Διαφήμιση

Έκθεση «Ένας αιώνας παπικών αυτοκινήτων» στα Μουσεία του Βατικανού

Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Έκθεση «Ένας αιώνας Παπαμομπίλ» - Τετράγωνος Κήπος, Μουσεία Βατικανού
Έκθεση «Ένας αιώνας Παπαμομπίλ» - Τετράγωνος Κήπος, Μουσεία Βατικανού -  Πνευματικά Δικαιώματα  Foto di Fanuel Morelli
Πνευματικά Δικαιώματα Foto di Fanuel Morelli
Από Stefania De Michele & Fanuel Morelli
Δημοσιεύθηκε ,ανανεώθηκε πριν
Μοιραστείτε το Close Button

Από τη Mercedes του Πίου ΙΑ΄ έως το όχημα του Ιωάννη Παύλου Β΄, οκτώ ιστορικά οχήματα αφηγούνται την εξέλιξη των αυτοκινήτων των Παπών στα Μουσεία Βατικανού

Υπήρξε ένας Πάπας που μπορούσε να δείχνει στον οδηγό πότε να επιταχύνει, πότε να επιβραδύνει και ακόμη πότε να επιστρέφει στο Βατικανό, απλώς πατώντας ένα κουμπί. Ένας άλλος, πάλι, για να φαίνεται καλύτερα στο πλήθος, ζήτησε να μετατραπεί ένα αυτοκίνητο σε ανοικτό όχημα. Και υπάρχει και ο Ιωάννης Παύλος Β΄, που για να χαιρετά τους πιστούς απέκτησε ακόμη και μια πολυθρόνα κουρέα, προσαρμοσμένη σε παπικό κάθισμα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Οι αυτοκινήσεις των Παπών διηγούνται κάτι πολύ περισσότερο από μια ιστορία κινητήρων, αμαξωμάτων και άνεσης. Μιλούν για τον χαρακτήρα των Ποντίφικων, τον τρόπο με τον οποίο βρίσκονται ανάμεσα στον κόσμο και, κυρίως, για το πώς έχει αλλάξει η επικοινωνία του παπικού αξιώματος: από τη μεγαλοπρέπεια των λιμουζίνων στη διαρκή αναζήτηση άμεσης επαφής με τους πιστούς, αλλά και στην ανάγκη προστασίας όσων ταξιδεύουν κάτω από τους προβολείς.

Αυτόν τον δρόμο αφηγείται η έκθεση «Ένας αιώνας Παπαμομπίλ», που εγκαινιάστηκε στις 28 Οκτωβρίου στα Μουσεία Βατικανού (πηγή στα Ιταλικά) και άνοιξε για το κοινό από την επόμενη ημέρα. Οκτώ ιστορικά αυτοκίνητα Mercedes-Benz διατρέχουν σχεδόν εκατό χρόνια παπικής κινητικότητας. Πλάι τους εκτίθενται ένα Benz Patent-Motorwagen του 1886, που θεωρείται το πρώτο αυτοκίνητο στην ιστορία, και μια νέα Mercedes-Benz Classe S, που διευρύνουν τη ματιά στην εξέλιξη του αυτοκινήτου.

Το νόημα αυτής της ιστορίας συνοψίζει ο Σάντρο Μπαρμπαγκάλο, επιμελητής των ιστορικών συλλογών των Μουσείων Βατικανού: «Το μήνυμα είναι πολύ απλό: η παπική κινητικότητα υπηρετεί το να μπορεί ο Πάπας να γίνει πλησίον όλων, σε όλο τον κόσμο. Η χρήση των αυτοκινήτων δεν είναι απλώς κάτι που αφορά την απλή μετακίνηση του Ποντίφικα μέσα στην Πόλη του Βατικανού».

«Το έχουμε δει και στις τελευταίες εικόνες των αποστολικών ταξιδιών: ο Πάπας που διασχίζει τις πόλεις και, από τη στιγμή αμέσως μετά την κάθοδό του από το αεροπλάνο, μπορεί να γίνεται ορατός, να ευλογεί και να διασφαλίζει ότι υπάρχει άμεση επαφή με τον λαό του Θεού»
Sandro Barbagallo
Επιμελητής των ιστορικών συλλογών των Μουσείων Βατικανού

Μια ιστορία στην οποία κάθε Ποντίφικας έχει, με κάποιο τρόπο, αφήσει το δικό του αποτύπωμα. Ακόμη και επιλέγοντας τον τρόπο με τον οποίο θα μεταφέρεται.

