Η εκδήλωση της Ελληνικής Πρεσβείας στην Τασκένδη, στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Παγκόσμιων Γλωσσών, ανέδειξε τη διαχρονική παρουσία της ελληνικής στη γνώση και την εκπαίδευση, μέσα από ακαδημαϊκές συνεργασίες και ιστορικούς δεσμούς με την Κεντρική Ασία.
Λέξεις όπως Δημοκρατία, Θέατρο, Ακαδημία, Λογική και Κόσμος (demokratiya, teatr, akademiya, logika και kosmos) γράφονται σήμερα στα ουζμπεκικά ακριβώς όπως ακούγονται στα ελληνικά.
Εμφανίζονται σε πανεπιστημιακά αμφιθέατρα, ακαδημαϊκά κείμενα και δημόσιο λόγο, από την Ευρώπη έως την Κεντρική Ασία. Γεννημένες στα ελληνικά, οι λέξεις αυτές έχουν αποκτήσει τη δική τους παγκόσμια ζωή.
Αυτή η διαρκής, διασυνοριακή δύναμη της ελληνικής γλώσσας βρέθηκε στο επίκεντρο του φετινού εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας στο Ουζμπεκιστάν, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα.
Το Ουζμπεκιστάν τίμησε την ελληνική γλώσσα, σε εκδήλωση που έγινε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Παγκόσμιων Γλωσσών στην Τασκένδη, αναδεικνύοντας τη διαρκή παγκόσμια επιρροή μιας από τις παλαιότερες ζωντανές γλώσσες του κόσμου.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε μια εποχή που η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει ολοένα και περισσότερο την ελληνική γλώσσα ως θεμελιώδη πυλώνα του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πολιτισμού.
Από την αναγνώριση της UNESCO στην παγκόσμια σημασία
Η αναγνώριση αυτή επισφραγίστηκε επίσημα στις 6 Νοεμβρίου 2025, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης Γενικής Διάσκεψης της UNESCO που φιλοξενήθηκε στο Ουζμπεκιστάν.
Εκεί η 9η Φεβρουαρίου ανακηρύχθηκε επίσημα Διεθνής Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.
Με καταγεγραμμένη ιστορία που καλύπτει περισσότερα από 3.000 χρόνια, η ελληνική γλώσσα είναι από τις ελάχιστες γλώσσες που συνεχίζουν να διαμορφώνουν ενεργά τη σύγχρονη επιστημονική, φιλοσοφική και πολιτιστική ορολογία παγκοσμίως.
Η ελληνική γλώσσα συχνά περιγράφεται ως το "ριζικό σύστημα" πολλών σύγχρονων γλωσσών. Πολλοί όροι χρησιμοποιούνται σήμερα σε δεκάδες γλώσσες, από τα αγγλικά και τα ρωσικά μέχρι τον ακαδημαϊκό λόγο των Ουζμπέκων.
Το αλφάβητό της, με τη σαφή φωνητική δομή του, έθεσε επίσης τα θεμέλια για τη λατινική γραφή, που χρησιμοποιείται σήμερα από μεγάλο μέρος του κόσμου.
Ένα από τα πιο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής γλώσσας είναι η αδιάλειπτη συνέχειά της. Από τον Όμηρο, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, μέσω της βυζαντινής επιστήμης και της σύγχρονης λογοτεχνίας και ποίησης, η γλώσσα εξελίχθηκε χωρίς να χάσει την κεντρική της δομή.
Αυτή η συνέχεια επιτρέπει στους σύγχρονους ομιλητές και μαθητές να ασχολούνται άμεσα με κείμενα που γράφτηκαν χιλιάδες χρόνια πριν - μια διάκριση που μοιράζονται πολύ λίγες γλώσσες παγκοσμίως.
Βαθιές ιστορικές ρίζες
Μιλώντας στο Euronews, η Πρέσβις της Ελλάδας στο Ουζμπεκιστάν, Παρασκευή Τζεβελέκη, εξήγησε ότι ο εορτασμός αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας εμβάθυνσης των διμερών σχέσεων.
Η ελληνική πρεσβεία, όπως είπε, άνοιξε μόλις πριν από λίγους μήνες με στόχο την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ Ουζμπεκιστάν και Ελλάδας.
«Μια δυναμική ελληνική διασπορά είναι παρούσα εδώ για δεκαετίες και το κύριο καθήκον της πρεσβείας είναι να φέρει πιο κοντά τους ανθρώπους, τους πολιτισμούς και τις επιχειρηματικές κοινότητες», πρόσθεσε.
Μαζί με περίπου 150 φοιτητές που σπουδάζουν τα ελληνικά ως δεύτερη ξένη γλώσσα, η Ελληνική Πρεσβεία στην Τασκένδη τίμησε την περίσταση με ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων σχετικά με την ιστορία και την εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας, καθώς και την επιρροή της στις σύγχρονες γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων των αγγλικών και των ρωσικών.
Η εκδήλωση ανέδειξε επίσης τις βαθιές ιστορικές ρίζες που συνδέουν την Ελλάδα και την Κεντρική Ασία.
Οι επιστημονικές και πολιτιστικές ανταλλαγές έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της φιλοσοφίας, της επιστήμης και της εκπαίδευσης στην περιοχή. Η συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και στο Ουζμπεκιστάν έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια, ιδίως στις ανθρωπιστικές επιστήμες, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσολογίας, της ιστορίας, της φιλοσοφίας και των πολιτιστικών σπουδών.
Ο πρύτανης του Κρατικού Πανεπιστημίου Παγκόσμιων Γλωσσών του Ουζμπεκιστάν, Ιλχάμ Τουχτασίνοβ, υπενθύμισε ότι η ελληνική γλώσσα διδάσκεται στο ίδρυμα από το 1993.
«Σήμερα, διδάσκουμε 21 ξένες γλώσσες και η ελληνική παραμένει μία από τις σημαντικότερες μεταξύ αυτών. Περίπου 150 φοιτητές σπουδάζουν σήμερα ελληνικά, καθοδηγούμενοι από έμπειρους δασκάλους και καθηγητές», εξήγησε.
Επισήμανε επίσης τη μακρόχρονη συνεργασία με κορυφαία πανεπιστήμια στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι το 2009 περίπου 40 φοιτητές είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα στην Αθήνα.
Σήμερα, οι ακαδημαϊκές ανταλλαγές, τα κοινά επιστημονικά σεμινάρια και συνέδρια, καθώς και τα βραχυπρόθεσμα εκπαιδευτικά προγράμματα, συνεχίζουν να ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των πανεπιστημίων του Ουζμπεκιστάν και της Ελλάδας.