκρατίας και σημείωσε ότι οι Αρμένιοι θα κληθούν να επιλέξουν ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τον ευρασιατικό μπλοκ της Ρωσίας.