Πίος ΙΑ΄, ο Πάπας που ερωτεύτηκε το αυτοκίνητο

Η σχέση ανάμεσα στη Mercedes-Benz και το Βατικανό ξεκινά επίσημα το 1930, όταν ο Πίος ΙΑ΄ παραλαμβάνει μια Nürburg 460 (W 08), μια μεγάλη λιμουζίνα που δωρίζεται από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία. Είναι το πρώτο αυτοκίνητο Mercedes που χρησιμοποιείται τακτικά από Ποντίφικα.

Mercedes-Benz Nürburg 460 (W 08). Δωρίστηκε στον Πάπα Πίο ΙΑ΄ στις 23 Μαΐου 1930
Mercedes-Benz Nürburg 460 (W 08). Δωρίστηκε στον Πάπα Πίο ΙΑ΄ στις 23 Μαΐου 1930 Direzione dei Musei e dei Beni Culturali

Ο Ακίλε Ράτι, που εξελέγη το 1922, ήταν άνθρωπος των γραμμάτων, μελετητής και λάτρης του βουνού, με παρελθόν ως ορειβάτης και εξερευνητής. Ένας Ποντίφικας συνηθισμένος να κοιτάζει μακριά, που δεν απέφευγε τις καινοτομίες της εποχής του. Το αυτοκίνητο γίνεται και εργαλείο για να βγει από το Βατικανό, μετά τη μακρά περίοδο της λεγόμενης «φυλάκισης» των Παπών, που ξεκίνησε με το τέλος του Παπικού Κράτους το 1870.

Η Nürburg 460 μόνο τυπικό αυτοκίνητο εκπροσώπησης δεν είναι: το εσωτερικό της είναι εξατομικευμένο, με ένα μοναδικό κάθισμα για τον Πάπα, επενδεδυμένο με περίτεχνο μεταξωτό μπροκάρ, επιλεγμένα ξύλα, μεταλλικές λεπτομέρειες και διακοσμημένη οροφή. Ένα είδος κινητού σαλονιού, σχεδιασμένο να υπογραμμίζει το κύρος της παπικής μορφής.

Δεν πρόκειται όμως μόνο για ζήτημα πολυτέλειας. Ορισμένα παπικά αυτοκίνητα της εποχής διέθεταν πραγματική κονσόλα εντολών: ο Ποντίφικας μπορούσε να επικοινωνεί με τον οδηγό τις οδηγίες του μέσω πλήκτρων με ενδείξεις όπως «Μπροστά», «Σιγά», «Δεξιά» και «Επιστροφή στο Βατικανό». Ένα είδος τηλεχειριστηρίου πριν από την εποχή του.

Ιωάννης ΚΓ΄, ο «καλός Πάπας» που ανοίγει τα παράθυρα

Με τον Ιωάννη ΚΓ΄ αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο νοείται η δημόσια παρουσία του Ποντίφικα. Ο Άντζελο Ρονκάλλι, ο «καλός Πάπας», είχε ανεπίσημο στιλ, εύθυμο χαρακτήρα και φυσική ικανότητα να συνδέεται με τους ανθρώπους. Το παπικό του αξίωμα, σημαδεμένο από τη Β΄ Σύνοδο του Βατικανού, οδηγεί την Εκκλησία σε μια περίοδο μεγαλύτερου διαλόγου και ανοίγματος.

Και τα αυτοκίνητα αρχίζουν να ακολουθούν αυτή τη μεταμόρφωση. Το 1960 έρχεται η Mercedes 300 d Landaulet (W 189), με τα πίσω παράθυρα πλήρως αφαιρούμενα, ώστε ο Πάπας να μπορεί να φαίνεται και να χαιρετά καλύτερα τον κόσμο κατά τις δημόσιες εξόδους.

Οι σχεδιαστικές επιλογές είναι ήδη εκείνες ενός αυτοκινήτου χτισμένου γύρω από τις ανάγκες του πιο σημαντικού επιβάτη: κεντρικό κάθισμα με ηλεκτρική ρύθμιση, χειριστήρια για τον κλιματισμό και τις επικοινωνίες σε απόσταση χειρός, αυτόματα σκαλοπάτια για να διευκολύνεται η επιβίβαση και η αποβίβαση.

