Νέα μελέτη στην επιθεώρηση Endocrinology, Diabetes & Metabolism αναφέρει πιθανή διάγνωση για τον θάνατο της Σιμονέτα Βεσπούτσι με τη βοήθεια τεχνολογιών αναγνώρισης προσώπου
Η Simonetta Vespucci, το πρόσωπο της ιταλικής Αναγέννησης ως μούσα του Sandro Botticelli, πιθανότατα πέθανε σε ηλικία μόλις 23 ετών από επιπλοκές ενός όγκου και όχι από φυματίωση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό προκύπτει από μια πρόσφατη μελέτη, η οποία αμφισβητεί την επικρατούσα άποψη ότι η νεαρή γυναίκα, που πέθανε το 1476, κατέληξε από φυματίωση, μια συχνή και θανατηφόρα ασθένεια της εποχής.
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, το Università Campus Bio-Medico της Ρώμης και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια είχε ήδη από το 2019 προτείνει μια διαφορετική εξήγηση.
Χάρη στη χρήση ενός αλγορίθμου αναγνώρισης προσώπου που εφαρμόστηκε σε πίνακες, οι ερευνητές εξέτασαν τα πορτρέτα της γυναίκας, την οποία ο Botticelli απεικονίζει σε πολυάριθμους πίνακες, μεταξύ των οποίων και η διάσημη «Γέννηση της Αφροδίτης», και μελέτησαν τις αλλαγές στα χαρακτηριστικά του προσώπου της. Επιπλέον, εξέτασαν διάφορα έγγραφα της εποχής.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Endocrinology, Diabetes & Metabolism, κατέδειξε «μια σταδιακή μεταβολή στα σωματικά της χαρακτηριστικά». Πρόκειται για «αλλαγές τυπικές για ασθενείς με αδένωμα της υπόφυσης, έναν όγκο του μικρού αδένα στη βάση του εγκεφάλου που ελέγχει την παραγωγή ορμονών», όπως επισημαίνει ο ενδοκρινολόγος Πάολο Ποτζίλι, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
«Υποπτευόμασταν την παρουσία ενός όγκου που εκκρίνει τόσο την αυξητική ορμόνη όσο και την προλακτίνη. Η υπερπαραγωγή αυτών των ορμονών μπορεί με την πάροδο του χρόνου να αλλοιώσει τα περιγράμματα του προσώπου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσει απροσδόκητη γαλακτόρροια», όπως απεικονίζεται σε έργο του Botticelli.
Το αδένωμα της Σιμονέττα ενδέχεται να μεγάλωνε στη διάρκεια αρκετών ετών, μέχρι που έγινε ογκώδης μάζα η οποία προκάλεσε αιφνίδιο θάνατο.
Τα στοιχεία που στηρίζουν τη νέα διάγνωση
Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, εκτιμάται ότι την αιφνίδια απώλεια της γυναίκας προκάλεσε η αποπληξία από όγκο της υπόφυσης, μια ιδιαίτερη ιατρική κατάσταση που εμφανίζεται «όταν ένας όγκος της υπόφυσης αιμορραγεί ή διογκώνεται ξαφνικά, προκαλώντας συμπτώματα όπως έντονο πονοκέφαλο, απώλεια όρασης, σύγχυση και ταχεία επιδείνωση λόγω κατάρρευσης της ρύθμισης των ορμονών», όπως τονίζει ο Ποτζίλι.
Η πρωτότυπη αυτή υπόθεση διάγνωσης, 550 χρόνια μετά, στηρίζεται σε τρεις κατηγορίες ενδείξεων.
Πρώτα είναι οι σωματικές μεταβολές στους πίνακες που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1470 έως τη μεταθανάτια «Γέννηση της Αφροδίτης», όπως οι λεπτές διαφοροποιήσεις στη γνάθο, στο μέτωπο και στους ιστούς του προσώπου, που παρατηρούνται από έργο σε έργο και υποδηλώνουν τη σταδιακή ανάπτυξη του όγκου.
Στη συνέχεια έρχονται οι αφηγήσεις για την ασθένειά της, όπου γίνεται λόγος για πονοκεφάλους, παραισθήσεις, εμετό και πυρετό. Όλα αυτά τα συμπτώματα αντιστοιχούν περισσότερο στο κλινικό προφίλ της αποπληξίας παρά σε εκείνο της φυματίωσης, η οποία προκαλεί πιο αργή και εμφανή σωματική κατάπτωση.
Σε αυτά προστίθενται δύο καταγεγραμμένα γεγονότα τους μήνες πριν από τον θάνατό της, που μπορούν να ενταχθούν στο ίδιο πλαίσιο. Στις επιστολές που αντάλλαξαν ο Πιέρο Βεσπούτσι και ο Λορέντσο ντε’ Μέντιτσι αναφέρεται η λιποθυμία της κατά τη διάρκεια ενός ιδιαίτερα ζωηρού χορού.
Υπάρχει, επιπλέον, η μαρτυρία για μια υποτιθέμενη επίθεση από τον Αλφόνσο Β΄ της Αραγονίας, δούκα της Καλαβρίας. Και τα δύο γεγονότα θα μπορούσαν εύλογα να έχουν πυροδοτήσει αιμορραγία ή αιφνίδια διόγκωση του όγκου.
Δεν υπάρχουν στοιχεία που να μπορούν να επαληθευτούν με βεβαιότητα, αλλά ο γρήγορος και αιφνίδιος θάνατος της νεαρής γυναίκας, που έως τότε ήταν υγιής, υποστηρίζει μια νέα διάγνωση η οποία τροποποιεί τις καθιερωμένες ιστορικές αντιλήψεις και ανοίγει τον δρόμο για τη νέα ανάγνωση, με βάση τις σύγχρονες ιατρικές γνώσεις, πολλών ιστορικών γεγονότων.