Η Mercedes δείχνει να έχει καταλάβει ότι το αυτοκίνητο του Πάπα δεν πρέπει απλώς να τον πηγαίνει στον προορισμό του: πρέπει να του επιτρέπει να συναντά τον κόσμο στη διαδρομή.

Παύλος ΣΤ΄, ο ταξιδευτής Πάπας που εφηύρε την παπαμομπίλ

Αν υπάρχει ένας Ποντίφικας που μετέτρεψε το ταξίδι σε θεμελιώδες κομμάτι της παπικής επικοινωνίας, αυτός είναι ο Παύλος ΣΤ΄. Ο Τζοβάνι Μπαττίστα Μοντίνι είναι ο πρώτος Πάπας της σύγχρονης εποχής που ταξιδεύει με αεροπλάνο και πραγματοποιεί σειρά διεθνών αποστολικών ταξιδιών, φτάνοντας ακόμη και σε τόπους που δεν είχε επισκεφθεί ποτέ πριν Ποντίφικας.

Το 1964 πετά στους Αγίους Τόπους, έπειτα στην Ινδία, το 1965, και τα επόμενα χρόνια σε άλλες ηπείρους. Ο Πάπας δεν θέλει απλώς να μιλά στους πιστούς από τη Ρώμη: θέλει να τους φτάσει στις χώρες τους, να τους συναντήσει και να γίνει ορατός από κοντά.

Η Mercedes 600 Pullman Landaulet (W 100) του 1965 έχει ανοικτή οροφή στο πίσω μέρος, ακριβώς για να μπορεί ο Ποντίφικας να χαιρετά το πλήθος.

Mercedes-Benz 600 Pullman Landaulet - Δωρίστηκε στον Πάπα Παύλο ΣΤ΄ τον Σεπτέμβριο του 1965
Mercedes-Benz 600 Pullman Landaulet - Δωρίστηκε στον Πάπα Παύλο ΣΤ΄ τον Σεπτέμβριο του 1965 Fanuel Morelli

Το 1967 προστίθεται και μια Mercedes 300 SEL Pullman (W 109), ένα ακόμη από τα οχήματα που αποτυπώνουν την εξέλιξη των παπικών αυτοκινήτων.

Η γέννηση όμως της σύγχρονης παπαμομπίλ συνδέεται κυρίως με μια πρακτική ανάγκη. Όπως εξηγεί ο Μπαρμπαγκάλο, «μέχρι τον Παύλο ΣΤ΄, και στη συνέχεια και με τον Ιωάννη Παύλο Α΄, που όπως όλοι γνωρίζουμε είχε πολύ σύντομο παπικό αξίωμα, ο Πάπας πήγαινε σε ακροάσεις και έμπαινε σε ακροάσεις ακόμη και στην Αίθουσα Παύλου ΣΤ΄ σε φορητό θρόνο».

«Ο Παύλος ΣΤ΄, που βρέθηκε να γιορτάζει το Ιωβηλαίο του 1975, ήταν ο πρώτος που κατάλαβε ότι με τον φορητό θρόνο δεν μπορούσε πλέον να κάνει γύρους στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, γι’ αυτό και αγόρασε ένα ανοικτό αυτοκίνητο»
Sandro Barbagallo
Επιμελητής των ιστορικών συλλογών των Μουσείων Βατικανού

Εκείνο το πρώτο όχημα ήταν ακόμη ένα αυτοκίνητο παραγωγής, διαθέσιμο στον Ποντίφικα. Σηματοδοτούσε όμως μια καθοριστική αλλαγή: ο Πάπας δεν έπρεπε πια απλώς να μεταφέρεται, αλλά μπορούσε να διασχίζει την πλατεία και να γίνεται ορατός σε όλους τους προσκυνητές.

Για να καταλάβει κανείς τη διαφορά ανάμεσα στις παραδοσιακές παπικές λιμουζίνες και τις παπαμομπίλ, ο Μπαρμπαγκάλο ανατρέχει στην εξέλιξη αυτών των μέσων: «Η εξέλιξη έκανε έτσι ώστε να αναδεικνύεται πάντα, από τη μία, η άνεση του Πάπα, από την άλλη η ασφάλεια του Πάπα και από μια τρίτη πλευρά το γεγονός ότι ο Πάπας μπορεί να είναι ορατός. Γιατί στις λιμουζίνες, δηλαδή τα μαύρα αυτοκίνητα, ο Πάπας φαίνεται μόνο σε όσους βρίσκονται από τη δική του πλευρά, ενώ στην παπαμομπίλ φαίνεται εξίσου από δεξιά, από αριστερά, από μπροστά ή από πίσω. Αυτό φυσικά δημιουργεί τη διαφορά ανάμεσα στα δύο μέσα μετακίνησης».

Ιωάννης Παύλος Β΄, ο Πάπας των μαζών και η πολυθρόνα του κουρέα

Με τον Ιωάννη Παύλο Β΄ η παπαμομπίλ γίνεται εμβληματική. Ο Καρόλ Βοϊτίλα είναι Ποντίφικας με επιβλητική φυσική παρουσία, συνηθισμένος στην άμεση επαφή, στα μεγάλα διεθνή ταξίδια και στα «ωκεάνια» πλήθη. Πριν γίνει Πάπας υπήρξε ηθοποιός, ποιητής, λάτρης των σπορ και φίλος του βουνού. Δεν προκαλεί έκπληξη ότι δεν τον γοήτευε ιδιαίτερα η ιδέα να μένει καθισμένος μέσα σε κλειστή λιμουζίνα.

Από την αρχή αρνείται να χρησιμοποιήσει τον παραδοσιακό φορητό θρόνο, τη φορεία πάνω στην οποία οι Πάπες μεταφέρονταν στις τελετές. Προτιμά ένα μηχανοκίνητο μέσο, που θα του επιτρέπει να κινείται και να χαιρετά ελεύθερα.

Και εδώ έρχεται μία από τις πιο διασκεδαστικές λεπτομέρειες της ιστορίας των παπαμομπίλ: σε ορισμένα από τα πρώτα ανοικτά οχήματα προσαρμόζεται μια περιστρεφόμενη πολυθρόνα κουρέα, τοποθετημένη πάνω σε μεταλλική βάση. Ένα κάθισμα σίγουρα ασυνήθιστο για τον επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας, αλλά λειτουργικό, ώστε να μπορεί να γυρίζει και να χαιρετά το πλήθος από κάθε πλευρά.

Η Mercedes που χαράζει στη συλλογική μνήμη την εικόνα της σύγχρονης παπαμομπίλ φτάνει το 1980, με αφορμή το ταξίδι του Ιωάννη Παύλου Β΄ στη Γερμανία. Είναι μια 230 G (W 460), βασισμένη στην Classe G, με υπερυψωμένη θέση καθίσματος και μεγάλη διάφανη καμπίνα στο πίσω μέρος. Ο Πάπας μπορεί να φαίνεται από κάθε πλευρά, ενώ παραμένει προστατευμένος από τα καιρικά φαινόμενα.

Mercedes-Benz 230 G (W 460). Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ πάνω στην πρώτη παπαμομπίλ του Βατικανού, 1980
Mercedes-Benz 230 G (W 460). Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ πάνω στην πρώτη παπαμομπίλ του Βατικανού, 1980 Direzione dei Musei e dei Beni Culturali

Στις 13 Μαΐου 1981 η επίθεση στην πλατεία του Αγίου Πέτρου αλλάζει όμως τα πάντα. Από εκείνη τη στιγμή η ασφάλεια του Ποντίφικα αποκτά κεντρική σημασία και οι παπαμομπίλ εξοπλίζονται σταδιακά με αντιαλεξίσφαιρες προστασίες.

Όπως θυμίζει ο Μπαρμπαγκάλο, «εκείνη η πρώτη παπαμομπίλ είναι φυσικά ένα αυτοκίνητο παραγωγής παραχωρημένο στον Πάπα, δεν έχει καμία ιδιαίτερη άνεση ούτε κάποιο στοιχείο από πλευράς ασφάλειας, αλλά από τότε και μετά υπήρξε μια εξέλιξη που, δυστυχώς, συνδέεται θλιβερά και με την επίθεση στην πλατεία του Αγίου Πέτρου κατά του Ιωάννη Παύλου Β΄, μετά από την οποία αρχίζουν οι παπαμομπίλ με ισχυρή θωράκιση, όπως είναι ακόμη και σήμερα».

Η Classe G γίνεται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μοντέλα του παπικού του αξιώματος. Το 1997 προστίθεται και μια Mercedes S 500 passo lungo Landaulet (σειρά 140), με πίσω κουκούλα που λειτουργεί υδραυλικά και ευρύχωρο κάθισμα για τον Πάπα.

Το 2002 στη διαδρομή των παπικών αυτοκινήτων προστίθεται η Mercedes ML 430 «Papamobile» (W 163), ένα ακόμη όχημα εκτός δρόμου, προσαρμοσμένο στις ανάγκες του Ποντίφικα.

Βενέδικτος ΙΣΤ΄, η τεχνολογία και η αναζήτηση προστασίας

Με τον Βενέδικτο ΙΣΤ΄ αλλάζει ξανά το στιλ. Ο Γιόζεφ Ράτσινγκερ, θεολόγος και διανοούμενος, έχει πιο εσωστρεφή προσέγγιση σε σχέση με τη σκηνική παρουσία του προκατόχου του, δεν εγκαταλείπει όμως την παράδοση των στενών συναντήσεων με τους πιστούς.

Το 2012 φτάνει η Mercedes ML 500 «Papamobile» (W 166), με μεγαλύτερες γυάλινες επιφάνειες για καλύτερη ορατότητα και για να γίνεται λιγότερο έντονος ο διαχωρισμός ανάμεσα στον Πάπα και όσους τον συναντούν στη διαδρομή.

Είναι μια παπαμομπίλ που προσπαθεί να συμφιλιώσει δύο πλέον αδιαχώριστες ανάγκες: προστασία και εγγύτητα. Ο Ποντίφικας πρέπει να μπορεί να φαίνεται, αλλά και να κινείται σε συνθήκες ασφάλειας.

Ένα αυτοκίνητο που δεν είναι απλώς αυτοκίνητο

Σήμερα η παπαμομπίλ είναι κάτι πολύ περισσότερο από μέσο μεταφοράς. Είναι εργαλείο με το οποίο ο Πάπας μπορεί να φτάνει σωματικά τους πιστούς, να τους χαιρετά και να τους ευλογεί. Όπως υπενθύμισε ο Λέων ΙΔ΄ με αφορμή τα εγκαίνια της έκθεσης, έχει γίνει μέσο για να φέρνει τον Ποντίφικα πιο κοντά στον κόσμο.

Και υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια που δείχνει πόσο ιδιαίτερη είναι η σχέση με αυτά τα οχήματα: το κάθισμα που προορίζεται για τον Πάπα δεν είναι θέση όπως όλες οι άλλες. Κανείς δεν θα έπρεπε να κάθεται στη θέση του και κάθε λεπτομέρεια, από τη θέση της καθιστικής επιφάνειας μέχρι τη μπάρα στήριξης, είναι μελετημένη για τις ανάγκες του. Ακόμη και η μπάρα στην οποία κρατιέται ο Ποντίφικας όταν ταξιδεύει όρθιος μπορεί να θερμαίνεται.

Η έκθεση των Μουσείων Βατικανού, που έχει στηθεί στο γυάλινο περίπτερο του Τζαρντίνο Κουάντρατο, θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 28 Ιανουαρίου 2027. Μια ευκαιρία να ανακαλύψει κανείς ότι ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο ένας Πάπας επιλέγει να ταξιδεύει μπορεί να αποκαλύψει πολλά για τον τρόπο με τον οποίο βρίσκεται μέσα στον κόσμο.

Τα παπικά οχήματα που εκτίθενται

·        Mercedes-Benz Nürburg 460 (W 08), 1930

·        Mercedes-Benz 300 d Landaulet (W 189), 1960

·        Mercedes-Benz 600 Pullman Landaulet (W 100), 1965

·        Mercedes-Benz 300 SEL Pullman (W 109), 1967

·        Mercedes-Benz 230 G (W 460), 1980

·        Mercedes-Benz S 500 passo lungo Landaulet (σειρά 140), 1997

·        Mercedes-Benz ML 430 «Papamobile» (W 163), 2002

·        Mercedes-Benz ML 500 «Papamobile» (W 166), 2012

Άλλα δύο οχήματα διευρύνουν την ιστορική προοπτική της έκθεσης. Μια Benz Patent-Motorwagen του 1886 και μια νέα Mercedes-Benz Classe S.

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις